Кіріспе

Сент-Брайд шіркеуі – Лондон қаласындағы Флит-стритте орналасқан Англия шіркеуі. Бұл шіркеу, шамасы, 6-ғасырдың өзінде Әулие Бриджитке арналған, ал ғимараттың ең соңғы нұсқасын 1672 жылы сэр Кристофер Рен жобалаған. Алайда, Реннің алғашқы ғимараты 1940 жылы Лондон бомбалау кезінде өрттен күйреп, 1950 жылдары мұқият қайта жаңартылды. Флит-стритте орналасқандықтан, бұл шіркеу журналистер мен газеттермен тығыз байланысты. Шіркеу Лондон аспанында ерекше көзге түседі және көптеген жерлерден анық көрінеді. Оның 226 фут (69 метр) биіктіктегі мұнарасы Реннің барлық шіркеу мұнараларының арасында екінші биік мұнара болып табылады, ал Сент-Полс шіркеуінен ғана биік.

Шығу тегі

Сент-Брайд шіркеуі Лондонның ең көне шіркеулерінің бірі болуы мүмкін, және құлшылық, шамасы, 7 ғасырда орта саксондықтардың дінге өтуімен байланысты болған. Оның аты Ирландияның қасиетті әйелі, Ирландияның қамқоршысы Сент-Бриджиттен шыққан деп есептеледі. Оны ағылшындарды дінге өткізуге тырысқан ирланд монахтары құрған болуы мүмкін. 6 ғасырда ирланд миссионерлері құрған алғашқы шіркеу, Ұлыбританияның шығысында кельт ирландтықтары құрған жалғыз шіркеу деп саналады. Қазіргі Сент-Брайд шіркеуі – бұл жерде тұрған кем дегенде жетінші шіркеу. Дәстүр бойынша, ол VI ғасырда Сент-Бриджитпен құрылған. Ол оны жеке құрған-құрмаған, бірақ алғашқы шіркеудің қалдықтары сол дәуірдегі Ирландиядағы Килдердегі шіркеумен ұқсас сияқты. 11 ғасырда салынған нормандық шіркеу діни және әлеуметтік маңызы бар болды; 1210 жылы король Джон онда парламент өткізді. 15 ғасырда оның орнына үлкен шіркеу салынды. Сент-Брайдтің газет бизнесімен байланысы 1500 жылы Винкин де Ворде көрші үйге баспахана ашқанда басталды. 1695 жылға дейін Лондон Англияда заң бойынша баспаға рұқсат етілген жалғыз қала болды.

Роанок колониясы

1580-ші жылдардың соңында суретші және зерттеуші Джон Уайттың қызы Элеонора Уайт Сент-Брайдте плиткашы және кірпішші Ананияс Дейрге үйленді. Олардың қызы Вирджиния Дейр Солтүстік Америкада туған алғашқы ағылшын баласы болды. Ол Роанок аралында 1587 жылы 18 тамызда дүниеге келді: "Губернатордың қызы Эленора және көмекшілердің бірі Ананияс Даредің әйелі Роанокта қыз тудырды". Бала дені сау болды және "келесі жексенбіде крещение рәсімінен өтті, ал бұл бала Вирджинияда туған алғашқы христиан болғандықтан, оған Вирджиния деп ат қойылды". Бұрынғы ескерткіштің орнына қойылған, бірақ ұрланып, әлі табылмаған ескерткішті алмастырды.

Лондонның Ұлы өртінде

XVII ғасырдың ортасында апат орын алды. 1665 жылы Лондондағы Ұлы оба бір апта ішінде 238 қауым мүшесінің өмірін алып қойды, ал келесі жылы, 1666 жылы, шіркеу Лондонның Ұлы өрті кезінде толығымен қирады, нәтижесінде қаланың көп бөлігі өртеніп кетті. Өрттен кейін ескі шіркеудің орнына сэр Кристофер Реннің жобалауымен жаңа ғимарат салынды, бұл оның ең ірі және ең қымбат жұмыстарының бірі болды, оның құрылысы жеті жылға созылды. Сент-Брайд 1675 жылдың 19 желтоқсанында қайта ашылды. Әйгілі мұнара 1701–1703 жылдары салынды. Оның бастапқы биіктігі 234 фут болды, бірақ 1764 жылы шаңқаудың соғуынан жоғарғы сегіз футы жоғалды; содан кейін ол Беркширдегі Парк Плейстің сол кездегі иесі сатып алды, және ол әлі күнге дейін сонда сақтаулы. Дизайн төрт сегізбұрышты қабаттан тұрады, олардың биіктігі төмендей береді, ал олардың үстінде шар мен желбезекпен аяқталатын обелиск орналасқан. Сент-Брайдке Роберт Левет (Левет) жерленген, ол Йоркширлік, кейін Париждік официант болған, содан кейін Лондонның маргиналды аудандарындағы тұрғындарға көмек көрсеткен «дәрігерлікпен айналысушы» болды. Бақытсыз Леветті алдап, жаман некеге ие болғаннан кейін, жазушы Сэмюэл Джонсон оны қабылдады және «Роберт Леветтің қазасы туралы» өлеңін жазды, оның жақын досы және көп жылдар бойы жалға алған адамды мақтап. Сондай-ақ, Сент-Брайдте композитор сэр Уильям Лейтон (1622 ж. қайтыс болды), органшы және композитор Томас Уилкс (1623 ж. қайтыс болды) және ақын Ричард Лавлейс (1658 ж. қайтыс болды), сондай-ақ автор Сэмюэл Ричардсон (1761 ж. қайтыс болды) жерленген. Той тортының тарихы 1703 жылға дейін барып тіреледі, сол кезде Лудгейт-Хиллдегі нан пісірушінің шәкірті Томас Рич жұмыс берушісінің қызына ғашық болып, оған үйленуге ұсыныс жасады. Ол керемет торт жасағысы келді және Киелі Келін шіркеуінің дизайнынан шабыттанды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940 жылы 29 желтоқсан түнінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лондонның орталығындағы бомбалау кезінде шіркеу Люфтваффе тастаған өрт бомбаларынан қирады. Сол түні 1500 өрт тілсізденді, оның ішінде үш ірі өрт болды, бұл өрт дауылға ұласты. Бұл оқиға Лондонның екінші үлкен өрті деп аталды, өйткені келтірілген зиян өте зор болды. Сент-Полс соборының өзі Лондон өрт сөндірушілерінің, соборға жақын отты жібермеу үшін көрсеткен батылдығының және St Paul's Watch ерікті өрт сөндірушілерінің шатырдың үстіндегі өрт бомбаларынан туған жалындарды таратуға қарсы күресінің арқасында ғана құтқарылды. Соғыстан кейін Сент-Брайд газет иелері мен журналистердің қаржысына қайта салынды. Бомбалаудың бір бақытты және күтпеген салдары – шіркеудің 6 ғасырлық алғашқы саксон негіздерінің қазылып алынуы болды. Бүгінде Флит-стрит мұражайы деп белгілі крипта жұртшылыққа ашық және римдік монеталар мен ортағасырлық боялған шыны сияқты көптеген ежелгі жәдігерлерді қамтиды. Соғыстан кейінгі қазба жұмыстары 17, 18 ғасырлар мен 19 ғасырдың басында жасалған тақтайшалары бар 230-ға жуық қорғасын табытты ашты, олардың ішінде приходтан шыққан адамдардың сүйектері болды. Музей Лондон олардың көптеген өлім себептерін анықтады.

Қазіргі заман

1950 жылы 4 қаңтарда шіркеу І санаттағы ескерткіш ретінде тіркелді. 2007 жылдың қыркүйегінде бұрынғы пастор, Архидиакон Құрметті Дэвид Мира, шіркеудің ерекше мұрасын сақтау үшін 3,5 миллион фунт стерлинг жинауға арналған арнайы үндеу жасады. 2007 жылдың қарашасында Елизавета II Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қажет болған қайта жаңарту жұмыстарының елу жылдығын тойлауға арналған қызметке арнайы қонақ ретінде қатысты. 2012 жылдың наурыз айында "Шабыттандыру!" қайырымдалық акциясы шіркеудің танымал мұнарасының құлап бара жатқан тас қабырғаларын жөндеу үшін кем дегенде 2,5 миллион фунт стерлинг жинау мақсатымен басталды.

Хор

Қазіргі құрамындағы хор (12 ересек әнші – 4 сопрано, 2 альт, 3 тенор және 3 бас) 1957 жылы қайта оснастыру рәсіміне қарай құрылды және содан бері шамамен осы форматта сақталып келеді. Хор жыл бойы әр жексенбіде екі құлшылыққа қатысады (тамыз айында әншілер саны 8-ге дейін азаяды) сондай-ақ, көптеген арнайы шараларда өнер көрсетеді. Музыка жетекшісі – Роберт Джонс, ал музыка жетекшісінің орынбасары – Мэтью Морли.

Ағза

Органды Джон Комптон Орган компаниясы салған, және олардың ең көрнекті туындысы деп санауға болады. Ол 1957 жылдың қараша айында шіркеудің қайта оснауына дайын болды. Жақында Кит Бенс оған тоналды жаңарту жүргізді, ол оң бөлімді қайта жасауды, үлкен және педаль бөлімдеріне жаңа қоспалы тізімдерді қосуды, сондай-ақ солист бөлімі үшін жаңа Vox Humana тізімін орнатуды қамтыды. Бұл өзгерістер бұрыннан да жан-жақты болған аспаптың мүмкіндіктерін одан әрі кеңейтті. Органның төрт мануалы, 98 дыбыс шығаратын тізімі, шамамен 4000 құбыры, көп деңгейлі тіркеу жүйесі бар, ал ауамен қамтамасыз етуді төрт үрлеу орнатымы жүзеге асырады.

Қоңыраулар

Сент-Брайд шіркеуі он екі қоңыраудың алғашқы толық сыңғырлауы (5060 Grandsire Cinques) орын алған жер ретінде танымал, және он екі қоңыраудың диатоникалық жиынтығына ие болған алғашқы мұнаралардың бірі саналады. 1710 жылы Глостерлік Абрахам Рудхалл шіркеу үшін он қоңырау құйды, ал 1719 жылы екі кіші қоңырау қосылып, саны он екіге жеткізілді. 1736 жылы Холборнның Самуэль Найт 5-ші және 6-шы қоңырауларды қайта құйды.

Белгілі қауым мүшелері

Сент-Брайд шіркеуінде Джон Милтон, Джон Драйден және осы шіркеуде крещениеден өткен күнделік жазушы Сэмюэл Пеппс сияқты көптеген белгілі пашшалар болған. Пеппс 1664 жылы ағасы Томды шіркеуге жерледі, бірақ сол кезде жерлеу орындары тым толып кеткендіктен, Пеппс орын ашу үшін қабір қазушыға пара беріп, мәйіттерді ығыстырып қоюға мәжбүр болды.