Кіріспе

Уильям Уоллес Гатридж (27 шілде 1937 - 12 мамыр 2015) – американдық баскетбол жаттықтырушысы. Гатридж Солтүстік Каролина университетінде Дин Смиттың көмекшісі болып отыз жыл қызмет еткеннен кейін танымал болды, осының нәтижесінде көптеген жеңістерге қол жеткізді. 1997 жылы Смит зейнетке шыққаннан кейін Гатридж үш маусым бойы «Тар Хилз» командасының бас жаттықтырушысы болды. Ол команданы екі рет NCAA Final Four турниріне қатыстырды және 2000 жылы зейнетке шыққанға дейін 1998 жылы «Жылдың ең үздік жаттықтырушысы» атағын иеленді.

Өмірбаян

Парсонс қаласында туған Гатридж Манхэттендегі Канзас мемлекеттік университетінде оқып, 1960 жылы математикадан бакалавр, ал 1963 жылы білім беру саласында магистр дәрежесін алды. Ол Пи Каппа Альфа студенттік қауымының мүшесі болды. Канзас штатының студенті кезінде Гатридж бас жаттықтырушы Фред "Текс" Винтердің басшылығымен қорғаушы болып ойнады және команданың 1958 жылғы «Финал төрттігіне» (Final Four) жолдасуына көмектесті. Канзас штатының жоғары оқу орнын бітіргеннен кейін ол екі маусым бойы Канзастағы Скотт-Сити орта мектебінде жаттықтырушы болды, содан кейін 1962–1967 жылдар аралығында Текс Винтердің ассистенті ретінде өз университетіне оралды. Винтердің штабында жұмыс істеген бес жыл ішінде Гатридж «Уайлдкэтс» командасын жаңа рекордтық көрсеткішке жеткізіп, «Үлкен сегіз» конференциясында екі мәрте жеңіске жетірді және 1964 жылы NCAA «Финал төрттігіне» (Final Four) шығуға көмектесті. Ол сонымен қатар «Уайлдкэтс» командасының гольф бойынша бас жаттықтырушысы болды. Канзас штатындағы жұмысынан кейін Гатридж Солтүстік Каролинаға көшіп, сондай-ақ Канзас штатының тумасы Дин Смиттің командасына қосылды. 1972 жылдан бастап ол Смиттің бас ассистенті болды. 1976 жылы Монреальде өткен жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ ерлер баскетбол командасы алтын медаль жеңіп алғанда, Гатридж Смиттің ассистенті ретінде қызмет етті. Ассистент ретінде Гатридж UNC командасының көптеген табысты ойыншыларына півоттық ойынның негіздерін үйретудегі табысымен және «Тар Хилз» командасының негізгі ату жаттықтырушысы ретінде танымал болды. Гатридж сонымен қатар команданың күнделікті жұмыстарын басқарды және UNC жазғы баскетбол лагерьлерін ұйымдастырды. Ассистент жаттықтырушы болып жұмыс істеген кезеңде Гатридж бірнеше бас жаттықтырушылық ұсыныстан бас тартып, Смитпен бірге Чепел-Хиллде қалуды жөн көрді. Бір рет ол Пенсильвания штатының бас жаттықтырушысы лауазымын қабылдады, бірақ бірнеше күннен кейін осы лауазымнан бас тартты.

Бас бапкер мансабы

Дин Смит 1997–98 жылғы маусым басталғанға дейін екі ай бұрын Солтүстік Каролинаның бас баскетбол жаттықтырушысы лауазымынан күтпеген жерден зейнеткерлікке шықты, ал Гатридж дереу оның ізбасары болып тағайындалды. Оқу орнының басшылары Гатридждің сол кездегі Канзас жаттықтырушысы Рой Уильямс үшін жай ғана орын сақтаушы емес екенін баса айтты, оған бес жылдық келісімшартқа қол қойды. Бас жаттықтырушы ретінде өткізген үш маусымда Гатридж «Тар Хилз» командасын екі рет NCAA финалдық төрттігіне жеткізді – 1998 және 2000 жылдары. Ол ойыншы және жаттықтырушы ретінде финалдық төрттікте ойнаған бес адамның бірі. 1998 жылы Гатридж Смит басшылығымен өткен жылы 1997 жылғы финалдық төрттікте болған команданы қабылдады. Команданың жоғары жетістіктерге қол жеткізген алты ойыншысы – Антаун Джеймисон, Винс Картер, Эд Кота, Шэммонд Уильямс, Адемола Окулажа және Махтар Н’Диае болды, Гатридж олардың позицияларын ауыстырып, «алты негізгі ойыншы» жүйесін енгізді. Гатридж сол команданы Атлантикалық жағалау конференциясының турнирінің чемпионы атандырды, мектеп тарихындағы рекордтық 34 жеңіске (оның ішінде NCAA турниріне дейін 30 жеңіс – сол кездегі мектеп тарихындағы ең көп көрсеткіш) қол жеткізді және финалдық төрттікте өнер көрсетті, бірақ онда «Юта» командасына есе жіберді. 1997–98 жылдар маусымынан кейін бірнеше ұйым оны «Жылдың ең үздік жаттықтырушысы» деп таныды және ол Нейсмит атындағы колледж жаттықтырушысы сыйлығын алды. Келесі маусымда Солтүстік Каролина NCAA турнирінің батыс аймағында үшінші орын алды, бірақ Сиэтлде өткен кешкі ойында «Вебер Стейт» командасы оларды бірінші турда жеңіп шықты. 2021 жылы бірінші турдан шығудан бұрын, бұл 1985 жылы турнир 64 командаға дейін ұлғайтылғаннан бері (және бірінші турдағы жеңіске ие болмайтын командалардың ішінде) «Тар Хилз» командасының турнирде жеңіске жете алмаған жалғыз жағдайы болды. 2000 жылы «Тар Хилз» командасы тұрақты маусымда күреске түсті, 1990–91 жылдар маусымынан бері алғаш рет рейтингтен шықты. Ол кезде олардың AP Poll рейтингісінде 172 апта қатарынан болғандығы колледж баскетболы тарихында екінші орында тұрды. Олар тұрақты маусымды 18–13 есебімен аяқтады, бұл UNC үшін он бір жылдағы ең нашар көрсеткіш, бірақ «Тар Хилз» NCAA турнирінде қайтадан жанданды. Оңтүстік аймағында сегізінші орын алған Солтүстік Каролина екінші турда жоғары орын алған «Стэнфорд» командасын жеңіп, финалдық төрттікке жолдама алды, бірақ онда «Флорида» командасынан жеңілді. Гатридж маусымнан кейін зейнеткерлікке шықты, өмірінің алғашқы 43 жылын ойыншы, орта мектеп жаттықтырушысы және колледж жаттықтырушысы ретінде өткізді. Гатридж ойыншы немесе жаттықтырушы ретінде жалпы он төрт финалдық төрттікке қатысты, бұл тарихтағы кез келген басқа адамнан көп – «Канзас штатында» ойыншы және көмекші ретінде, «Солтүстік Каролинада» көмекші ретінде он және «Солтүстік Каролинаның» бас жаттықтырушысы ретінде екі рет. 2015 жылдың 12 мамырында ұзаққа созылған аурудан кейін отбасының қасында қайтыс болды.