Кіріспе

Римдік бекініс, Глостерге дейінгі алдасты (Ұлыбритания)

Глевум (немесе, көбірек ресми түрде, Colonia Nervia Glevensium, немесе кейде Glouvia) бастапқыда Рим Британиясындағы римдік бекініс болды, ол 97 жылы зейнеткер легионерлердің "колониясына" айналды. Бүгінде ол Англияның Глостершир графтығында орналасқан Глостер қаласы болып танылады. Глевум атауын аймақтағы көптеген қазіргі кәсіпорындар, сондай-ақ қазіргі Глостерді айналатын 42 километрлік (26 миль) Глевум жолы – ұзақ қашықтыққа арналған жаяу серуендеу немесе демалыс маршруты пайдаланады.

Қалқа

Глевум шамамен 48 жылы, Северн өзенінің маңызды қадамжайында және Римдіктердің Британияға басып кіргеннен кейінгі алғашқы майдан шебі болған Фосс жолының жанында құрылған. Алғашқыда, қазіргі Кингсхолм аумағында 65-70 жылдар шамасында римдік бекініс салынған. Мұндағы рим легиондары, болжам бойынша, 66 жылға дейін XX Валерия Виктрикс легионы, ал 66 мен 74 жылдар аралығында Римдік Уэльске жорық жасаған II Августа легионы болған. 81 және 98 жылдар аралығында, жақын маңдағы сәл биік жерге үлкенірек, жаңа қабырғалар салынды, олардың ортасы қазіргі Глостер Кресінде орналасқан. Бұл, әлдебір әскери бекіністен қабырғалы колонияға өтуге байланысты болған болуы мүмкін, содан кейін II Августа легионы Керлеонға ауыстырылған. Азаматтық елді мекендер де қабырғалардың сыртында өсті.

Колония

97 жылы император Нерва қаланы колония деп жариялады. Колония – зейнеткер легионерлердің мекені, Империядағы ең жоғары мәртебелі қала. Легионерлерге айналасындағы жерлер беріліп, олар Римнің қосалқы әскерлері ретінде шақырылуы мүмкін еді. Қала легионерлік бекініс ішінде салынды және сол тікбұрышты көше жоспары мен қамалдарды пайдаланды. Қалаға үлкен әрі әсем әкімшілік базилика мен форум сауда алаңы, сондай-ақ мозаика едендері бар көптеген сәнді үйлер салынды. IV ғасырдың басында Рим Британиясы төрт провинцияға бөлінді. Глевум колония ретінде Британия Секунда провинциясының астанасы болған болуы мүмкін, дәл сол сияқты Йорк пен Линкольн колониялары өз провинцияларының астаналары болғандай. Осы кезеңде Глевумда монета соғу ошағы болған деген деректер бар. Северн өзенінен келген шағын шығанақ арқылы тауарлар тасымалданған римдік кемежайы Үстіңгі Кей көшесінде қазылып алынды және дендрохронологиялық зерттеулер оның 74 жылы салынғанын көрсетті. Глевум өркендеген шағында он мыңға жуық адам тұрған болуы мүмкін. Глевумның төңірегіндегі барлық аймақ екінші және үшінші ғасырларда римдіктердің күшті ықпалында болды, дәстүрлі римдік егіс шаруашылығына қолайлы жағдайларының нәтижесінде виллалардың саны қалыпты деңгейден асып түсті. Бүгінде Глевумнан көп алыс емес жерде Британиядағы римдік виллалардың ең жақсы мысалдары, оның ішінде рим мозаикаларымен әйгітөлген Чедворт вилласы мен Вудчестер вилласы орналасқан.

Құлдырау

1960 жылдары Глостердің жаңа базар залында жүргізілген қазба жұмыстары қаладағы римдік-британдықтардың билеуі Рим дәуірінен кейін де қандай да бір формада сақталған болуы мүмкін екенін көрсетті, тіпті қала халқының саны күрт азайған болуы да мүмкін. VI ғасырдың басында қала қабырғасында жаңа есік салынды, бұл 497 жылғы Монс Бадоникус шайқасынан кейін қаланың шамалы дамығанын көрсетеді. Англо-саксон жылнамасында 577 жылы Дирхам шайқасына қатысқан, Глостерден шыққан болуы мүмкін Цойнмейл атты король туралы жазылған (түпнұсқа мәтінге сәйкес), осы шайқаста аглосаксондықтар қаланы басып алған.