Кіріспе
Канаданың Онтариодағы табиғи тарих мұражайы – Канаданың Табиғат мұражайы (; CMN) – Канаданың Ұлттық астанасы аймағында орналасқан ұлттық табиғи тарих мұражайы. Мұражайдың көрмелері мен қоғамдық бағдарламалары Онтарионың Оттава қаласындағы Виктория мемориалдық мұражайы ғимаратында орналасқан. Мұражайдың әкімшілік кеңселері мен ғылыми орталықтары жеке орналасқан, Квебек штатының Гатино қаласындағы Табиғи мұра кампусында. Мұражай 1856 жылы Канаданың геологиялық зерттеулер қызметі құрған мұражайдан бастау алды. Бастапқыда Монреальде орналасқан мұражай 1881 жылы Оттаваның орталығына көшірілді. 1911 жылы мұражай Виктория мемориалдық мұражайы ғимаратына көшірілді. Алғашқыда табиғи тарих мұражайы болған институт кейіннен антропология және адам тарихы бөлімін де қамтыды; 1927 жылы институт Канаданың Ұлттық мұражайы деп қайта аталды. Ұлттық мұражайдың бөлімдері кейіннен жеке ұлттық мекемелерге бөлінді, ал табиғат тарихы бөлімі 1968 жылы Ұлттық табиғат ғылымдары мұражайын құрды. Мұражай 1990 жылы өз автономды мемлекеттік корпорациясы болғаннан кейін қазіргі атауын алды. 2004 жылдан 2010 жылға дейін мұражай Виктория мемориалдық мұражайы ғимаратын жаңартып, кеңейтті. Мұражайдың коллекциясында табиғат әлемінің 14,6 миллионнан астам үлгісі бар, олардың бір бөлігі тұрақты көрмелерде көрсетіледі. Мұражай сонымен қатар бірнеше көшпелі көрмелер ұйымдастырып, табиғи тарихқа қатысты ғылыми-зерттеу бағдарламаларын қолдайды және жүргізеді.
The Canadian Museum of Nature (; CMN) is a national natural history museum based in Canada's National Capital Region. The museum's exhibitions and public programs are housed in the Victoria Memorial Museum Building, a in Ottawa, Ontario. The museum's administrative offices and scientific centres are housed at a separate location, the Natural Heritage Campus, in Gatineau, Quebec. The museum originated from a museum established by the Geological Survey of Canada in 1856. Initially based in Montreal, the museum relocated to downtown Ottawa in 1881. In 1911, the museum relocated to the Victoria Memorial Museum Building. Initially, a natural history museum, the institution later expanded to include an anthropology and human history department; with the institution renamed the National Museum of Canada in 1927. The departments of the national museum were later split into separate national institutions, with the natural history department forming the National Museum of Natural Sciences in 1968. The museum adopted its current name in 1990 after it was made its own autonomous crown corporation. From 2004 to 2010, the museum renovated and expanded the Victoria Memorial Museum Building. The museum's collection contains over 14.6 million specimens of the natural world, several of which are displayed in its permanent exhibitions. The museum also hosts and organizes several travelling exhibitions and supports and conducts several research programs relating to natural history.
Ертедегі мұражай (18561968)
Канаданың табиғат мұражайы 1842 жылы Монреальде құрылған Канада геологиялық қызметінің (GSC) жинақтау еңбегінен туындады. 1856 жылы Канада провинциясының заң шығару жиналысы GSC-ге геологиялық және археологиялық экспедицияларынан табылған заттарды көрсететін мұражай құруға рұқсат беретін заң қабылдады; мұражай алғашқыда Монреальде құрылды. Кейіннен мұражай GSC-ден ресми түрде бөлінді. 1950 жылы Ұлттық мұражайдың басқаруы Тау-кен министрлігінен Ресурстар және даму министрлігіне ауыстырылды. Ұлттық табиғи ғылымдар мұражайы 1988 жылы ұйым таратылғанға дейін ҰММ-нің бір бөлігі болды. Сол заң Ұлттық табиғи ғылымдар мұражайының атауын Канаданың табиғат мұражайы деп өзгертті. 2010 жылдың 22 мамырында, Халықаралық биологиялық алуан түрлілік күнінде, мұражай ғимараты қайтадан жұртшылыққа ашылды.
Виктория мемориалдық мұражайы ғимараты
Оттавадағы Виктория мемориалдық мұражайы ғимаратында музейдің көрмелері мен галереялары, сондай-ақ мұражай ұйымдастыратын басқа да қоғамдық іс-шаралар орналасқан. Ғимарат Оттаваның Centretown ауданында орналасқан. Парламент төбесіндегі Орталық блоктан оңтүстікке қарай орналасқан бұл ғимарат бастапқыда Канада Парламенті ғимараттарының үлкен жоспарланған астананың бір бөлігі ретінде көшірмесі болуы үшін жобаланған. Мүлік бірнеше жолдармен қоршалған, оның ішінде батыс жағында О'Коннор көшесі және шығыс жағында Меткалф көшесі бар. Меткалф көшесінің оңтүстік және солтүстік бөліктері ғимараттың оңтүстігі мен солтүстігінде аяқталады, себебі ол мүліктің шығысына қарай бұрылады. Бұл ғимарат Канададағы алғашқы мақсатты түрде салынған мұражай ғимараты болып табылады. Театр труппасы Орталық блоктағы өрттен кейін орынды босатуға мәжбүр болды, бұл парламентті 1920 жылға дейін уақытша ғимаратқа көшіруге себеп болды. Бұрынғы орталық мұнараның орнына 2004 және 2010 жылдар аралығында шыны мен болаттан жасалған мұнара салынды. Жаңа орталық мұнара, "Квинс фонары" деп аталды, 2010 жылдың мамыр айында ресми түрде ашылды. Мұражайдағы тұрақты көрмелерге қоса, түрлі көшпелі көрмелер де ұйымдастырылады. Мұражайдағы тұрақты көрмелердің бірі – Құс галереясы; бұл галереяда 450-ден астам түрді көрсететін 500-ден астам экспонаттар орналасқан. Құс галереясындағы диорама фондарының бір бөлігін Джеймс Перри Уилсон салған. Сүтқоректілер галереясы – Канадада табылған сүтқоректілерге арналған галерея, сонымен қатар 20-ғасырдың ортасында Кларенс Тиллениус салған бірнеше диорамалар бар. Жер галереясы – минералдарға, тау жыныстарына және басқа геологиялық процестерге арналған тұрақты көрме. АҚШ-тан Канадаға сыйға берілген Ай үлгісі Жер галереясында қойылған. Мұражайдың қазба галереясындағы Эдмонтозаврдың жақсы сақталған үлгісі алғаш рет Канада мұражайында орнатылды; ол 1912 жылы мұражайға сатып алынып, 1913 жылдан бері көрсетіліп келеді. Басқа тұрақты көрмелерге тірі кенелер, жәндіктер және басқа да омыртқасыз жануарлар орналасқан Nature Live галереясы, сондай-ақ теңіз жануарлары мен гидрологияға арналған Су галереясы кіреді. Мұражайда жаңадан ашылған тұрақты көрме – Канаданың Арктикалық тәжірибесі, онда Канаданың Арктикасынан 200-ден астам экспонат пен артефакттар қойылған. Арктикалық тәжірибе галереясы 2017 жылдың маусым айында, Канаданың 150 жылдығын мерекелеумен бірге ашылды. Мұражай коллекциясына балдырлар, қосмекенділер, құстар, бриофиттер, балықтар, асыл тастар, омыртқасыз жануарлар, лишайлар, сүтқоректілер, минералдар, шымшық, палеоботаникалық материалдар, сойылдар, тау жыныстары, тамырлы өсімдіктер және омыртқалылардың қазбалары кіреді. Бұл үлгілерге қоса, мұражай коллекциясында табиғат тарихына қатысты өнер мен фильмдер, жануарлардың мінез-құлқының аудиожазбалары және жануарлардың модельдері де бар; соңғы екеуі әдетте мұражай көрмелерінде қолданылады. Бұл заттардың көпшілігі көрмелерде көрсетілсе де, олардың көп бөлігі Гатинодағы (Квебек) Табиғи мұралар кампусында сақталады. 2001 жылдан бері мұражай коллекцияларына жыл сайын шамамен 43 000 экспонат қосылды; олар негізінен қызметкерлердің, ғылыми қызметкерлердің және басқа да серіктестердің далалық жұмыстары арқылы алынды. Институттың коллекциясын қалыптастыруға көмектескен ертедегі зерттеушілерге Эрлинг Порсильд, Чарльз Мортрам Стернберг және Перси А. Тавернер кіреді. Трейлл коллекциясы Канаданың Ұлттық гербарийінің, музейдің ботаникалық коллекциясының бір бөлігін құрайды. Мұражайда Канаданың Арктика өсімдіктерінің ең үлкен коллекциясы бар; Канаданың Ұлттық гербарийінің құрамына кіретін 100 000-нан астам Арктика өсімдіктерінің үлгілері бар. Вагацератопстың голотипі 1958 жылы оның қазбалары алғаш рет музейге жеткізілгенде басқа түр деп жаңылысқан; мұражай зерттеушілері кейіннен 1990 жылдары гипстен алып тастағаннан кейін, қазбалардың жаңа түр екенін анықтады. Бұл түрді американдық палеонтологтар Эдвард Дейшлер, Фариш Дженкинс және Нил Шубин Ельсмир аралында тапты, олар АҚШ-та қазбаларды зерттеді, содан кейін оларды Канаданың Табиғат мұражайына жіберді. Мұражай зерттеушілері 1980 жылдан бері Арктика флорасы туралы зерттеулер жүргізіп келеді, әсіресе сілтілі шөпке ерекше назар аударады. Мұражай қатысқан басқа да ірі зерттеу бағдарламаларына динозаврлардың қалдықтарын табу үшін алдыңғы формациядағы бірнеше қазбалар және 1986 мен 1991 жылдар аралығындағы Қытай-Канада динозаврлар жобасы кіреді. 1972 және 1995 жылдар аралығында институт өзінің ғылыми журналын, Syllogeus-ты шығарды.
Кітапхана және мұрағат
Мұражай Табиғи мұра орталығында кітапхана және мұрағатты да қамтиды. Кітапханада 35 000-нан астам кітап, 2 000 мерзімді басылым, мұражай жарияланымдары және табиғат тарихына қатысты микрофильмдер сақталған. Мұражай мұрағатында үш жинақ бар: мұражайға қатысты архивтік құжаттар; 275 000-нан астам слайд, фотосурет, негатив және пластинкадан тұратын фотосуреттер жинағы; және негізінен табиғатқа арналған 1 800 туындыдан тұратын өнер жинағы.