Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз теңіз күші офицері және француз Кеңес қозғалысының батыры Анри Луи Оноре, д’Эстиен д’Орвес графы (5 маусым 1901 – 29 тамыз 1941) – француз теңіз күші офицері және француз Кеңес қозғалысының ірі қайраткерлерінің бірі, «Тәуелсіз Францияның алғашқы шейіті» деп есептеледі.
French Navy officer and French Resistance hero
Henri Louis Honoré, Count d'Estienne d'Orves (ɑ̃ʁi ɔnɔʁe dɛstjɛn dɔʁv; 5 June 1901 – 29 August 1941) was a French Navy officer and one of the major heroes of the French Resistance, said to be the "first martyr of Free France".
Ерте өмір
Ол Verrières le Buisson (қазіргі Essonne департаменті) қаласында дүниеге келген. Консервативті католик отбасында тәрбиеленген ол жазушылар Антуан де Сент-Экзюпери мен Луиза де Вильмориннің алыс туысы, кейін Андре Малроның серігі болды. Этьен д'Орвес Бірінші дүниежүзілік соғысты престижді Люи-ле-Гранд және Париждегі Сен-Луи-де-Гонзаг лицейлерінде орта мектеп оқушысы ретінде өткізді және 1921 жылы Эколь-Политехникке оқуға түсті. Екі жылдан кейін ол École Navale (Француз теңіз академиясы) -ға оқуға түсіп, 1923 жылдың қазан айында 2-ші сыныпты кемеші болып, Jeanne d'Arc мектеп кемесіне қосылды. Ол сол кезде "Прованс" және басқа да бірнеше кемелерде офицер болды. 1929 жылы ол Элиан де Лоржерилге үйленді, олардың бес баласы болды. 1930 жылы ол лейтенант де вессо болды, ал 1935 жылы Легион де деонр кавалері болды. 1936 жылы желтоқсанда ол әскери-теңіз мектебінде бір жыл оқыды. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Жерорта теңізіндегі торпедалық қайықтар флотилиясының 2-ші штабының бастығы ретінде "Ягуар" кемесінде қызмет етті. 1939 жылдың желтоқсан айында ол "Дюкесн" крейсерінің бортындағы "X күш" штабында адмирал Годфройдың көмекшісі болды. 1940 жылы 25 маусымда, соғыс бітісі қол қойылған күні, ол Египеттің Александрия қаласында болды. Саяси тұрғыдан, д'Эстиен д'Орве оңшыл бағытта болды және Шарль Мауррасқа және католик монархиясына жақтас болды; алайда, көптеген оңшыл теоретиктер маршал Филипп Петеннің келуін құптағанмен, д'Эстиен д'Орве Францияның жеңілісін қабылдауға дайын емес еді. Ол француз Сомалилендінің жағалауындағы француз әскерлерінің қолбасшысы генерал Пол Легентильомға қосылуға тырысты, ол соғыс бітіруден бас тарту ниеті туралы мәлімдеген еді, бірақ колония Виши режиміне қосылуды таңдады. Д'Эстиен д'Орвес ерікті теңізшілер мен офицерлер тобын жинап, "Châteauvieux" (өзінің ата-бабаларының бірі) атты әскери атауын алды және еркін Франция билігімен байланыс орнатты. Ол Аденнен Лондонға жүк кемесімен екі ай бойы Африканы айналып сапар шекті, 1940 жылы 27 қыркүйекте Лондонда генерал де Голльмен кездесті. Ол адмирал Эмиль Музельемен кездесті, бірақ теңіздегі командалық қызметке ие бола алмады. 1940 жылы 1 қазанда капитан-лейтенант (lieutenant commander) шеніне көтеріліп, ол еркін француз теңіз күштерінің екінші бөліміне қосылды және Францияға жіберуді сұрады. Генерал де Голльді сендіргеннен кейін, ол 1940 жылдың қыркүйегінде Морис Барлиер мен Ян Дорник құрған, бірақ үйлестіру мен дамыту жетіспеген, "Nemrod" кодировкасы бар Батыс Франциядағы барлау желісін ұйымдастыру миссиясын алды. 1940 жылы 15 желтоқсанда ол ресми түрде осы міндетке тағайындалды.
He was born in Verrières le Buisson (now in the Essonne department). Educated in a conservative Catholic family, he was a remote cousin of writers Antoine de Saint Exupéry and Louise de Vilmorin, later companion of André Malraux. Estienne d'Orves spent the First World War as a high school student at the prestigious Lycée Louis le Grand and the Lycée Saint Louis de Gonzague in Paris, and entered the École Polytechnique in 1921. He joined the École Navale, (French Naval Academy), two years later, becoming an enseigne de vaisseau de 2e classe in October 1923 and joining the school ship Jeanne d'Arc. He was then an officer on the battleship Provence, and several other vessels. In 1929, he married Éliane de Lorgeril, with whom he had five children. In 1930, he was promoted to lieutenant de vaisseau, and was made a chevalier de la Légion d'honneur in 1935. In December 1936, he joined the Naval War School for one year. When World War II broke out in 1939, he was serving aboard the Jaguar, as under chief of the headquarters of the 2nd flotilla of torpedo boats in Mediterranean Sea. In December 1939, he was an aide to Admiral Godfroy in the Headquarters of the "Force X" aboard cruiser Duquesne. On 25 June 1940, the day the Armistice was signed, he was in Alexandria, Egypt. Politically, d'Estienne d'Orves belonged to the right wing, and had sympathies for Charles Maurras and Catholic monarchism; nonetheless, while many far right wing theoricists welcomed the arrival of Marshal Philippe Pétain, the strongly patriotic d'Estienne d'Orves was unwilling to accept France's defeat. He attempted to join General Paul Legentilhomme, commander of French troops on the coast of French Somaliland, who had announced his intention to refuse the armistice, but the colony had chosen to rally itself to the Vichy régime. D'Estienne d'Orves then gathered a group of volunteer sailors and officers, took the nom de guerre "Châteauvieux" (name of one of his ancestors) and came into relations with the Free France authorities. He set sail on a cargo ship from Aden to London, sailing around Africa for two months, and rejoined General de Gaulle in London on 27 September 1940. He met with Admiral Émile Muselier, but was unable to obtain a command at sea. Promoted to Capitaine de corvette (lieutenant commander) on 1 October 1940, he joined the Second Office of the Free French Naval Forces and requested to be sent to occupied France. After having convinced General de Gaulle, he received the mission to organise an intelligence network in western France, codenamed Nemrod, which had been created in September 1940 by Maurice Barlier and Jan Doornik, but lacked coordination and development. He was officially assigned to this task on 15 December 1940.
Францияның оккупацияланған аймағындағы рөлі
Д'Эстиен д'Орвес "Жан Пьер Жирар" кодын алған. 1940 жылдың 21 желтоқсанында ол "Мари Луиза" балық аулау қайығымен Ньюлиннен Бретаньдегі Плогофқа аттанды. Оның ілесінде 20 жасар радиооператоры Альфред Гесслер болды, ол неміс тілінде сөйлейтін Эльзастық және "Жорж Марти" кодын алған еді. Олар келесі күні Пуант-дю-Разға жетті. Д'Эстиен Нант қаласының жанындағы Шантень-сюр-Луарда М. және Мм. Клементтердің үйінде орналасты және Морис Барлиердің маңызды көмегімен Парижге және Бретаньге бірнеше сапар жасады. Ол тыңшылық желісінің негізгі ұйымын құрды және неміс күштері туралы маңызды ақпарат (жағажай қорғанысы, суасты қайықтары, әуежайлар және Нант маңындағы жанармай құю пункты) жіберуге мүмкіндік алды. 1941 жылдың 6-19 қаңтары аралығында ол екінші желі құру үшін Парижге барды, онда Макс Андре, Ян Дорник және француз қарсыласының көптеген мүшелерімен кездесті. 20 қаңтарда Нантқа оралған соң, ол Клементтерге Гесслердің барларда жүріп, неміс әскерлерімен сөйлесіп жүргені туралы күдікті әрекеттерін хабарлады. Сұраққа жауап бергенде Гесслер бұл ақпарат жинаудың жақсы тәсілі екенін айтты. Д'Эстиен д'Орвес Мартиді келесі Лондон сапарында жоюға шешім қабылдады, бірақ екі күннен кейін гестапо үйге шабуыл жасап, оны тұтқындады. Ұзақ қарсылық көрсеткеннен кейін, жараланған және қолғапталған Д'Эстиен д'Орвес серіктерімен бірге Анжерге жеткізілді. Мартидің сатқындығы нәтижесінде нацистер Барлиерді, Дорникті және желідегі көптеген адамдарды, барлығы 26 адамды тұтқындады. Алайда Макс Андре құрған шағын барлау желісі зардап көрмеді және 1944 жылдың тамызында Парижтің азат етілуіне дейін жұмысын жалғастырды. Бірнеше апта бойы Гесслер Лондонға жалған ақпарат жіберіп, нацистерге тағы бірнеше агенттерді тұтқындауға көмектесті. Ол нацистермен бірге Австрияға эвакуацияланып, 1945 жылы із-жайсыз жоғалып кетті.
D'Estienne d'Orves was codenamed "Jean Pierre Girard". On 21 December 1940, he set sail from Newlyn to Plogoff in Brittany on a fishing boat, the Marie Louise, along with his 20 year old radio operator Alfred Gaessler, a German speaking Alsatian, codenamed Georges Marty. They arrived at the Pointe du Raz the following day. He set his quarters in Chantenay sur Loire, near Nantes, at the house of M. and Mme Clément, and made several trips to Paris and in Brittany, with the notable assistance of Maurice Barlier. He set up the basic organisation of the spying web, and was able to transmit significant information about German forces (coastal defences, submarines, aerodromes and refueling point near Nantes). From 6 January to 19 January 1941, he was in Paris to set up a second network, meeting with Max André, Jan Doornik and numerous other members of the French Resistance. Back in Nantes on 20 January, he came back to the Cléments who reported to him suspicious activities by the radio operator Gaessler, seen hanging around in bars and talking with German soldiers. When interrogated, Gaessler said that this was a good way to gather information. D'Estienne d'Orves decided to lay down Marty at the next trip to London but, two days later, the Gestapo stormed the house and arrested him. After a brief resistance, a wounded and handcuffed d'Estienne d'Orves was brought to Angers, along with his companions. Marty's treason allowed the Nazis to also arrest Barlier, Doornik and most of the network, totaling 26 persons. The small intelligence network created by Max André, however, was untouched, and continued its operations until the Liberation of Paris in August 1944. For several weeks, Gaessler sent false information to London and allowed the Nazis to arrest several other agents. He was evacuated by the Nazis to Austria, and disappeared in 1945.
Сот және өлім
24 қаңтарда тұтқындар Берлинге жіберілді, содан кейін Парижге қайтарылып, Cherche Midi түрмесіне жеткізілді. Д'Эстиен д'Орвеске ерекше қаталдық танытылды, бірақ ол өзге тұтқындарды көтеріңкі көңілде ұстауға тырысты; оның сенімінен күш алған рухани күші кейін неміс капелланы Франц Стокпен расталды. Оның соты 13 мамырда басталды. Д'Эстиен д'Орвес желіге толық жауапкершілікті өз мойнына алып, өзге тұтқындарының қорғанында болды. 23-і күні неміс әскери трибуналы оны және оның сегіз серігін өлім жазасына кесіп, Фресне түрмесіне жіберді. Олардың патриотизмін мойындаған трибунал дереу кешірім сұрап, Германияның заң кеңесшісі Кейзер Берлинге барып, Гитлерден тұтқындарға кешірім сұрау үшін өзіне міндет алды. Алайда, 1941 жылғы 22 маусымда Үшінші рейхтің КСРО-ға басып кіруі француз коммунистерін Қарсылық қозғалысына қосылуға мәжбүр етті және неміс күштеріне қарсы шабуылдарды күшейтіп, репрессияны қаттырақ етті. Сондықтан, 28 тамызда Д'Эстиен д'Орвес, Барлье және Дорникке өлім жазасы берілді. Үш айыпталғанға соңғы түнін бірге өткізуге және көздерін байламастан атылуға рұқсат берілді. Оларды капеллан Франц Сток баталады. Д'Эстиен д'Орвес өлім жазасын кескен неміс әскери судьясы, президент Кейзермен сұхбаттасып, былай деді: "Мырза, сіз неміс офицерісіз. Мен француз офицерімін. Екеуміз де өз міндетімізді орындадық. Маған сізді құшақтауға рұқсат етіңіз". Ату 1941 жылғы 29 тамызда таңертең Мон-Валериан бекінісінде болды. Оноре д'Эстиен д'Орвес Верьер-ле-Буисон қаласына жерленді. Олардың өлімі туралы неміс плакаты жарияланды. Осы жазалаудың нәтижесінде көптеген адамдар Қарсылық қозғалысына қосылды. Капитан де корвет Д'Эстиен д'Орвес кейіннен капитан де фрегат (командир) шеніне көтеріліп, «Азаттық серігі» атағымен марапатталды.
On 24 January, the prisoners were sent to Berlin, then brought back to Paris, to the Cherche Midi Prison. D'Estienne d'Orves was treated especially harshly, yet managed to cheer up his fellow prisoners; the moral strength which he would find in his faith would later be testified to by German chaplain Franz Stock. His trial began on 13 May. D'Estienne d'Orves claimed full responsibility of the network, defending his fellow prisoners. On the 23rd, a German court martial sentenced him to death, along with eight of his companions, and transferred them to the Fresnes Prison. Acknowledging their patriotism, the court martial filed a request for grace immediately, and German legal advisor Keyser took it upon himself to make the trip to Berlin and request a grace for the prisoners from Hitler himself. However, the invasion of USSR by the Third Reich, on 22 June 1941, forced the French Communists to join the Resistance and greatly increased the attacks against German forces, inducing a harshening of the repression. Hence, on 28 August, the execution order was given for d'Estienne d'Orves, Barlier and Doornik. The three condemned were granted to spend their last night together, and to be shot standing and without a blindfold. They were blessed by Chaplain Franz Stock. D'Estienne d'Orves had an interview with president Keyser, the German military judge who had sentenced him to death, where he said: "Sir, you are a German officer. I am a French officer. We both did our duty. Please allow me to embrace you". The execution took place on 29 August 1941 at dawn at the Fort du Mont Valérien. Honoré d'Estienne d'Orves was buried in Verrières le Buisson. A German poster advertised their deaths. A number of people joined the Resistance as a consequence of this execution. The Capitaine de corvette d'Estienne d'Orves was later posthumously promoted to Capitaine de frégate (Commander) and made a Compagnon de la Libération ("Fellow of the Liberation").