Кіріспе

Неодиапсидалар клады — рептилиялар тұқымдасының клады немесе негізгі тармағы, әдетте араэоцелидиялар деп аталатын кейбір ерте примитивті түрлерден басқа барлық диапсидтерді қамтиды деп анықталады. Қазіргі кездегі бауырымен жорғалаушылар мен құстар Саурия субкладына жатады. Ең көне белгілі неодиапсидтер — Солтүстік Американың ерте перм дәуірінен Оровенатор және Майотисаврос, шамамен 290 миллион жыл бұрынғы кездеме. Базальдық, сауриялық емес неодиапсидтер ата-тегінде келеңкелерге ұқсас болған, бірақ базальдық, сауриялық емес неодиапсидтерге сулы/амфибиялық таксондар (Клаудиозаврлар мен кейбір тангазавридтер), Weigeltisauridae сияқты ұшуға бейімделген келеңкелер, сондай-ақ триас хамелеонына ұқсас дрепанозаврлар кіреді. Неодиапсидалар құрамындағы жоғары дамыған мезозой теңіз рептилияларының топтары — Тхалатозаурия, Иктиозауроморфа және Сауроптеригияның орны нақты белгісіз, және олар Саурияның ішінде орналасуы мүмкін.

Жіктеу

Неодиапсида кладына 1991 жылы Лорин филогенетикалық анықтама берді. Ол оны Петролакозаврға қарағанда "Younginiformes" (кейіннен, нақтырақ айтқанда, Youngina capensis) жақын барлық жануарларды қамтитын тармақты клад ретінде анықтады. Мұнда ұсынылған кладограмма жорғалаушылардың "туғанастық ағашын" көрсетеді және 2013 жылы М. С. Ли анықтаған қарым-қатынастардың оңайлатылған нұсқасын көрсетеді. Барлық генетикалық зерттеулер тасбақалардың диапсидтік жорғалаушылар екенін растады; кейбіреулері тасбақаларды архозавроморфтардың ішіне немесе, көбінесе, қазіргі архозаврлардың бауырлас тобы ретінде орналастырды, бірақ кейбіреулері тасбақаларды лепидозавроморфтар ретінде де анықтады. Лидің (2013) төмендегі кладограммасы нәтиже алу үшін генетикалық (молекулалық) және қазба (морфологиялық) деректердің комбинациясын пайдаланды. Келесі кладограмманы Simões және авторлар (2022) тапты.