Кіріспе

Манитоба мұражайы, бұрын Манитобаның Адам және табиғат мұражайы деп аталған, Манитобаның Виннипег қаласындағы адам және табиғи тарих мұражайы. Бұл провинцияның ең ірі, коммерциялық емес мұра және ғылым білім беру орталығы. Музей 1965 жылы Муди мен Мур фирмасынан Герберт Генри Гетенби Муди жобалаған. Планетариум мен Ғылым галереясы көрмесін қоса алғанда, мұражай Манитобаның адам және табиғи мұрасын, мәдениетін және қоршаған ортасын жинау, зерттеу және таратуға бағытталған. 1994 жылы Хадсон шығанағы компаниясы өзінің үш ғасырлық тарихи коллекциясын (және қаржылық қолдауын) мұражайға сыйға тартып, мұражай тарихындағы ең ірі корпоративтік сыйға айналдырды. Канададағы Витраж институты мұражайдағы витраждың құжаттамасын жүргізді.

Өмірбаян

1879 жылы Манитоба тарихи және ғылыми қоғамы белгісіз бір жерде өзінің мұрасын жинап, сақтауға кірісті. 1890 жылдардың басында Э. Томпсон Сетон Виннипег қалалық әкімшілігінің жертөлесінде орналасқан деп хабарланған Манитоба мұражайы туралы жазды. 1900 жылы Виннипегте мемлекеттік мұражай болмаса да, маңызды жеке коллекционерлер болды: 1911 жылдан 1920 жылдардың басына дейін олардың коллекцияларынан алынған материалдар бұрынғы Виннипег өнеркәсіп бюросының көрме ғимаратында, Main Street және Water көшелерінде көрсетілді. Қазіргі мұражайда осы коллекциялардың бір бөлігі сақталып қалған, бірақ көп бөлігі тарап кеткен. 1932 жылы Манитоба табиғат тарих қоғамы, Виннипег сауда палатасы және Аудитория комиссиясы Манитоба мұражайы қауымдастығын құрды. Содан кейін, Манитоба мұражайы 1932 жылдың 15 желтоқсанында Мемориал бульварындағы жаңа салынған Виннипег азаматтық аудиториясында (қазіргі Манитоба мұрағаттар ғимараты) және Виннипег өнер галереясымен (WAG) бірге ресми түрде ашылды. Мұражай 1967 жылға дейін осы жерде WAG-пен бірге орналасты. Карнеги корпорациясы мен Жастар лигасы мұражайдың білім беру бағдарламалары мен көрмелеріне маңызды қолдау көрсетті. Манитоба университетінің, бұрынғы Манитоба ауыл шаруашылығы колледжінің профессорлары мұражайдың дамуында маңызды рөл атқарды. Мұражайды ерікті құрметті кураторлар басқарды, оларға басқа да белсенді еріктілер мен шағын штат қызметкерлері көмектесті. Мұражайдың жинақтары мен келушілер саны артып, кеңейтілген ғимаратқа қажеттілік туды. Сондықтан 1954 жылы Басқарма сол заманғы құндылықтарды көрсететін жаңа мекемені жоспарлауды бастады, бұл үшін Америка табиғи тарих мұражайымен және Хейден планетарийімен кеңінен кеңесті. Қаржыландырудың көп бөлігі 1967 жылғы Канаданың 100 жылдығына арналған жаңа канадалық мәдени нысандарды құруға бағытталған федералдық жобалық қаржыландырудан түсті.

Құру

1964 жылы премьер-министр Дафф Роблин басқаратын Манитоба үкіметіне мұражай мен планетарий құру туралы ұсыныс енгізілді. Ұсыныста былай делінген: Манитобаға Адам мен Табиғаттың заманауи мұражайы қажет. Бұл – құс мүсіндерінің жиынтығы, ескі қару-жарақ немесе тозаң басқан тастар емес, адам мен оның қоршаған ортасының жанды тарихы, Манитобаның ресурстарының, өнеркәсібінің және мәдениетінің өткен мен қазіргі дамуын көрсететін, сондай-ақ зерттеулер арқылы болашаққа бағыт беретін орын болуы тиіс. Адам мен табиғаттың заманауи мұражайының міндеті – табиғатты адамға түсіндіру, олардың бір-біріне тигізетін әсерін көрсету арқылы ақпараттандыру, оқыту және тәрбиелеу. 1965 жылы провинциялық заңнама Манитоба музейлер қауымдастығын таратып, екі жаңа ұйымды – Манитобаның Адам мен Табиғат мұражайын және Манитоба планетарийін – құрды. Бұл ұйымдар жаңа Елтаңдау орталығын салу жоспарына енгізілді. 1970–1988 жылдары басқарушы директор болған Х. Дэвид Хемфилл басшылығымен, жалақы төленетін кураторлық лауазымдар құрылып, бұрынғы ерікті кураторлар Мұражай кеңесіне тағайындалды. Көптеген құнды коллекциялар жаңа корпорацияға берілді. 1968–1969 жылдары жаңа ғимарат салынып біткенге дейін коллекциялар сақтауға қойылды. Мұражайдың бастапқы құрылысының жалпы құны 3,548,700 канад долларына жетті. 5,3 миллион канад долларына бағаланған бұл жобаны федералды және провинциялық үкіметтер, сондай-ақ Виннипег қоры толық қаржыландырды. 2003 жылдың қыркүйегінде Parklands / Mixed Woods галереясы ашылған кезде, Манитобаның адам және табиғи тарихын көрсететін мұражайдың мақсатты жобасы аяқталды. 2008 жылы «Табиғатты ұста» галереясының орнына жаңартылған «Ғылым» галереясы ашылды. Жоспарда Манитоба мұражайының жанында жеке Ғылым мұражайының ғимаратын салу көзделген. 2018 жылы «Біздің оқиғаларымызды алға жылжыту» галереясын жаңарту жобасы аясында Nonsuch галереясы жаңартылып, жаңадан безендірілді. Nonsuch галереясының қайта ашылуы 1668 жылы Nonsuch кемесінің Гудзон шығанағына жасаған сапарының 350 жылдығымен сәйкес келеді. 2019 жылдың 1 қарашасында мұражай өзінің Виннипег галереясын ашты, бұл 2003 жылдан бері мұражайда ашылған алғашқы жаңа тұрақты көрме орыны болды. 2020 жылдан бастап, Манитобадағы COVID-19 шектеулеріне байланысты Манитоба мұражайы виртуалды турлар мен бағдарламаларды ұсынады, мысалы, планетарий астрономы Скотт Янгпен өткізілетін апталық «DOME@HOME» бағдарламасы бейсенбі күндері кешкі сағат 7-де өтеді. 2021 жылдың 8 сәуірінде мұражай өзінің Прериялар галереясын ашты, бұл 20,5 миллион долларлық «Біздің оқиғаларымызды алға жылжыту» капиталдық жаңарту жобасын аяқтады. Бұл жобаға Nonsuch галереясын жаңарту, жаңа Виннипег галереясын құру, сондай-ақ Солтүстік орман дәлізін және Құтқару галереясын жаңарту кірді.

Ғылым галереясы

Манитоба мұражайының Ғылыми галереясы тәжірибелік, қолмен оқуға арналған орын ұсынады. Әр көрме тәжірибенің артындағы ғылымды түсіндіреді. Ғылым галереясы 2016 жылы жаңартылып, екі жаңа тұрақты көрмеге ие болды. «Кирпіш сарайы: LEGO кірпіштерімен салыңыз» Lego үстелдері инженерлік тәжірибе жасау мүмкіндігін береді, ал «Жылдамдыққа арналған жарыс жолы» көрмесі келушілерге өздерінің ойыншық жарыс машиналарын жасауға және оларды басқа келушілердің машиналарын сынауға мүмкіндік береді. 2014 жылдың 22 наурызында Ғылым галереясында «Виннипег көлі: ортақ шешімдер» көрмесі ашылды. Бұл көрмеде Виннипег көлінің су алабының компьютерлік симуляциясы бар. Ойында келушілер көлдің қорғаушысы рөлінде болып, қандай мәселелерді және қалай шешу керектігін анықтайды. $1 миллионнан астам тұратын бұл көрме Халықаралық тұрақты даму институты, Манитоба Гидро, Royal Bank Blue Water Project, Manitoba Pork, Environment Canada's EcoAction Community Funding Program, Ричардсон қоры, Манитоба провинциясы, Манитоба білім беру министрлігі, Виннипег көлі қоры және Канаданың жабайы табиғат федерациясынан қаржылық және материалдық қолдау алды.

Қауымдастықтар

Мұражайдың меншігі Манитобаның жүз жылдық орталығына тиесілі, және олар мұражайды тазалауға да жауапты. Манитоба мұражайы Канада мұражайлары қауымдастығымен, Канада мұрасы ақпараттық желісімен, Канада ғылым орталықтары қауымдастығымен және Канаданың виртуалды мұражайымен байланыста.