Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1940 жылы Шарль де Голльдің сөйлеген сөзі 18 маусымдағы үндеу – Шарль де Голльдің 1940 жылы Франция шайқасынан кейін Лондонға келгеннен соң жасаған алғашқы сөйлеуі болды. Британдық радиокорпорациясының (BBC) радиоарналары арқылы Францияға таратылған бұл үндеу Екінші дүниежүзілік соғыстағы француз қарсыласының басталуы деп есептеледі. Ол француз тарихындағы ең маңызды сөздердің бірі саналады. Француз халқының ұжымдық есте сақтауындағы маңыздылығына қарамастан, тарихшылар осы үндеуді француздардың аз ғана бөлігі тыңдағанын көрсетті. Де Голльдің 1940 жылғы 22 маусымдағы сөйлеуі көбірек адамдарға жетті. Бұл радиохабарлардың тарихи маңызы және де Голльдің француз қарсыласының символы ретіндегі болашақ мәртебесі оған "18 маусым адамы" (L'Homme du 18 juin) деген лақап ат берді.
1940 speech by Charles de Gaulle
The Appeal of 18 June was the first speech made by Charles de Gaulle after his arrival in London in 1940 following the Battle of France. Broadcast to France by the radio services of the British Broadcasting Corporation (BBC), it is often considered to have marked the beginning of the French Resistance in World War II. It is regarded as one of the most important speeches in French history. In spite of its significance in French collective memory, historians have shown that the appeal was heard only by a minority of French people. De Gaulle's 22 June 1940 speech was more widely heard. The historic importance of these radio broadcasts and de Gaulle's future status as the emblem of the French resistance gave de Gaulle the nickname L'Homme du 18 juin (The Man of 18 June).
Контекст
Де Голль жақында бригадалық генерал дәрежесіне көтеріліп, премьер-министр Пол Рейно Францияға неміс шабуылдаған кезде ұлттық қорғаныс және соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Рейно Франко-британ одағы туралы ұсынысын кабинет қабылдамағандықтан отставкаға кетті. Бірінші дүниежүзілік соғыстың батыры маршал Филипп Петен нацистік Германиямен қарулы келісімге қол қоюға уәде беріп, жаңа премьер-министр болды. Де Голль мұндай әрекетке қарсылық білдірді және қамауға алу қаупі төнгендіктен 17 маусымда Франциядан қашып кетті. Басқа да жетекші саясаткерлер, соның ішінде Жорж Мандель, Леон Блум, Пьер Мендес Франция, Жан Зей және Эдуард Даладье (және жеке Рено) Солтүстік Африкадан соғысты жалғастыру үшін саяхаттаған кезде тұтқындалды. Де Голль 17 маусым күні түстен кейін Лондонға келіп, Уинстон Черчилльмен кездесті. Британ премьер-министрі де Голльді алдыңғы үш кездесуінен жақсы бағалаған және Францияға сөйлеуге рұқсат берді. Де Голль өзінің сөзін 18 маусым таңында аяқтады, бірақ британ үкіметі рұқсатты қайтарып алуды қарастырып жатқанын білмеді. Лондон Бордодағы Петен үкіметін француз флотын немістер пайдалануынан алып тастауға және жеке француз саясаткерлерін Франциядан кетуге көндіруге үміттенді, сондықтан француз үкіметін сынаған сөйлеуден алаңдады. Бордоға үш жеке делегацияны бірден жібергеннен кейін, бұл сөз жағдайды одан әрі ушықтырмайды деп шешті. Британдықтардың оның сөзін талқылауын білмейтін де Голль BBC студиясына сағат 18:00-де төрт минуттық сөзін жазу үшін келді. Соңғы рұқсат кешкі сағат 20:00-де келгеннен кейін, сөзді кешкі сағат 22:00-де (Париж уақытымен кешкі 20:00-де) BBC радиосы Францияға Broadcasting House-тан хабарлады. BBC келесі күні тағы төрт рет қайталады. Де Голльдің сөзінде неміс қару-жарағы мен тактикасының басымдығы француз әскерін жеңгені айтылды. Жеңіліс толық емес еді, өйткені Францияда әлі де отарлары, Британ империясы одақтасы ретінде және АҚШ-тың көмегі болды; бұл дүниежүзілік соғыс еді, ал Франция шайқасы – оның бір бөлігі. Де Голль француз сарбаздары мен азаматтарды оған хабарласуға шақырды.
De Gaulle had recently been promoted to the rank of brigadier general and named as under secretary of state for national defence and war by Prime Minister Paul Reynaud during the German invasion of France. Reynaud resigned after his proposal for a Franco British Union was rejected by his cabinet and Marshal Philippe Pétain, a hero of World War I, became the new prime minister, pledging to sign an armistice with Nazi Germany. De Gaulle opposed any such action and, facing imminent arrest, fled France on 17 June. Other leading politicians, including Georges Mandel, Léon Blum, Pierre Mendès France, Jean Zay and Édouard Daladier (and separately Reynaud), were arrested while travelling to continue the war from North Africa. De Gaulle arrived in London on the afternoon of 17 June and met with Winston Churchill. The British prime minister had a good opinion of de Gaulle from their three previous meetings, and gave permission to make a speech to France. De Gaulle finished his speech on the morning of 18 June, but did not know that the British government almost revoked permission. London hoped to persuade the Pétain government in Bordeaux to send the French Navy away from German use, and individual French politicians to leave France, so worried about a speech criticizing the French government. Having sent three separate simultaneous delegations to Bordeaux, it decided that the speech would not confuse things further. Ignorant of the British debate over his speech, de Gaulle arrived at the BBC at 6 pm BST to record the four minute speech. After final permission arrived at 8 pm, the speech was broadcast at 10 pm BST (8 pm in Paris) on BBC Radio from Broadcasting House over France. BBC repeated the broadcast four more times the next day. De Gaulle's speech stated that superior German arms and tactics had defeated the French military. The defeat was not complete because France still had its colonies, the British Empire as its ally, and help from the United States; this was a world war in which the Battle of France was one part. De Gaulle invited French soldiers and civilians to contact him.
Қабылдау және ықпал
Соғыстан кейін де Голльдің 18 маусымдағы хабарламасы француз қарсыласының басталуы және Францияны неміс оккупациясының езгісінен азат ету процесінің басталуы ретінде жиі танылды. Осы сөйлеу де Голльдің болашақ мансабының бастауы болды, ол кейіннен бұл сөйлеуді өзінің "заңдылығының" бастауы деп сипаттады. Ол Германиямен келісімге келмеуге қарсы шыққан алғашқы француз саяси қайраткері болды және сөйлеуде соғысты жалғастырудың үмітсіз емес екендігінің себептері келтірілді. 18 маусымдағы хабарлама француз тарихындағы ең танымал хабарламалардың бірі болғанымен, оны тыңдаған французтардың саны аз болды; оны естігендердің көпшілігінің естеліктері шындықтан алыс. Хабарлама британдық радиостанциясы – BBC арқылы таратылды, бірақ маңызды емес деп саналған жазбасы сақталмады. Хабарды жариялаған адам – жақында ғана кіші министр болып тағайындалған белгісіз бригадир-генерал еді. Осылайша, Ұлыбританиядағы 10 мың француз азаматының тек 300-і ғана ерікті болып тіркелді. Уақытша Ұлыбританияда болған 100 мыңнан астам әскердің көпшілігі – жақында Норвегиядан немесе Дюнкерктен эвакуацияланғандар еді, олардың тек 7 мыңы де Голльге қосылды. Қалғандары Францияға оралып, тез арада соғыс тұтқындарына айналды. Алайда, де Голльдің сөйлеуі күшті әсер етіп, Франция халқы мен Еуропаның басқа да елдерінің қысымға ұшыраған халқына күш берді. Сөйлеудегі тақырыптар соғыс бойы француз халқын неміс оккупациясына қарсы тұруға шақыру үшін қайта-қайта пайдаланылды. Төрт күннен кейін де Голль 18 маусымдағы сөйлеуінде айтқан ойларын қайталап, екінші сөйлеуін Францияда көбірек адам тыңдады. 22 маусымдағы сөйлеудің мазмұны көбінесе 18 маусымдағы сөйлеумен шатастырылады. Сонымен қатар, тамыздың басында де Голль жазған плакат Лондонда кеңінен таратылып, "Лондон плакаты" (L'affiche de Londres) деп аталды. Осы плакаттың түрлері соғыс барысында Африка, Оңтүстік Америка және Францияда жарияланды. Сондай-ақ, 2 еуролық естелік монета шығарылды. 2023 жылы Le Monde де Голльдің даусын қайта жасай алу үшін жасанды интеллектті пайдаланып, сөйлеудің үлгісін жасауды тапсырды. Ол сөйлеудің француз тіліндегі жазбасын табу үшін швейцариялық әскери архивтердегі сөйлеудің неміс тіліндегі транскрипциясын пайдаланды, ал Франсуа Морельдің сөйлеуін "негізгі аудио" ретінде пайдаланып, дауыстық синтез арқылы де Голльдің даусына жақындату үшін өңдеді.
After the war, de Gaulle's 18 June broadcast was often identified as the beginning of the French Resistance, and the beginning of the process of liberating France from the yoke of German occupation. The speech began de Gaulle's entire future career, what he later described as his "legitimacy". He was the first French public figure to oppose an armistice with Germany, and the speech gave reasons why continuing to fight the war was not hopeless. Although the 18 June speech is among the most famous in French history, few French listeners heard it; most accounts of having heard it are false memories. It was broadcast on the BBC, a British radio station, which did not retain the unimportant recording. The broadcast, practically unannounced, was by an obscure brigadier general who had only recently been appointed as a junior minister. Consequently, of the 10,000 French citizens in Britain, only 300 volunteered. Of the more than 100,000 soldiers temporarily on British soil, most of them recently evacuated from Norway or Dunkirk, only 7,000 stayed on to join de Gaulle. The rest returned to France and were quickly made prisoners of war. However, de Gaulle's speech was undeniably influential and provided motivation for the people of France and for the oppressed people of the rest of Europe. The themes of the speech would be reused throughout the war to inspire the French people to resist German occupation. Four days later, de Gaulle delivered a speech that largely reiterated the points made in his 18 June speech, and the second speech was heard by a larger audience in France. The content of the 22 June speech is often confused for that of 18 June. In addition, in early August a poster written by de Gaulle would be distributed widely in London and would become known as L'affiche de Londres (The London Poster). Variations of this poster would be produced and displayed in Africa, South America and France itself over the course of the war. and a €2 commemorative coin. In 2023, Le Monde commissioned a recreation of the speech using artificial intelligence to replicate de Gaulle's voice, using a German language transcription of the speech in Swiss military archives to find the French record of the speech closest to the original and recording a reading of the speech by François Morel as "base audio" to be modified by vocal synthesis to be closer to de Gaulle's voice.
Франция шайқаста жеңіліп қалды, бірақ соғыста жеңілген жоқ.
Де Голльдің атақты сөзі: "Франция бір шайқасты жоғалтты! Бірақ Франция соғысты жоғалтқан жоқ" ("France a perdu une bataille! Mais la France n'a pas perdu la guerre") көбінесе 18 маусымдағы Үндеумен байланыстырылады. Үндеудің тақырыптары осы сөзбен үйлессе де, бұл сөз 1940 жылғы 3 тамызда Лондон қаласының барлық жеріне таратылған, Де Голльдің суреті бар, "Барлық француз халқына" деген мотивациялық плакаттан алынған.
De Gaulle's famous quote: "La France a perdu une bataille! Mais la France n'a pas perdu la guerre" ("France has lost a battle, but France has not lost the war") is often associated with the Appeal of 18 June. While the Appeal's themes are consistent with the quote, it is from a motivational poster featuring de Gaulle, A Tous Les Français, which was distributed all over London on 3 August 1940.