Кіріспе

Анна Деавер Смит жазған пьеса. "Айнадағы өрт: Корон Хайтс, Бруклин және басқа да жеке тұлғалар" (1992) – афроамерикалық драматург, автор, актриса және профессор Анна Деавер Смит жазған бір актерлік пьеса. Ол 1991 жылдың тамызында Бруклиндегі Корон Хайтсте болған тәртіпсіздіктерді (тоналған оқиғаны) және оның салдарын, Нью-Йорк қаласында тұратын, оқиғамен тікелей және жанама байланысы бар афроамерикалықтар мен еврейлердің көзқарастары арқылы зерттейді. "Айнадағы өрт" пьесасы Смит кейіпкерлерімен жүргізген сұхбаттардың стенограммаларынан алынған монологтардан құралған. Ол бұл пьесаны жасау барысында 100-ден астам адаммен сұхбаттасқан. Бұл пьеса "сөзбе-сөз театр" деп аталатын жанрдың алғашқы үлгісі саналады. Ол "Ең үздік бір актерлік шоу" номинациясы бойынша Drama Desk сыйлығына ие болды.

Контекст

Анна Деавер Смиттің "Айнадағы өрт" пьесасы оның "Жолда: американдық мінезді іздеу" жобасының бір бөлігі болып табылады. Ол сұхбаттар негізінде құрылған монологтар сериясы. "Айнадағы өрт" 1991 жылдың тамызында Нью-Йорк штатының Бруклин қаласындағы Краун-Хайтс төңкерісін суреттейді. Көбінесе афроамерикандықтар мен Хабад хасидтік яһудилері тұратын, нәсілдік шиеленіске толы осы ауданда яһуди жүргізушісінің көлігі тротуарға шығып, екі баланы қағып, 7 жасар Кариб текті американдық бала Гавин Катоны қаза қылды. Оқиға және афроамерикандық қауымдастығының қалалық жедел жәрдем қызметкерлерінің кешіккен жауабын қабылдауы, ауданда наразылықтарға әкеп соқты. Осы наразылықтар барысында қара нәсілді жастар тобы Австралиядан келген еврей студенті Янкель Розенбаумға шабуыл жасап, оны қаза қылды. Бірнеше күнге созылған тәртіпсіздіктер Краун-Хайтстағы нәсілдік ажырымның тереңдігін бүкіл елге жария етті. Төңкеріс салдарынан 190 адам жарақат алды, 129 адам қамауға алынды және шамамен бір миллион долларлық мүлік зақымдалды. Смит Краун-Хайтс тұрғындарымен, соның ішінде тәртіпсіздікке қатысушылармен, сондай-ақ жетекші саясаткерлермен, жазушылармен, музыканттармен, діни лидерлермен және зиялылармен сұхбаттасты. Осы материалдың негізінде ол пьесасының монологтарында қай тұлғаларды көрсетуді және қандай сөздерді пайдалануды шешті. 26 түрлі адамның сөздері арқылы 29 монологта Смит осы адамдардың өзіндік ерекшеліктерін қалай және неге көрсеткенін, өзгелерге қалай қарағанын және оларға қалай жауап бергенін, сондай-ақ топтар арасындағы кедергілерді қалай еңсеруге болатынын зерттейді. "Менің ойымша, американдық мінез бір жерде немесе екінші жерде емес, - деп жазады Смит пьесаға жазған кіріспесінде, - жерлер арасындағы алшақтықта және біздің айырмашылықтарымызға қарамастан бірге болуға тырысуымызда жатыр". Пьесаның атауы өнерді белгілі бір сәттегі құмарлық пен өртті жаңа көзқараспен қарастыруға, ой елегінен өткізуге және жақсырақ түсінуге мүмкіндік беретін ой-толғаныс алаңы ретінде бейнелейді.

Теледидар фильмі

Жорж С. Вулфтың режиссерлігімен пьеса киноға бейімделді, және Анна Деавер Смит бас рөлде ойнады. 1993 жылы көрсетілген бұл туындыны Шери Фортис өндірді, ал "Американдық ойын үйі" PBS арнасы үшін түсірді.

Марапаттар

1993 жылы ол «Бір актерлік көрсетілім» номинациясы бойынша Drama Desk сыйлығын алды. 1994 жылы Деавер «Твилайт: Лос-Анджелес, 1992» туындысы үшін тағы да сыйлыққа ие болды, бұл 1992 жылғы Лос-Анджелес көтерілісіне негізделген сөзбе-сөз театрдың тағы бір үлгісі.