Кіріспе

Американдық судья (туған 1954)

Присцилла Ричман (бұрынғы Присцилла Ричман Оуэн; 1954 жылдың 4 қазанында туған) – американдық заңгер және сот судьясы, АҚШ-тың Бесінші апелляциялық округінің бас судьясы. Бұрын ол 1995 жылдан 2005 жылға дейін Техас Жоғарғы Сотының судьясы қызметін атқарды.

Ерте өмір және білім

Присцилла Ричман Техас штатының Паласиос қаласында дүниеге келген. Оның балалық шағы Колледжпорттағы отбасылық шаруа қожалығында өтті. Кейін ол Уэйко қаласында өсіп, мектепке барды. Оқу кезінде, орта мектепте және колледжде, әкесінің сақтандыру компаниясында жартылай күшпен жұмыс істеді. Жаздарды Колледжпортта өткізіп, күріш далаларында жұмыс істеді және мал бақты. Ричман Остин қаласындағы Техас университетінде білімін бастады, бірақ отбасына жақын болу үшін кейін Уэйкодағы Бейлор университетіне ауысты. Бейлор университетін "cum laude" белгісімен бакалавр дәрежесін алып бітірді. Содан кейін Бейлор заң мектебіне түсіп, "Baylor Law Review" журналының редакторы болды және 1977 жылы "Juris Doctor" дәрежесін "cum laude" белгісімен алды. 400-ге жуық емтихан тапсырғандардың ішінде, 23 жасында, 1977 жылғы желтоқсанда Техас штатының адвокаттық емтиханында ең жоғары ұпал жинады.

Мансап

Заң факультетін бітіргеннен кейін Ричман Хьюстондағы Andrews & Kurth компаниясына қосылып, мұнай және газға қатысты даулы істерге маманданған. Ол 30 жасында серіктес атанды. Жеке практикасында Ричман сот және апелляциялық инстанциялардағы азаматтық істердің кең спектрін жүргізді. Ол түрлі штаттық және федералды соттарда, сондай-ақ апелляциялық соттарда іс жүргізу құқығына ие болды. Ол Америка құқық институтының, Америка сот жүйесі қоғамының, Америка адвокаттар қауымдастығының мүшесі және Америка мен Хьюстон адвокаттар қорының мүшесі болып табылады.

Техас Жоғарғы Соты

1993 жылы «Эндрюс & Курт» фирмасында 17 жыл қызмет еткеннен кейін, оған республикашыл ретінде Техас Жоғарғы Сотына үміткер болу ұсынылды. Ол 53 пайыз дауыспен жеңіске жетіп, сыбайлас жемқорлықтан зақымданған сотқа адалдық пен қадір-қасиетті қайтаруға уәде берді. Ричман мақалалар жазып, Техас заң шығарушы органына судьяларды партиялық сайлау жою туралы лобби жасады, олардың соттардың бейтарап әділдік тағайындауына кедергі келтіретінін дәлелдеді. 2000 жылы қайта сайлануға түскен кезде демократтар оған қарсы үміткер ұсынбады, ол 84 пайыз дауыспен қайтадан тағайындалды, штат бойынша газеттердің қолдауымен либертариандық үміткерді жеңді. Ричман «Техас есту және қызметтік итттері» кеңесінде жұмыс істеді, ол иттерді баспаналардан құтқарып, оларға оқыту береді, содан кейін оларды өздігінен сатып ала алмайтын мүгедектерге тартады. Сонымен қатар, ол Остин қаласындағы Сент-Барнабас епископалды миссиясының негізін қалаушы мүшесі болды және жексенбілік мектепте сабақ берді. 1990 жылдардың ортасында Конгресс «Заңдық көмек корпорациясына» қаржыландыруды қысқарды. Ричман кедейлерге заңдық көмек көрсетушілерге жыл сайын миллиондаған доллар қосымша қаражат түсуіне әкелген заң қабылдауға Техас заң шығарушы органына ықпал еткен комиссияның мүшесі болды. Ричман Техас Жоғарғы Сотының Сотқа қатысты делдалдық жұмыс тобының өкілі ретінде жұмыс істеді, адвокат емес делдалдар арасындағы дауларды шешуге тырысты, осылайша қымбат сот процестеріне балама ұсынды. Ол гендерлік бейтараптық реформасын іске асыру комитетінің және кедейлерге заңдық көмек көрсету және про боно заңдық қызметтер жөніндегі штаттық комитеттердің мүшесі болды. Ричман сонымен қатар «Федералистік қоғамның» Хьюстон және Остин бөлімдерінің кеңесшілер кеңесінде жұмыс істеді. Ричман «Отбасылық құқық 2000» деп аталатын ұйымды құруға белсенді түрде қатысты, ол ата-аналарды ажырысудың балаларына тигізетін әсері туралы білім беруге және неке бұзылған кезде сот процестерінің қақтығыстық сипатын азайтуға бағытталған.

Федералды сот қызметі

Ричман 2001 жылғы 9 мамырда президент Джордж Буш тарапынан Бесінші округтегі судья Уильям Локхарт Гарвудтың 1997 жылғы 23 қаңтарда жоғары мәртебеге көтерілуінен туындаған бос орынды толтыру үшін ұсынылды. Сенаттағы демократтар оның кандидатурасын тоқтатуға екі себеппен шешім қабылдады. Біріншіден, демократтар президент Клинтонның Гарвудтың бос орнына ұсынған Хорхе Рангель мен Энрике Морено есімді екі үміткерге Клинтонның екінші мерзімінде АҚШ Сенатынан тыңдау өткізілмегеніне ашуланды, себебі сол кезде Сенатты республикашылар бақылап отырды. Екіншіден, олар оны тым консервативті санады. Осының салдарынан 107-ші Конгресс кезінде Сенаттың Әділет комитетін бақылаған Сенаттағы демократтар Ричманның кандидатурасын дауысқа салуға жібермеді. 2003 жылы республикашылар Сенатқа қайта оралғаннан кейін демократтар оған қарсы сөз сөйледі. 2005 жылы, 109-шы Конгресс кезінде сенатта республикашылар тағы төрт орын қосып алғаннан кейін, оның кандидатурасы қайта қарастырылды. Ричман Техас Жоғарғы Сотының мүшесі ретінде кең сот тәжірибесіне ие болды және Американдық адвокаттар қауымдастығы оны Бесінші округ лауазымына «Жақсы білікті» (жоғары баға) деп бағалады. ABC News тілшісі Ян Кроуфорд Гринбургтің сөзіне сүйенсек, Сенаттағы демократтар стратегиялық түрде «Жоғарғы Сотқа үміткер болуы мүмкін ашық консерваторларды нысанаға алды. Олардың 2003 жылы әйелдерге, испаноязылдарға және афроамерикандықтарға қарсы сөз сөйлеудегі табысы Буштың [қызметтен кешіп отырған АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Сандра Дэй О’Коннорды] тағы бір әйел немесе аз ұлт өкілімен алмастыру жоспарларын күлкіге айналдырды». Ричманның кандидатурасын қолдаушылар оның сынға ұшыраған шешімдері көбінесе бірауыздан қабылдалғанын немесе жай ғана федералды прецеденттерді ұстанғанын мәлімдеді. Ричман сот консерваторы ретінде танылды, ол президент Буштың сөзімен «заңды түсіндіруі керек, соттан заң шығару емес» деді. Алайда, қарсыластары оны әлеуметтік және экономикалық мәселелердегі консервативті ұстанымы және корпорацияларды қолдайтын шешімдері үшін сынады. Демократ сенаторы Эдвард Кеннеди президент Буштың Бас прокурорлыққа тағайындаған Альберто Гонзалес Техас Жоғарғы Сотында Ричманмен бірге қызмет еткен кезінде Ричманды жиі сынағанын айтты; Кеннеди Гонзалес Ричманның келіспеген позициясының бірі «заңды сот арқылы түзетуге» бағытталғанын, бұл ақаулы өнімдерді сататын өндірушілердің пайдасына болар еді деді. Аборт мәселесінде Ричманды Техастың ата-аналарды хабардар ету заңын түсіндіруі және көпшілік шешімге тек бір рет қосылуы үшін таңдау жасаушылар тобы сынады. 2005 жылдың мамыр айында «14-тік топ» деп аталатын екі партиялық топтың келісімі арқылы Ричманға Сенаттың толық дауысынан өтуге мүмкіндік берілді. 2005 жылғы 24 мамырда оның кандидатурасына 81–18 дауыспен кедергі қойылды. 2005 жылғы 25 мамырда 55–43 дауыспен бекітілді. Ричман Буш ұсынған және АҚШ Сенаты бекіткен Бесінші округтің үшінші судьясы болды. Ол 2005 жылғы 3 маусымда қызметке кірісті. Ол 2019 жылдан бері округтің бас судьясы болып қызмет етеді.

Жоғарғы Сотқа тағайындалуы мүмкін

2005 жылы Ричман зейнеткер судья Сандра Дей О'Коннордың орнына Буштің Жоғарғы Сотына үміткер ретінде жиі айтылды. 2005 жылдың 17 қыркүйегінде азшылық көшбасшысы Гарри Рид көпшілік көшбасшысы Билл Фристке егер Ричман Жоғарғы Сотқа ұсынылса, оған қарсы кедергі жасалатынын (филибустер) хабарлады, бірақ Фрист сол кезде Ричманның кедергі жасалған жағдайда да бекітілуі мүмкін деп ойлады.

Ерекше пікірлер

2015 жылдың маусым айында Ричман судья Кэролин Динин Кингке қосылып, Луизиана штатының түрмесіндегі «Ангола Үші» тұтқынының бірі Альберт Вудфоксқа берілген шартсыз хабеас корпустың күшін жойды. Луизиана штатының орта ауданындағы АҚШ округтік сотының судьясы Джеймс Джозеф Брейдидің бұл үкімді шығаруда өкілеттігін теріс пайдаланғаны туралы шешім, 69 жастағы Вудфоксты 2016 жылдың 19 ақпанында босатылғанға дейін түрмеде жалғыз камерада ұстап тұрды. 2010 жылы Ричман Эмилио М. Гарза мен Эдит Браун Клементке қосылып, Doe v. Silsbee Independent School District ісі бойынша шағымды қабылдамау туралы шешімді растады. Арыз беруші («Х. С.») – мектепке қатысатын қыз еді. Оған зорлаушы деп айыпталған баскетболшы Рахим Болтонға қолдау көрсетуге бұйрық берілді. Х. С. бас тартқандықтан командадан шығарылды. Ол өзінің сөз бостандығы құқығының бұзылғанын айтып, сотқа шағымданды. Техас штатының шығыс округінің судьясы Тад Хартфилд мектеп округінің шағымын қабылдамады, ал судьялар Клемент, Гарза және Ричман бұл шешімді растады.