Элиас Зерхуни: Алжирлік-американ ғалымының өмір жолы мен жетістіктері
Elias Zerhouni
Элиас Зеруни – американдық ғалым, радиолог, биомедицина инженері. NIH директоры қызметін атқарды, Обаманың ғылыми елшісі болды. Биомедицина саласындағы жетістіктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Элиас Зерхони (арабша إلياس زرهوني) (12 сәуір 1951 жылы туған) – алжирлік тегі бар американдық ғалым, радиолог және биомедициналық инженер. Ол мансабының көп бөлігін Джонс Хопкинс университетінің медицина мектебінде өткізіп, 1995 жылдан 2002 жылға дейін оның атқарушы вице-деканы қызметін атқарды. 2002 жылдың 2 мамырынан 2008 жылдың 31 қазанына дейін Джордж Буш әкімшілігі кезінде Ұлттық денсаулық сақтау институтының 15-ші директоры болды. 2009 жылы Обама әкімшілігі тұсында ол басқа елдермен ғылыми және технологиялық ынтымақтастықты күшейту үшін елдің алғашқы президенттік ғылыми елшілерінің бірі ретінде тағайындалды. Сондай-ақ, ол 2009 жылдан 2010 жылға дейін Билл мен Мелинда Гейтс қорының аға ғылыми қызметкері болды. 2011 жылдан 2018 жылдың сәуірінде зейнетке шыққанға дейін Sanofi фармацевтикалық компаниясының жаһандық зерттеулер және даму жөніндегі президенті болды.
Elias Zerhouni (in Arabic إلياس زرهوني) (born April 12, 1951) is an Algerian born American scientist, radiologist and biomedical engineer. He spent much of his career on the faculty of the Johns Hopkins University School of Medicine, serving as its executive vice dean from 1995 to 2002. He was the 15th Director of the National Institutes of Health from May 2, 2002, to October 31, 2008, under the George W. Bush administration. In 2009, under the Obama administration he served as one of the country's first presidential science envoys to foster scientific and technologic collaboration with other nations. He also served as a senior fellow for the Bill and Melinda Gates Foundation from 2009 through 2010. From 2011 until his retirement in April 2018, he was the President for Global Research and Development at the pharmaceutical company Sanofi.
Өмірбаян
Зерхуни Мэриленд штатының Пасадена қаласының тұрғыны, Алжирдің Недрома қаласында туған. 1975 жылы Алжир университетінің медицина мектебінде медицина докторы дәрежесін алған соң, Зерхуни Джонс Хопкинс медицина мектебінде диагностикалық радиология бойынша резиденттік лауазымға орналасу үшін АҚШ-қа көшіп барды. Ол жауапкершілік артатын лауазымдарда жұмыс істеді, оның ішінде бас резидент және профессордың көмекшісі болды. Содан кейін ол 1981 жылдан 1985 жылға дейін Шығыс Вирджиния медициналық мектебінің және оған қарасты ДеПол ауруханасының радиология кафедрасының төрағасының орынбасары болып қызмет етті. 1985 жылы Зерхуни доцент болып Джонс Хопкинске оралды. 1988 жылы МРТ бөлімінің директоры болып тағайындалды, кейін Рассел Х. Морган радиология және радиологиялық ғылым кафедрасының төрағасы, Мартин Доннер радиология профессоры және биомедициналық инженерия профессоры болды. 1996 жылы Зерхуни Джонс Хопкинс медицина мектебінің атқарушы вице-деканы болып тағайындалды және 2002 жылға дейін ғылыми-зерттеу және клиникалық істер жөніндегі деканы қызметін атқарды, содан кейін NIH директорлығына көшті. Зерхуни өз саласында көптеген жарияланымдар жасаған, өнертапқыш және кәсіпкер. Оның жұмысы компьютерлік томография (КТ) және магниттік-резонанстық томография (МРТ) саласындағы жетістіктерге әкелді, нәтижесінде 200-ден астам рецензияланған жарияланым мен 8 патент пайда болды. Осы зерттеулер мен кейінгі өнертабыстарға негізделген Зерхуни бес стартап компанияны құрды немесе бірлесіп құрды. Ол 1982 жылы Компьютерлік бейнелеу анықтама жүйелерін (CIRS) құрды, онда бірнеше жыл төраға болып қызмет етті. 1989 жылы Advanced Medical Imaging компаниясын құрды, кейін ол ірі компанияға сатылды. Ол 1997 жылы J&J сатып алғанға дейін акционерлік қоғамға айналған Biopsys Corporation компаниясының негізін қалаушы және серіктесі болды. Ол 1996 жылы American Radiology Services компаниясын құрды және 2002 жылға дейін оның төрағасы және бас директоры болып қызмет етті. Ол сондай-ақ МРТ-суреттермен басқарылатын хирургиялық компания Surgivision, Inc. компаниясының негізін қалаушы және серіктесі.
A resident of Pasadena, Maryland, Zerhouni was born in Nedroma, Algeria. Having earned his M. D. degree at the University of Algiers, School of Medicine in 1975, Zerhouni emigrated to the United States to take up a residency position in diagnostic radiology at Johns Hopkins School of Medicine. He went on to positions of increasing responsibility, including chief resident and assistant professor. He then served as vice chair of the Department of Radiology at Eastern Virginia Medical School and its affiliated DePaul Hospital from 1981 to 1985. In 1985, Zerhouni returned to Johns Hopkins as an associate professor. He was appointed Director of the MRI Division in 1988, subsequently becoming chair of the Russell H. Morgan Department of Radiology and Radiological Science, Martin Donner Professor of Radiology and Professor of Biomedical Engineering. Ultimately, Zerhouni was appointed as Executive Vice Dean of the Johns Hopkins School of Medicine in 1996 and served as Dean of Research and Dean for Clinical Affairs until 2002 at which time he moved to the Directorship of the NIH. Zerhouni is a highly published scientist in his field, inventor, and entrepreneur. His work led to advances in Computed Tomography (CAT scanning) and Magnetic Resonance Imaging (MRI) that resulted in over 200 peer reviewed publications and 8 patents. Partly based on this research and research and subsequent inventions, Zerhouni founded or co founded five start up companies. He founded Computerized Imaging Reference Systems (CIRS) in 1982, where he served as chairman for several years. He founded Advanced Medical Imaging in 1989, which was later sold to a major public company. He is a co inventor and co founder of Biopsys Corporation which became public before being acquired J&J in 1997. He co founded American Radiology Services in 1996 and served as its chairman and CEO until 2002. He is also a co inventor and co founder of Surgivision, Inc., an MRI image guided surgery company.
Ұлттық денсаулық сақтау институттары (2002-2008)
Зерхуниді Ұлттық денсаулық сақтау институтының (NIH) директоры етіп президент Джордж Буш тағайындады. 2002 жылдың сәуірінде Сенат бекіткен, ол 2008 жылдың қазанына дейін қызмет етті. Директор ретінде Зерхуни 21-ғасырда биомедициналық зерттеулердегі мүмкіндіктер мен олқылықтарды анықтау үшін "Медициналық зерттеулер жол картасын" құру мақсатында бірқатар кездесулер өткізді. Зерхуни сонымен қатар, NIH зерттеу инвестицияларын жұртшылыққа көрінетін онлайн жүйе – Ғылыми зерттеулер, жағдай және ауруларды жіктеу процесін (RCDC) құрды. Зерхунидің өкілеттігі кезінде Конгресс 2006 жылғы NIH реформасы туралы заңды қабылдады. Бұл заң NIH ортақ қорын және агенттіктің жаңа басқару механизмдерін заң жүзінде бекітті, сондай-ақ Бағдарламаны үйлестіру, жоспарлау және стратегиялық бастамалар бөлімін (DPCPSI) құрып, ортақ қорды басқаруды тапсырды. NIH-да қызмет еткен кезінде Зерхуни нейроғылымдар жобасын жасады және NIH-тың тәртіптік сараптама жүйесін жаңартып, жетілдірді. Қазіргі уақытта ол Ұлттық денсаулық сақтау институтының қоры басқармасында қызмет етеді.
Zerhouni was appointed Director of the National Institutes of Health (NIH) by President George W. Bush. Confirmed by the Senate in April 2002, he served until October 2008. As director, Zerhouni convened a series of meetings to chart a "Roadmap for Medical Research" in the 21st century to identify opportunities and gaps in biomedical research. Zerhouni also created the Research, Condition, and Disease Categorization Process (RCDC), an online system which reports NIH research investments visible to the public. During Zerhouni's tenure, the NIH Reform Act of 2006 was enacted by Congress. The Act codified the NIH Common Fund and new governance mechanisms for the agency, and codified a new NIH division, the Division of Program Coordination, Planning, and Strategic Initiatives (DPCPSI), to administer the Common Fund. During his tenure at NIH, Zerhouni created the Neuroscience Blueprint, and revised the NIH peer review system. He currently sits on the Board of the Foundation for the National Institutes of Health.
Ғылыми кеңесші
2009 жылы Обама әкімшілігі тұсында ол басқа елдермен ғылыми және технологиялық ынтымақтастықты күшейту үшін елдің алғашқы президенттік ғылыми өкілдерінің бірі болды. 2018 жылдың маусым айында Sanofi компаниясынан зейнетке шықты.
In 2009, under the Obama administration, he served as one of the country's first presidential science envoys to foster scientific and technologic collaboration with other nations. He retired from Sanofi in June 2018.
Сыйлықтар мен халықаралық танылу
Ержүні көптеген әлемдік көшбасшыларға кеңес берді және түрлі марапаттар алды. 1985 жылы президент Рональд Рейганның кезінде Ақ үйде кеңесші болды. 1988 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының кеңесшісі қызметін атқарды. 2000 жылы Зерхуни Ұлттық ғылым академиясының Медицина институтына сайланды, ал 2013 жылы Ұлттық инженерлік академияға сайланды – бұл екі беделді ұйымға сайланған ғалымдардың санаулы бірі. 2008 жылы Франция Ұлттық орденінің «Құрмет легионы» орденін және президент Николя Саркозидің марапатын алды. Зерхуни сонымен қатар Ұлттық қатерлі ісіктер институтының ғылыми кеңесшілер кеңесінде қызмет еткен, NIH директоры болар алдында. Ол зерттеулері үшін бірнеше марапат алды, соның ішінде Американдық Рентген сәулелері қоғамы мен Солтүстік Америка радиологиялық қоғамының алтын медалін және МРТ зерттеулері үшін екі Пол Лаутербур сыйлығын иеленді. 2005 жылы Алжир университетінің құрметті доктор ғылымы дәрежесін алды. 2008 жылы Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығымен марапатталды. NIH-дан кеткеннен кейін Зерхуни Ласкер қоры, Research!America және Майо клиникасы кеңестеріне тағайындалды. 2009 жылдың қыркүйегінде ашылған Король Абдулла ғылым және технология университетінің (KAUST) қамқоршылар кеңесіне қосылды. Сондай-ақ, Мэриленд штатының губернаторы оны Мэриленд экономикалық даму комиссиясының төрағасы етіп тағайындады. 2010 жылы Зерхуни Джонс Хопкинс университетінен құрметті диплом және университет пен елге қызмет еткені үшін Вудро Вильсон сыйлығын алды. Ол Бен Франклин медалімен марапатталды. Зерхуни Америка ғылымды дамыту қауымдастығының (AAAS) Science Magazine журналының бауырлас басылымы – Science Translational Medicine журналының тұңғыш бас ғылыми кеңесшісі болды. Ол швейцариялық биотехнологиялық компания Actelion Pharmaceuticals және 20-дан астам компанияны қамтитын, өмір ғылымдары мен қоршаған орта салаларында жұмыс істейтін американдық Danaher компаниясының директорлар кеңесіне кірді. 2011 жылы Францияның College de France инновациялық кафедрасының төрағасы болып тағайындалды және 2010 жылы Француз медицина академиясының мүшесі болып сайланды.
Zerhouni has advised many world leaders and has won various awards. In 1985, he was a consultant to the White House under President Ronald Reagan. In 1988, he was a consultant to the World Health Organization. In 2000, Zerhouni was elected to the National Academy of Sciences' Institute of Medicine and in 2013 was elected to the National Academy of Engineering, one of only a handful of scientists which have been elected to both august bodies. He received the Légion d'honneur from the French National Order and President Nicolas Sarkozy in 2008. Zerhouni has also served on the National Cancer Institute's Board of Scientific Advisors prior to his becoming NIH director. He has won several awards for his research including a Gold Medal from the American Roentgen Ray Society and the Radiological Society of North American and two Paul Lauterbur Awards for MRI research. Zerhouni received the honorary title Doctor Emeritus from the University of Algiers in 2005. In 2008, he received the Golden Plate Award of the American Academy of Achievement. Since leaving the NIH, Zerhouni has been appointed to the boards of the Lasker Foundation, Research!America, and the Mayo Clinic. He joined the board of trustees for King Abdullah University of Science and Technology (KAUST) when the school opened in September 2009. He was also named by the Maryland Governor to the chairmanship of the Maryland Economic Development Commission. In 2010, Zerhouni received an honorary degree from Johns Hopkins University and the Woodrow Wilson award for service to the university and the nation. He is a recipient of the Ben Franklin Medal. Zerhouni was the founding Chief Scientific Advisor of Science Translational Medicine, a sister publication of Science Magazine of the American Association for the Advancement of Science (AAAS). He served on the boards of Actelion Pharmaceuticals, a Swiss biotechnology company and Danaher, a US company comprising a family of more than 20 global operating companies in the fields of life sciences and the environment. He was appointed as Chair of Innovation at the College de France in 2011 and elected to membership at the French Academy of Medicine in 2010.