Кіріспе

Ампакин CX717 – Кристофер Маррс пен Гэри Роджерс 1996 жылы Cortex Pharmaceuticals компаниясында жасаған ампакин қосылысы. Ол нейротрансмиттер глютаматқа әсер етеді, сынақтардың нәтижесінде бұл препарат танымдық қабілеттерді және жадты жақсартатыны анықталды.

Бекіту процесі

2005 жылы АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) Cortex Pharmaceuticals компаниясының АҚШ-та ІІ фазалық клиникалық сынақтарды бастау үшін жаңа дәрі-дәрмекті зерттеу (IND) өтінімін қабылдады. Сондай-ақ, 2005 жылы АҚШ Қорғаныс министрлігі CX717 және ұйқының физиологиялық әсерін зерттеуді қаржыландырды. Зерттеу нәтижесінде, макактар дәрі-дәрмекті алғаннан кейін тез және жақсырақ орындады, сондай-ақ бұл дәрі ұйқысыздықтың әсерін жойды. 2006 жылдың наурыз айының басында Cortex компаниясы CX717-нің ІІ фазадағы шағын пилоттық зерттеуде біріншілік мақсатқа, АДҚБ (ADHD) бағалау шкаласына және қазіргі кездегі барлық АДҚБ емдеу әдістерін бекіту үшін қолданылатын назар және гиперактивтілікке байланысты субшкалаларға оң клиникалық және статистикалық нәтижелер көрсеткенін хабарлады. Cortex Pharmaceuticals баспасөз хабарламасында: "220-дан астам науқас пен сау ересектерге қатысты өткен барлық зерттеулерге сәйкес, бұл зерттеу CX717 қауіпсіз, жақсы төзімді екенін және жүрек соғуының, қан қысымының немесе басқа да жүрек-қан тамырларының қосымша әсерлерін тудырмағанын көрсетті". 2007 жылдың сәуірінде Cortex Pharmaceuticals компаниясы CX717 туралы екі үлкен деректер жиынтығын FDA-ға ұсынды. Бір дерек жиынтығы FDA-ның Альцгеймер ауруын емдеуге арналған неврологиялық дәрілік заттар бөліміне жіберілді, ал екіншісі психиатриялық өнімдер бөліміне жіберілді, онда компания АДҚБ емдеу үшін екінші CX717 IND-ді ұсынды. Cortex Pharmaceuticals компаниясының баспасөз хабарламасына сәйкес, ұсынылған мәліметтер "жануарлар токсикологиясы зерттеулерінде анықталған, бұрын FDA-ның CX717-ді клиникалық бақылауға алуына себеп болған нақты гистопатологиялық өзгерістердің өлімнен кейінгі фиксация артефактісі екенін және жануар тірі кезінде оның тіндерінде табылмағанын анық дәлелдейді". Cortex компаниясының бас атқарушы директоры Роджер Г. Столл: "2006 жылдың 6 қазанында CX717 клиникалық бақылаудан алынып тасталғанда, неврология бөлімі Альцгеймер ауруы бар науқастарда зерттеуді жалғастыру үшін дозаны рұқсат етті, бірақ бұл доза АДҚБ-мен ауыратын науқастарда препаратты бағалауға мүмкіндік бермейтіндей төмен болды. Гистопатологиялық өзгерістердің себебін жақсырақ түсіну үшін қосымша ақпарат қажет болды. Бізде қазір елеулі дерекқор бар, ол түйін үлгілерінің слайдтарын дайындау үшін фиксациялық ерітінді қолданылған кезде гистологиялық өзгерістердің өлімнен кейін пайда болатынын анық көрсетеді". Алайда, 2007 жылдың қазан айында FDA жануарлар токсикологиялық зерттеулерінің нәтижелеріне сүйене отырып, АДҚБ емдеу үшін CX717-нің ІІb фазалық зерттеуіне Cortex-тің IND өтінішін қабылдамады. Cortex компаниясы қосымшаны белсенділігін тоқтату арқылы жауап берді, бірақ "тыныс депрессиясын (ТД) жедел емдеу үшін CX717 әзірлеу жоспарларын жалғастыра береді және Альцгеймер ауруының ПЭТ зерттеуінде CX717 зерттеуін жалғастырады. Кортекс бұрын FDA-ның неврологиялық өнімдер бөлімінде Альцгеймер ауруын емдеу үшін берілген IND өтініміне DPP әрекеттері әсер етпейді деп санайды". Компания құралды жоғары қауіпті жедел жағдайды емдеуде қолдануды мақұлдағаннан кейін және жақсы қалыптасқаннан кейін, АДҚБ емдеу сияқты жоғары дозаларда ұзақ мерзімді қолданудың тәуекелдері FDA-ның қорытындысына қарағанда аз болады деп үміттенеді.

Тыныс алуды басаңдатуды қалпына келтіру үшін қолдану

CX 717-нің салыстырмалы түрде нашар ауыздық биожетімділігі және қан-ми тосқауылынан өту қабілеті Cortex компаниясын CX 717-нің 800 мг ауыздық формуласын АДҚҚ үшін әзірлеуден бас тартуға мәжбүр етті, бірақ оның мидағы әсерін зерттеу жұмыстары жалғасуда. Сонымен қатар, CX 1739-дың ауыздық формуласы да зерттелуде, ол CX 717-ге қарағанда шамамен 3,5 есе күштірек, ауыздық биожетімділігі жақсы және ұйқыдағы апноэні емдеу үшін сынақтан өтуде. Тағы бір зерттеу CX 717-нің тынысты басу эффектісіне қарсы неврологиялық механизмдерін қарастырды және оның адамдарда анальгезияға әсер етпей, бұл жанама эффектіні азайту үшін опиоидтық препараттармен бірге қолданылуы мүмкін екенін көрсетті.

Қатынасты АМФАкиндар

Cortex Pharmaceuticals компаниясының CX 546 және CX 614 сияқты басқа AMPAkine препараттары Альцгеймер ауруын және ЖҚСБ (қысқаша назар аудару және гипербелсенділік синдромы) емдеу үшін зерттелген. Бұл препараттар Альцгеймер ауруының белгілерін азайтуда белгілі бір тиімділік көрсетті және аурудың прогрессирлеуін тежейтін болып үміттенілді, бірақ CX 546 және CX 614 препараттарының биожетімділігі төмен, сондықтан олар тек 1000 мг немесе одан да жоғары дозаларда ғана тиімді. CX 717 және CX 1739 – осы қатардағы жаңа және күштірек препараттар.