Кіріспе

St Mary Aldermary (немесе St Mary Elder Mary) – Ұлыбританияның Лондон қаласында, Уотлинг көшесінің қиылысындағы Боу-Лейнде орналасқан англикан шіркеуі. Орта ғасырларда салынған, қайта құру 1510 жылы басталып, 1632 жылға дейін аяқталмады. 1666 жылы болған Лондонның Ұлы өрті кезінде қатты зақымданған, бар болғаны 33 жыл өткен соң, оны сэр Кристофер Реннің кеңсесі қайта салды. Реннің қалалық шіркеулерінің көпшілігінен өзгеше, Сент-Мэри Альдермери готикалық жаңғыру стилінде қайта құрылды. 1952 жылы оның мәртебесі приход шіркеуінен гильдия шіркеуіне өзгертілді, ол Лондон қаласындағы жұмысына қатынайтын және тұрғын емес жұмысшыларға қызмет ету үшін арналған. Шіркеудің негізгі кеңістігі апта ішіндегі жұмыс сағаттарында қоғамдық кафе ретінде жұмыс істейді, ал таңертең және кешке діни және медитациялық сеанстар өткізіледі.

Тарих

Бұл жерде 900 жылдан астам уақыттан бері шіркеу орналасқан. Оның аты көбінесе, бұл қаладағы Құдай анаға арналған ең көне шіркеу деген мағынаны білдіреді. Сондай-ақ, Боу-Лейн көшесіндегі ескі Сент-Мэри шіркеуі, жақын орналасқан Сент-Мэри Ле-Боу шіркеуіне қарағанда ескі деп есептелген. Сент-Мэри Альдермари шіркеуінің басшылығы Кентербери преоры мен капелласына тиесілі болған, бірақ 1400 жылы Кентербери архиепископына берілді. 1510 жылы сэр Генри Кибл жаңа шіркеу құрылысын қаржыландырды. Ол 1518 жылы қайтыс болған кезде мұнарасы әлі аяқталмаған еді. 1629 жылы екі сыйлық арқасында құрылыс аяқталды және 120 жыл бұрын басталған жұмыс үш жылдың ішінде бітті. Кибл шіркеу еденінің астындағы мазарға жерленді, бірақ оның қабірі ұзақ сақталмады. Ричард Ньюкорт мынаны жазды: «1556 жылы қайтыс болған сэр Уильям Лакстон және 1583 жылы қайтыс болған сэр Томас Лодж (екі де азық саудагерлері және осы қаланың мэрі болған) осы сэр Генри Киблдің мазарында жерленді, оның сүйектері жамандықпен сыртқа тасталды, ал оның ескерткіші бұзылды, оның орнына басқаларының ескерткіштері орнатылды». 1599 жылы Санкт-Антолин шіркеуінің бір топ тұрғындары лекциялық орын ашты. Олар Лондон қаласындағы мүлікті күнделікті дәрістер өткізу үшін Санкт-Антолин шіркеуіне берді, соның арқасында шіркеу лекциялық зал ретінде танымал болды. Ұлы өрт шіркеуді өртеді, бірақ күнделікті дәрістер жалғасты; ол қайта салынды, бірақ 1870 жылы бұзылды және лекция Сент-Мэри Альдермариге көшірілді. Қазіргі таңда лекцияларды Шіркеу қоғамы ұйымдастырады.

Үлкен өрттен кейінгі қайта құру

Сент-Мэри Альдермери 1666 жылғы Ұлы Лондон өртінде ауыр зақымдарға ұшырады, бірақ оның қабырғаларының және мұнарасының бір бөлігі сақталды. Оны негізінен сэр Кристофер Реннің кеңсесі готика стилінде қайта салды. Генри Роджерс бір шіркеуді қайта құру үшін 5000 фунт стерлинг мұра қалдырды, ал оның әйелі оны Сент-Мэри шіркеуін қайта құруға жұмсауға келісті. Николаус Певснердің сөзіне сүйенсек, Сент-Мэри Альдемари – "қаладағы 17 ғасырлық готикалық қайта жанданудың ең маңызды сақталған ескерткіші және Уорвикпен бірге Англиядағы 17 ғасырдың соңындағы ең ірі готикалық шіркеу". Ұлы өртте қирап, қайта жаратылмаған Әулие Томас елші шіркеуінің қауымдастығы Сент-Мэри шіркеуінің қауымдастығымен біріктірілді.

Соғыс зардабы

Сент-Мэри Альдермери екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Лондон бомбалауларында неміс бомбаларынан зақымданды.

Қайта қалпына келтіру

Ғибадатхана көп рет жөнделіп, қайта жаңартылды. 1876–7 жылдары ішкі кеңістікте маңызды өзгерістер енгізілді: кіреберіс бөлімін ғибадатханадан еменнен жасалған қоршаумен бөліп, алдыңғы қатардағы орындықтар мен тақталар жаңаланды, орган батыс галереясынан ғибадатхананың алдына көшірілді; еден жаңадан төселді, терезелерге жаңа суреттелген шыны орнатылды және жаңа алтарь суреті қойылды. 1950 жылдың 4 қаңтарында ғибадатхана І санаттағы ескерткіш ретінде тіркелді. Ішкі кеңістіктің соңғы қайта жаңартуы 2005 жылдың сәуір айында аяқталды, онда назар солтүстік қабырғадағы гипстен жасалған төбелерге және ескерткіштерге бөлінді. 2005 жылдың 21 сәуірінде аяқталуын тойлау үшін Лондон епископы Ричард Шартр басқаруымен қызмет өткізілді.

Соңғы іс-әрекеттер

2010 жылдың қаңтар айында Лондон епископы мен архидиаконы Моут қауымын Сент-Мэри Алдермари шіркеуінде орналасуға шақырды. Моут – Англия шіркеуінің сол онжылдықтағы «Жаңа бастамалар» жобасының рухында құрылған қауым. Оның мүшелері «өмір ырғағын» ұстануға міндеттенді, ол дұға, медитация және қатысу сияқты рухани тәжірибелерді, сондай-ақ қабылдау, тепе-теңдік, шығармашылық және қонақжайлық сияқты құндылықтарды қамтиды. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, дәстүрлі қызметтер дүйсенбі күні сағат 8-де (бейнелі медитация), сәрсенбі күні (Тайзе) және жұма күні (Тайзе) таңертең, ал сәрсенбі күні сағат 18:00-де («Тыныш нүкте» талдауы) өтеді. 2012 жылы Моут «Host» атты кафе ашты, ол әділ саудамен алынған кофе мен тауарларды сатуды жалғастыруда. 2007 жылдан бері шіркеу Корольдік танк полкінің шіркеуі болып табылады. Сондай-ақ, бұл шіркеу Лондондағы Молдова православие шіркеуіне де үй иесі болып табылады, ол ғимаратты Киелі Николай шіркеуі деп атайды. Бұрын SMA Маланкара православиелік сириялық қауымын Санкт-Грегориос шіркеуі ретінде қабылдаған, ол Үндістанға миссионерлік сапар жасаған апостол Томаның дәстүріндегі ежелгі сирия тілімен және Оңтүстік Үндістанның Керала стиліндегі құлшылықты біріктірген.