Кіріспе

Шотланд саясаткері және заңгері, аралас жекпе-жек шебері Дэвид Гордон Манделл (1962 жылдың 27 мамырында туған) – Шотландия консервативтік партиясының саясаткері және заңгері, 2005 жылдан бері Думфрисшир, Клайдсдейл және Твиддейл округінің парламент депутаты. Бұрын 2015 жылдан 2019 жылға дейін Шотландияның мемлекеттік хатшысы қызметін атқарған. Манделл 2016 жылы ашық түрде гомосексуал екенін мәлімдеген консервативтік кабинеттің алғашқы министрі болды. 1999 жылдан 2005 жылға дейін Манделл Шотландия парламентінің (MSP) Шотландияның оңтүстік аймағынан сайланған депутаты болды. Парламентке сайланғаннан кейін 2005 жылдан 2010 жылға дейін Шотландияның көлеңкелі мемлекеттік хатшысы, ал 2010 жылдан 2015 жылға дейін Шотландияның орынбасар мемлекеттік хатшысы қызметін атқарды. 2015 жылдан 2019 жылға дейін Шотландия хатшысы ретінде кабинетте қызмет етті; Майкл Форсайттан бері бұл лауазымды атқарган алғашқы консерватор.

Ерте өмір және мансап

Дэвид Мунделл 1962 жылғы 27 мамырда Дамфристе дүниеге келген. Ол Ньютон Уэмфрей және Локербиде өсіп, Локерби академиясын бітірген. Мунделл Эдинбург университетінде құқық білімін оқып, магистр дәрежесін алып, сондай-ақ заңгерлік тәжірибе диплом (Dip LP) алған. 14 жасында «Жас консерватор» болған ол 1981 жылы университетте оқып жүргенде Әлеуметтік-демократиялық партияға (СДП) өтті. 2002 жылы ол былай деді: «Тэтчердің алғашқы үкіметі біршама баяулап қалды, ал кейіннен пайда болған радикалды үкіметке ұқсаған жоқ. Жаңадан бастауға, ешқандай бұрынғы қарызы жоқ мүмкіндікке ие болу өте тартымды болды». Мунделл 1991 жылы BT компаниясына Шотландия бойынша топтық заң кеңесшісі болып жұмысқа тұрғанға дейін адвокат болып жұмыс істеген. Ол BT Шотландияның ұлттық мәселелер жөніндегі басшысы болды және MSP сайлауға дейін BT-де жұмыс істеді.

Саяси мансап

Мунделл 1984 жылдан 1986 жылға дейін Аннандейл және Эскдейл аудандық кеңесінде Драйф округінің кеңесшісі, ал 1987 жылға дейін Дамфрис және Галлоуэй облыстық кеңесінде Мид Аннандейл округінің кеңесшісі болып қызмет етті, осы уақытта аспирант студент болып оқыды. Мунделл алғаш рет 1999 жылы Шотландия Парламентіне Оңтүстік Шотландия айманының консервативтік партиясынан сайланды. 2003 жылы қайта сайланды.

Парламенттік мансап

2005 жылғы жалпы сайлауда Мунделл Думфрисшир, Клайдсдейл және Твиддейл округінен парламент депутаты болып, 36,2% дауыспен және 1738 дауыс артықшылығымен сайланды. Вестминстерге сайланғаннан кейін, Мунделл 2005 жылдың маусымында Шотландия парламентінен отставкаға кетті. Шотландиядағы жалғыз консервативті парламенттік өкіл ретінде, Дэвид Кэмерон (Оппозиция жетекшісі ретінде) 2005 жылдың желтоқсанында оны Шотландия жөніндегі көлеңкелік мемлекеттік хатшысы етіп тағайындады. 2009 жылдың қаңтарында Мунделл 18 депутаттың (шотландиялық немесе шотландиялық округтерді ұсынушы) қатарында болды, олар футболдың "басқа спорт түрлерінен ешқандай айырмашылығы болмауы керек және біздің жас дағдыларымызға өз өнерлерін әлемдік аренада көрсетуге мүмкіндік беру керек" деген мәлімдемесі бар Commons Motion-ды қолдады. Осылайша, Ұлыбритания құрамасының 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында британдық футбол командасы ретінде қатысу идеясын қолдады. Шотландия, Уэльс және Солтүстік Ирландиядағы футбол басқарушы органдары Ұлыбритания құрамасына қарсы болды, себебі бұл оларды болашақ турнирлерде жеке елдер ретінде қатысудан тоқтатуы мүмкін деп қорқады. Мунделл 2010 жылғы жалпы сайлауда Думфрисшир, Клайдсдейл және Твиддейл округінен қайта сайланды, дауыс үлесі 38%-ға және көпшілік саны 4194-ке артты. Сайлаудан кейін оған Шотландия жөніндегі парламенттік мемлекеттік хатшысы лауазымы берілді. 2010 жылдың 9 маусымында Мунделл жеке кеңесші болып тағайындалды. 2015 жылғы жалпы сайлауда Мунделл тағы да сайланды, дауыс үлесі 39,8%-ға артты, ал көпшілік саны 798-ге азайды. 2015 жылдың шілдесінде Мунделл Дэмфрис және Галлоуэйде азық-түлік банкін ашты, ол оның сайлау округіне жақын орналасқан және сол кезде Шотландия Ұлттық партиясының Ричард Арклэс өкілдік еткен. Ашылудан кейін, Мунделлді ашулы наразылық көрсетушілерден полиция алып шықты. Бұрын әлеуметтік реформалардың азық-түлік банктеріне деген сұраныстың өсуіне себеп болмағанын жоққа шығарған Мунделлді қарсыластары екіжүзділікпен айыптады, олар ашылуды "құдайылыққа жеткізуге болмайтын нәрсе" деді. Brexit туралы референдумда Мунделл Ұлыбританияның ЕО құрамында қалуын қолдады. Одан кейін ол Brexit стратегиясы бойынша жұмыс істейтін кабинет комитетінің толық емес мүшесі болды. 2017 жылғы кезектен тыс жалпы сайлауда Мунделл тағы да сайланды, дауыс үлесі 49,4%-ға және көпшілік саны 9441-ге артты. 2019 жылғы жалпы сайлауда ол 46% дауыспен және 3781 дауыс артықшылығымен қайта сайланды. 2021 жылдың 23 тамызында Борис Джонсон Мунделлді Ұлыбританияның Жаңа Зеландиядағы сауда өкілі етіп тағайындады. 2022 жылдың 6 шілдесінде ол Крис Пинчер жанжалынан кейін, 2022 жылдың шілдесіндегі Ұлыбритания үкіметінің дағдарысы кезінде сауда өкілі лауазымынан кетті.

Жеке өмір

2016 жылдың 13 қаңтарында Мунделл жеке веб-сайтында өзінің гомосексуал екенін жария етіп, консервативтік кабинеттегі алғашқы ашық гей министрі атанды. Мунделл 1987 жылдан Линда Джейн Кармайклға үйленген, бірақ 2012 жылы ажырасып кетті. Оның үш баласы бар, соның бірі – Оливер Мунделл, ол 2016 жылдың мамыр айында Шотландия Парламентіне депутат болып сайланды.