Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Коммагене көне қаласы, қазіргі Түркияда. Коммагенедегі көне қала, қазіргі Газиантеп, Түркия.
Ancient city of Commagene in modern day Turkey
the ancient city in Commagene, modern Gaziantep, Turkey
Зейгма (;) – ежелгі эллиндік дәуірдегі грек, кейін римдік Коммагене қаласы; қазіргі Түркияның Газиантеп провинциясында орналасқан. Қала, осы жерде Евфрат өзенін кесіп өткен қайықтардан жасалған көпірге байланысты осылай аталған. Зейгма мозаика мұражайында қазба жұмыстарынан алынған мозаикалар сақталған және ол әлемдегі ең ірі мозаика мұражайларының бірі болып табылады.
Zeugma (; ) was an ancient Hellenistic era Greek and then Roman city of Commagene; located in modern Gaziantep Province, Turkey. It was named for the bridge of boats, or ζεῦγμα, that crossed the Euphrates at that location. Zeugma Mosaic Museum contains mosaics from the site, and is one of the largest mosaic museums in the world.
Тарих
Зейгма б.з.д. 3 ғасырдың басында Селеук I Никатор, Александр Македонскийдің Диадохи (мұрагері) және Селеукидтер патшалығының эллиндік грек негізін қалаушы, Евфрат өзені арқылы алғашқы көпірді салған жерде Селеукия қаласы ретінде құрылған. Кейінгі антик дәуірде Зейгма ертедегі Рим шіркеуінің епархиясы болды, бірақ 7 ғасырда Сасанидтер парсыларының және содан кейін Омейяд халифатының араб шабуылдарынан кейін осы жер тасталып қалған сияқты. Арабтар орта ғасырларда мұнда уақытша қоныстанды. 17 ғасырда қираған қаланың жанында Осман түріктерінің Белкис ауылы салынды.
Zeugma was founded in the early 3rd century BC as the city of Seleucia by Seleucus I Nicator, a Diadochus (successor) to Alexander the Great and Hellenistic Greek founder of the Seleucid Kingdom, on the site where he had the first bridge over the Euphrates built. In late antiquity, Zeugma was a diocese of the early Roman church, but the place seems to have been abandoned in the 7th century due to Sassanid Persian and then Arab raids by the Umayyad Caliphate. Arabs lived there temporarily in the Middle Ages. By the 17th century the Ottoman Turkish village of Belkis was built near the ruins.
Сақтау
Бастапқыда бұл жер участағы қазба жұмыстары үзір-кесір жүргізілді, бірақ 2000 жылы Биречик су тоған құрылысының салдарынан участок суға батып кетуі мүмкін болды. Археологтар участақтың тек бір бөлігін қазып шығарғандықтан, көптеген мозаикалардың мәңгілікке жоғалып кетуінен қорқып, алаңдады. Бұл туралы «The New York Times» газетінде оқығаннан кейін, және қалған уақыт санаулы ай болғанда, американдық меценат Дэвид В. Паккард археологиялық участокты шұғыл түрде қазу үшін 5 миллион АҚШ доллары көмектесті. Бұл археологтарға, әйтпесе су тоғанның астында қалуы мүмкін мозаикаларды сақтап қалуға мүмкіндік берді. Қазбадан табылған мозаикалар бастапқыда Газиантеп мұражайында сақталды, ал қазіргі таңда Зеюгма мозаикалар мұражайында қойылған. Зеюгма 2012 жылдан бері ЮНЕСКО Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілуге үміткерлер тізімінде тұр. Қазіргі таңда сақталған археологиялық қалдықтарға «эллиндік агора, римдік агора, екі киелі орын, стадион, театр, екі моншахана, рим легиондарының базасы, рим легиондарының әкімшілік құрылыстары, тұрғын үйлердің көп бөлігі, эллиндік және римдік қала қабырғалары, сондай-ақ шығыс, оңтүстік және батыс некропольдері» жатады. 2014 жылы Зеюгмада үш үлкен шыны мозаика табылды, оның бірінде тоғыз муза бейнеленген. 2020 жылдың ақпан айында Түркияның Мәдениет және туризм министрлігі мәлімдемесіне сәйкес, Зеюгма мозаикалар мұражайы 2019 жылы рекордтық 340,569 келушіні қабылдады.
Initially the site was excavated sporadically, but in 2000, the site would be flooded due to construction of the Birecik Dam. With only a fraction of the site excavated, archaeologists feared that many mosaics would be permanently lost. After reading about it in The New York Times, and with only few months left, American philanthropist David W. Packard donated USD 5 million to fund an emergency excavation of the archaeological site, allowing archaeologists to preserve the mosaics that would otherwise be inundated by the dam. The mosaics that were excavated were initially stored at the Gaziantep Museum, and are nowadays displayed at the Zeugma Mosaic Museum. Zeugma has been on the UNESCO World Heritage Site tentative list since 2012. Extant archaeological remains at the site include "the Hellenistic Agora, the Roman Agora, two sanctuaries, the stadium, the theatre, two bathhouses, the Roman legionary base, administrative structures of the Roman legion, the majority of the residential quarters, Hellenistic and Roman city walls, and the East, South and West necropoles." Three large glass mosaics were discovered at Zeugma in 2014, including one depicting the nine muses. In February 2020, it was reported that the Zeugma Mosaic Museum attracted a record 340,569 visitors in 2019, according to the Turkish Culture and Tourism Ministry.