Кіріспе

Британдық саясаткер Джон Дуглас Уилсон Карсвелл (3 мамыр 1971 жылы туған) – 2005 жылдан 2017 жылға дейін парламент мүшесі болған британдық бұрынғы саясаткер, Vote Leave ұйымын құрғандардың бірі және қазіргі уақытта Миссисипи қоғамдық саясат орталығының президенті және бас директоры. Консервативтік партия мүшесі ретінде Карсвелл 2005 жылы Харвич округінен, ал 2010 жылы Клэктон округінен депутат болып сайланды. 2014 жылдың тамызында ол саяси бағытын Ұлыбританияның тәуелсіздік партиясына (UKIP) өзгертті және парламент депутаты лауазымынан кетіп, қайта сайлауға түсті. Ол жаңа партиясынан қайта сайланып, UKIP-тің алғашқы сайланған депутаты атанды. Ол UKIP-ке қосылу себебін «Британия саясатында түбірінен өзгерістерді» көру ниетімен түсіндірді, сондай-ақ «Консервативтік партияның жоғарғы лауазымдарындағы көптеген адамдар біздің жағымызда емес. Олар Ұлыбританияның мұңайған қажеттіліктерін шын мәнінде жеңілдетуге тырыспайды» деді. 2016 жылы Карсвелл «UKIP имиджін өзгерту және референдум науқанында оның беделін арттыру мақсатымен кемеден секірдім, осылайша оны кемсітуші емес, пайдалы күшке айналдыруға тырыстым» деді. 2017 жылдың 25 наурызында UKIP-тен шығып, тәуелсіз депутат ретінде жұмыс істеді. 2017 жылғы жалпы сайлауда кандидат болған жоқ. 2021 жылдың қаңтар айында Миссисипи қоғамдық саясат орталығының президенті және бас директоры болып тағайындалды. Ол жасөспірім кезіне дейін Угандада тұрды. Оның әкесі, шотланд дәрігері және Корольдік хирургтар колледжінің мүшесі Уилсон Карсвелл 1980-ші жылдардың басында Угандадағы алғашқы расталған ЖИТС/АҚТҚ жағдайларын анықтады және осы пандемияға назар аударуға күш салды. Карсвелл кейін өзінің либералдық көзқарастарының қалыптасуын Иди Аминнің «еркіндіксіз билігі» тәжірибесімен байланыстырды. Оның анасы Маргарет Джейн Кларк (1935-2022) – дәрігер және орнитолог болған. Карсвелл екі жекеменшік балалар интернатында білім алды: Шығыс Африкадағы Кениядағы Туридегі Сент-Эндрюс мектебінде және Англияның оңтүстігіндегі Суррейдегі Годалмингтегі Чартерхаус мектебінде. Содан кейін ол Шығыс Англия университетінде (UEA) оқыды, онда оған Эдвард Актон сабақ берді және 1993 жылы тарих пәні бойынша үздік дипломмен бітірді. Кейін Лондон Корольдік колледжіне түсіп, британдық империя тарихы бойынша магистр дәрежесін алды. Карсвелл 1997 жылдан 1999 жылға дейін Италиядағы телеарналар үшін корпоративтік даму жөніндегі менеджер болып жұмыс істеді, содан кейін Invesco компаниясында жұмыс істеді. 1997 жылмен салыстырғанда, жалпыұлттық дауыс беру көрсеткіші 1,8 пайызды құрады. 2005 жылғы жалпы сайлауға дейін Карсвелл Консервативтік партияның саясат бөлімінде жұмыс істеді.

Бірінші парламенттік мерзім (2005 10)

Карсвелл 2005 жылғы жалпы сайлауда Харвич сайлау округінен Парламентке сайланды. Ол 920 дауыспен отырған Лейборист партиясының депутаты Иван Хендерсонды жеңді. Өзінің алғашқы сөзін 2005 жылғы 28 маусымда жеке куәліктер туралы заң жобасын талқылау кезінде жасады. Ол Израильдің консерватор достарының мүшесі болды. Парламенттің Білім беру жөніндегі таңдау комитетінде және Есептер комитетінде жұмыс істеді. 2008 жылы Қарулы күштер парламенттік бағдарламасы аясында Әфғанстанға сапар жасады, содан кейін сол жердегі британдық әскерлерге көбірек ресурстар бөлу қажеттігін айтты. 2009 жылдың желтоқсанында Карсвелл Ұлыбританияның Еуропалық Одаққа (ЕО) мүшелігі жөнінде халық референдумы өткізуді көздейтін заң жобасын Парламентке ұсынды. Daily Telegraph оны 2009 жылдың британдық азаматы деп таныды, ал Spectator оқырмандары оны сол жылы жылдың Парламент мүшесі деп дауыс берді. 2010 жылдың ақпанында ол Гус О'Доннеллден Лондоннан тыс жерде өткізілетін Министрлер кабинетінің отырыстарын тоқтатуды сұрады, себебі үкімет оларды Лейборист партиясының шешімді округтердегі шараларын өткізу үшін пайдаланып жатқаны анықталды.

Екінші парламенттік мерзім (201015)

2010 жылғы жалпы сайлауда Харвичтен құрылған Клэктонның жаңа сайлау округінде Карсвелл Хендерсоннан басымдығын 12,068 дауысқа дейін арттырды. UKIP 2010 жылғы жалпы сайлауда Карсвеллге қарсы кандидат тізбеуге шешім қабылдады. Оның орнына, партия оның Еуроодаққа қарсы тұрыны ескере отырып, оның қайта сайлануын қолдап белсенді науқан жүргізді. Консервативтер басқаратын үкіметтің жаңа парламенттік сессиясының алғашқы аптасында Карсвелл Лиссабон шарты бойынша референдум өткізу ниетін білдірді, себебі Еуропалық парламенттегі үлестіру қатесін түзету үшін шартыны қайта ратификациялау қажеттігін айтты. Карсвелл сайлау реформасын, соның ішінде сайлаушылардың депутаттарды қайта шақыру құқығын да ынтамен қолдады. Кейіннен 2015 жылғы Депутаттарды қайта шақыру туралы заң қабылданды. 2014 жылдың 28 тамызында Карсвелл Консервативтерден UKIP-ке өтті. Ол міндетті болмаса да, депутаттық мандатын тастады, осылайша қосымша сайлауды тудырды. Партияға өтуге бір айдай жетпеген кезде Карсвелл консервативті қолдаушы Джайлс Уотлингтің жергілікті газетке жазған хатында UKIP-ті "бір мәселелік партия" деп сипаттап, "UKIP-ке берілген дауыс – Лейбористерге берілген дауыс" деген пікір білдірген еді. Кейін ол "хаттың мазмұнына бұлжымайтын салқын қарайғанын" айтты.

Клэктон қосымша сайлауы

Карсвеллдің отставкасынан кейін, 2015 жылғы жалпы сайлауға UKIP партиясы ұсынған кандидат Роджер Лорд, UKIP Ұлттық атқару комитеті Карсвеллді таңдағанмен, ол бәрібір сайлауға қатысуға ниетті екенін мәлімдеді. Алғашқы екі сауалнама Карсвеллдің айқын артықшылығын көрсетті. 2014 жылдың 9 қазанында өткен аралық сайлауда ол ең жақын бәсекелесінен 12 404 дауыспен көп айырмамен жеңіске жетті. Кейін Карсвелл өзінің партия ауыстыруын сайлаушыларға ұсынуға дайындығын, «Тәуелсіз топқа» өткен Brexit-ке қарсы он бір депутаттың партия ауыстырғанда аралық сайлау өткізбеуімен салыстырды. Ол: «Мен партияны ауыстырғанда, аралық сайлау өткізбеу туралы ойға келген жоқ. Егер менің сайлау округім қолдамаса, не қажет?» деді.

Үшінші парламенттік мерзім (2015-2017 жж.)

2015 жылғы жалпы сайлауда Карсвелл Клэктон округінде 3,437 дауыспен жеңіске жетті, бұл 2014 жылғы аралық сайлаудағы 12,404 дауысқа қарағанда азайған көрсеткіш. Карсвелл жалпы сайлауда UKIP партиясының жалғыз мандатын жеңіп алды. Карсвелл еуроскептик болғандықтан, 2016 жылғы маусымда өткен ЕО референдумы кезінде ЕО-дан шығуды жақтаған "Vote Leave" науқанына қолдау көрсетті. 2017 жылдың наурызында Карсвелл Клэктон округі үшін тәуелсіз депутат болу мақсатында UKIP партиясынан кетіп, UKIP-ті парламентте өкілсіз қалдырды. Партиядан кеткен кезде ол: «Енді [Brexit] болатынына көз жеткізген соң, мен UKIP-тен кететінімді шештім» деді. 2017 жылдың 20 сәуірінде премьер-министр Тереза Мэйдің екі күн бұрын мерзімінен бұрын сайлау жариялағаннан кейін Карсвелл маусымдағы сайлауға қатыспайтынын мәлімдеді. Оның сол кездегі UKIP партиясының төрағасы Найджел Фараджбен қарым-қатынасы «жаушылық» пен «керісіншелік» күйінде болды; ол бірнеше рет Фаражды партия төрағасы лауазымынан кетуге шақырды. Фарадж 2016 жылғы референдумда Еуропалық Одақтан шығу науқандарына әртүрлі қолдау көрсеткені үшін Карсвеллді «маңызсыз» деп атады. Партия төрағасының отставкаға кетуін талап еткен Карсвеллге жауап ретінде Фарадж оған «өз пікірін білдірсін немесе үнсіз болсын» деді, сондай-ақ «немесе ол [UKIP біртұтас екенін] қабылдауы керек, немесе басқаша әрекет етуі керек» деді. ЕО референдумынан кейін Фарадж UKIP төрағасы лауазымынан кеткеннен кейін Карсвелл «күн көзілдірігіндегі күлімдеу эмодзисін» жариялады, бұл кейбір БАҚ екі адам арасындағы «шиеленісті қарым-қатынасты» көрсеткендей болды. Кейіннен Карсвелл BBC-ге «Мен әрдайым күлімдеу смайликтерін жариялаймын, мен өте оңтайшылмын» деді. Ол сондай-ақ Фарадж референдумда «белгілі бір рөл атқарғанымен», оның отставкасы партия үшін «үлкен мүмкіндік» екенін айтты. Бұл Фарадж Карсвеллді партиядан шығарып тастау мүмкіндігін айтқаннан кейін бір апта өткен соң болды, ол «Партиямыздың ұстанымдарымен келіспейтін адамды партия ішінде табатын болсақ, бұл өте ерекше жағдай» деді.

Парламент шығындары туралы жанжал

2005 жылы сайланғаннан кейін Карсвелл Лондондағы 1 миллион фунт стерлингтік пәтерді екінші үйі деп белгіледі және тамақ, жалдау ақысы және жиһазға 21 000 фунт стерлингтен астам шығыс талап етті. 2007 жылы ол Эссекс округындағы Торп-ле-Сокендегі үйді жалға алды, оны екінші үйі деп жариялады және қайтадан депозит төледі, сондай-ақ 655 фунт стерлинг тұратын үлкен диван сияқты жиһазға шығыс жасады (Flipping § Second home flipping бөлімін қараңыз). 2007 мен 2009 жылдар аралығында ол бұл үйге 32 000 фунт стерлинг шығын ретінде талап етті, бұл "толыққанды негізделген" екенін айтты. Барлық депутаттардың шығыстарын тексеру нәтижесінде, оған 2 159 фунт стерлинг қайтаруға бұйрық берілді.

Консервативтік партиядағы ықпал

Консервативті партияның саяши комментаторы және Daily Telegraph газетінің жазушысы Чарльз Мур Карсвеллді және Еуропарламент депутаты Дэниел Ханнанды Ұлы қайта қарау заңының идеясын жасаушылар, сондай-ақ сайлау кезінде ұсынылған «Британиямен шарт» тұжырымдамасын, сайлаушыларына ұнамайтын депутаттарды «қайта шақыруды», парламенттік үміткерлерді іріктеу үшін ашық алдын ала дауыс беруді және сайланатын полиция комиссарлары жоспарларын ұсынған архитекторы деп санайды. Мурдың талдауынша, «Карсвелл/Ханнанның «тікелей демократия» қозғалысының жергіліктілік принципі қазір Коалицияның қалыпты құндылықтарының біріне айналды», сонымен қатар Камеронның саясат кеңесшісі Стив Хилтон Карсвелл мен оның әріптесі Дэниел Ханнанның ең көп сатылған «Жоспар» атты жаңарту кітабынан «көптеген бөліктерді ынтамен алды». Коалиция құрылмас бұрын да Карсвеллдің идеяларының ықпалы Дэвид Камеронның сөздерінде көрінді, оның ішінде 2009 жылдың мамырында Милтон-Кейнстегі Ашық университетке арналған сөзі де бар.

UKIP және шығысқа әсер ету

New Statesman тілшісі Стивен Буш Карсвеллдің Brexit кампаниясының сәтті болуы үшін оның хабарламалары Фаражға емес, басқа адамдармен байланыстыру қажеттігін дұрыс түсінгенін айтты, бірақ сонымен қатар "Карсвелл ұстанатын либертариандық консерватизмнің Британияда сайлаушылардың көпшілігіне қол жеткізуге болмайды" деп атап өтті. Буш Карсвеллдің өзінің мандатын жеңуіне оның жеке ықпалынан гөрі партиясының Клэктон сайлаушыларына танымал болуы көбірек себеп болғанын, "дәлелдер оның үнемі бұзып, қарсы жұмыс істеген партия басшыларының танымалдылығының арқасында мандатын сақтап қалғанын көрсетеді" деді. Карсвелл UKIP депутаты болған кезінде Марк Реклесс және Стивен Кроутермен бірге UKIP Parliamentary Resource Unit Limited компаниясын құрды. 2016 жылдың маусым айында Карсвелл Ұлыбританияның "қазіргіге қарағанда жақсы сауда келісіміне оңай қол жеткізе алатынын" мәлімдеді.

Саясатта

Карсвелл Disruptive компаниясын бірлесіп құрды, ол деректерді талдау компаниясы. Компаниялар тізілімінде көрсетілгендей, ол 2019 жылдың 10 сәуірінде директор қызметінен кетті. 2020 жылдың қараша айында Карсвелл Халықаралық сауда департаментіне үш жылдық мерзімге атқарушы емес директор болып тағайындалды. Қазір ол Миссисипи штатының Джексон қаласында тұрады.

Танымал мәдениетте

Карсвеллді актер Саймон Пейсли Дей 2019 жылы HBO және Channel 4 телеарналары түсірген Brexit: The Uncivil War драмасында сомдады.