Кіріспе

Заңды орындаушы (LEO), немесе Солтүстік Америка ағылшын тіліндегі "бейбітшілік сақшысы" – мемлекеттік немесе жеке сектор қызметкері, оның міндеттері негізінен заңдарды орындау, өмір мен мүлікті қорғау, қоғамдық тәртіпті сақтау және басқа да қоғамдық қауіпсіздікке қатысты міндеттерді атқарудан тұрады. Заңмен заңды орындаушыларға өздерінің міндеттерін орындауға қажетті белгілі бір өкілеттіктер мен билік беріледі. Қазіргі заманғы заң кодекстері "бейбітшілік сақшысы" (немесе кейбір юрисдикцияларда "заңды орындаушы") терминін заң шығарушы мемлекет тарапынан заңды орындау өкілеттігімен қамтамасыз етілген кез келген адамды қамту үшін пайдаланады. Дәстүрлі түрде, "қасам жеген, табельдік белгісі бар және қару-жарақ алып жүруге дайын" адам, қылмыстық қудалау үшін тұтқындауға немесе оны жолдауға құқылы болған. Қауіпсіздік қызметкерлері кейбір заңдар мен әкімшілік ережелерді орындай алады, оларға кейбір юрисдикцияларда тұтқындау құқығын қоса алғанда, ұстап алу немесе қамауға алу өкілеттігі кіруі мүмкін. Бейбітшілік сақшылары заңды орындаушыға жүктелген барлық міндеттерді орындай білуі мүмкін, бірақ олар қарумен жарақтанған болуы да, болмауы да мүмкін. Кейбір юрисдикцияларда "бейбітшілік сақшысы" термині "заңды орындаушы" немесе "полиция қызметкері" терминімен мағынасы бірдей қолданылуы мүмкін, бірақ басқаларында "бейбітшілік сақшысы" – квазиполициялық өкілеттіктерге ие, мүлдем бөлек заңды мәртебе болып табылады.

Калифорния

Калифорния қылмыстық кодексінің 830-831.7 баптары Калифорния штатында бейбітшілік сақшысы саналатын адамдардың тізімін келтіреді. Бейбітшілік сақшыларына, басқалармен қатар, полиция қызметкерлері, шерифтер, шерифтердің орынбасарлары және олардың өкілдері жатады (§ 830.1[a]). Калифорния тұтынушылар істері департаментінің тергеушілері (§ 830.3[a]). Аудандық прокурор кеңсесінде жұмыс істейтін инспекторлар немесе тергеушілер (§ 830.1[a]). Калифорнияның Бас прокуроры және Калифорния Әділет департаментінің арнайы агенттері мен тергеушілері (§ 830.1[b]). Калифорния автокөлік патрулінің мүшелері (§ 830.2[a]). Калифорния түзеу және оңалту департаментінің арнайы агенттері (§ 830.2[d]). Калифорния балық және жабайы табиғат департаментінің аңшы күзетшілері (§ 830.2[e]). Калифорния мемлекеттік саябағының бейбітшілік сақшылары (§ 830.2[f]). Калифорния алкогольдік сусындарды бақылау департаментінің тергеушілері (§ 830.2[h]). Cal Expo полиция қызметкерлері (§ 830.2[i]) (§ 830.3[q]). Калифорния автокөлік департаментінің тергеушілері (§ 830.3[c]). Мемлекеттік өрт сөндіру комиссары және мемлекеттік өрт сөндіру комиссарының көмекшісі немесе орынбасары (§ 830.3[e]). Калифорния сақтандыру департаментінің алаяқтыққа қарсы тергеушілері (§ 830.3[i]). Жұмыспен қамтуды дамыту департаментінің тергеушілері (§ 830.3[q]). Жергілікті агенттікпен парк рейнджері ретінде тағайындалған адам (§ 830.31[b]). Калифорния университеті полиция департаментінің, Калифорния мемлекеттік университеті полиция департаментінің немесе Калифорния қоғамдық колледжі полиция департаментінің мүшелері (§ 830.2 [b]&[c]/ 830.32 [a]). Сан-Франциско шығанағының жылдам транзит полиция департаментінің мүшелері (§ 830.33 [a]). Губернатор бекіткен кез келген теміржол полиция қызметкері (§ 830.33 [e] [1]). Калифорния әлеуметтік қызметтер департаментінің әлеуметтік алаяқтыққа қарсы тергеушілері (§ 830.35[a]). Округтік коронерлер және олардың орынбасарлары (§ 830.35[c]). Калифорния әскери департаментінің өрт сөндіруші/қауіпсіздік қызметкерлері (§ PC 830.37). Калифорния мемлекеттік ауруханалар департаментінің (бұрын Калифорния психикалық денсаулық департаменті) және Калифорния даму департаментінің аурухана полиция қызметкерлері (§ 830.38). Округтік пробация қызметкерлері, округтік пробация қызметкерлерінің орынбасарлары, Калифорния түзеу және оңалту департаментінің шартты түрде босату офицерлері және түзеу мекемелерінің қызметкерлері (§ 830.5 [a]&[b]). Жеке университет немесе колледждің күзетшісі, резервтік шериф немесе полиция қызметкері ретінде тағайындалған немесе бекітілген (§ 830.75).

Көптеген бейбітшілік сақшыларының штаты бойынша құзыреті бар, бірақ көпшілігі өздерінің әкімшілік-аймақтық бөлімшелерінен тыс шектеулі өкілеттіктерге ие. Кейбір бейбітшілік сақшыларына қару алып жүруге арнайы рұқсат қажет. Өкілеттіктер көбінесе бейбітшілік сақшыларының негізгі міндеттерін орындаумен шектеледі (әдетте, олардың әкімшілік-аймақтық бөлімшелеріндегі нақты заңдарды орындау), бірақ көпшілігі адамға немесе мүлікке тікелей қауіп төндіретін кез келген мемлекеттік құқық бұзушылық үшін штатының кез келген жерінде қамауға алуға құқылы. Жеке тұлға (яғни, қарапайым азамат) тұтқындаушының қатысуымен жасалған қылмыс үшін немесе егер басқа адам тұтқындаушының қатысуымен немесе қатысусыз қылмыс жасаса, басқа адамды тұтқындауға құқылы (Қылмыстық кодекс § 837), бірақ қылмыс жасалмаған жағдайдағы мұндай тұтқындау жеке тұлғаны жалған тұтқындау үшін қылмыстық қудалауға және азаматтық жауапкершілікке алып келуі мүмкін. Бейбітшілік сақшысы: тұтқындауға бұйрықсыз, адамның оның қатысуында қылмыс жасағаны туралы негізгі дәлелдер болған жағдайда немесе қылмыс жасалғаны туралы негізгі дәлелдер болса және офицер тұтқындалатын адамның қылмыс жасады деп сенуіне негізгі дәлелдер болса, адамды тұтқындауға құқылы (Қылмыстық кодекс § 836). Егер тұтқындау кезінде полиция қызметкері тұтқындаудың заңды екеніне сенуге негізгі дәлелдері болса, ол жалған тұтқындау үшін азаматтық жауапкершіліктен босатылады. Адамдар бейбітшілік сақшысы берген белгілі бір нұсқауларды орындауға міндетті, және бейбітшілік сақшысына қарсы жасалған белгілі бір әрекеттер (мысалы, дене күші қолдану) жеке тұлғаға қарсы жасалған осындай әрекеттерге қарағанда ауыр жазаға тартылады. Бейбітшілік сақшысының міндеттерін орындау кезінде оған қарсылық көрсету, кешіктіру немесе кедергі келтіру заңсыз (Қылмыстық кодекс § 148[a][1]).

Нью-Йорк штаты

Нью-Йорк штаты NYS қылмыстық іс жүргізу заңына сәйкес, тәртіп сақшыларына нақты белгіленген өкілеттіктер береді, оларға ордерсіз тұтқындау жасауға, физикалық күш және қажет болған жағдайда өлімге әкелетін күш қолдануға, сондай-ақ осы заңның 2.20-бабына сәйкес шақыру қағаздарын беруге құқық беріледі. Осы заңның 2.10-бабында тәртіп сақшыларының толық тізімі келтірілген. Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 2.12-бабында: