Шпионаж әдістері және құпия қызмет тактикасы

Кіріспе

Шпиондық әдістер

Tradecraft, барлау қоғамдастығында, қазіргі заманғы шпионаж (жасқыншылық) ісінде және жалпы алғанда барлау бағалау қызметінің бір бөлігі ретінде қолданылатын әдістерді, тактиканы және технологияларды білдіреді. Бұл жалпы тақырыптарды немесе әдістерді (мысалы, жасырын байланыс орындарын) немесе нақты бір елдің немесе ұйымның ерекше әдістерін (мысалы, Ұлттық қауіпсіздік агенттігі қолданатын шифрлаудың (кодтаудың) ерекше түрін) қамтиды.

Ұлыбританияның әділетті сауда ұйымы

Мысалдар

Агенттік жұмыс – тыңдау агенттерін, бас агенттерді және агенттік желілерін ("активтер" деп аталады) барлау офицерлері басқарады, олар әдетте іс жүргізушілер деп аталады. Аналитикалық тәсілдер – барлау талдауына арналған нақты әдістер жиынтығы. "Қара қап" операциялары – адамдардан алынатын барлау үшін құрылымдарға немесе орындарға жасырын кіру. Бұл үшін бұзу, құлыптарды ашу, сейфтерді ашу, кілттің көшірмесін жасау, саусақ іздерін алу, фотосуретке түсіру, электрондық бақылау (аудио және бейне бақылауды қоса алғанда), поштамен жұмыс істеу ("жапсырмалар мен мөрлер"), жалған құжаттар жасау және басқа да көптеген байланысты дағдылар қажет болуы мүмкін. Жасыру құрылғылары құпиялылық немесе қауіпсіздік мақсатында заттарды жасыру үшін қолданылады. Шпионажға мысал ретінде басқа адамдарға ноталар немесе кішкентай заттарды беру үшін өлі тапсыру орындары, ал өзін-өзі өлтіру таблеткаларын жасыру үшін ойылған монеталар немесе тістерді пайдалану. Криптография – үшінші тараптардың (қасқырлардың) қатысуында қауіпсіз байланыс техникаларын зерттеу және қолдану. Жалпы алғанда, бұл қарсыластарды тоқтатуға арналған байланыс протоколдарын құру және талдау туралы. "Кесуші" – агенттер арасында ақпарат алмасуды жеңілдететін өзара сенімді делдал, әдіс немесе байланыс арнасы. "Кесуші" рөлін атқаратын адамдар әдетте ақпараттың қайдан және қайда жіберілетінін ғана біледі, бірақ тыңшылық процесіне қатысатын басқа адамдардың жеке басын білмейді. Осылайша, қолға түскен "кесушіні" тыңшылық ұяшығының мүшелерін анықтау үшін пайдалануға болмайды. Өлі тапсыру немесе "өлі хат жәшігі" – екі адамның арасында құпия орынды пайдалана отырып, заттарды беру үшін қолданылатын тыңшылық тәсілі. Өлі тапсыру іс жүргізуші мен агентке операциялық қауіпсіздікті сақтай отырып, объектілер мен ақпаратты алмасуға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл екі адам заттар немесе ақпарат алмасу үшін кездесетін "тірі тапсырудан" өзгеше. "Тазарту" – агенттің қанша "құйрығы" (жау агенттерін соңынан еріп) бар екенін анықтау үшін бақылау техникасы. Тыңдау – басқалардың әңгімелерін олардың келісімінсіз жасырын түрде тыңдау, әдетте жасырын микрофонды немесе "ұңғылған" немесе "тығырықталған" телефон желісін пайдалану. Жалған ту операциялары – операцияларды орындағандардан басқа ұйымдар, топтар немесе елдер жасағандай етіп алдауға арналған жасырын әскери немесе жарымәскери операция. Бейбіт уақытта азаматтық ұйымдармен, сондай-ақ жасырын үкіметтік агенттіктермен жүргізілетін операцияларды да жалған ту деп атауға болады. "Алдыңғы ұйым" – басқа ұйым құрған және басқа ұйыммен бақыланатын кез келген ұйым, мысалы, барлау органдары. "Алдыңғы ұйым" іс-әрекеттері бас ұйымға жатқызылмай-ақ, бас ұйым үшін әрекет ете алады. "Алдыңғы ұйым" бизнес, қор немесе басқа ұйым сияқты көрінуі мүмкін. "Шекебай" – тартымды агенттің мақсатты адамды романтикалық қарым-қатынасқа тартатын және оларды жыныстық қатынас кезінде немесе одан кейін құпия ақпаратты ашуға ынталандыратын алдау операциясы. Сұраққа алу – полиция, әскери және барлау органдарының қызметкерлері пайдаланатын, қарамайтын күдіктіден пайдалы ақпарат алу мақсатындағы сұхбат түрі. Сұраққа алуда қарым-қатынас орнату, қайта-қайта сұрақтар қою, ұйқысыз қалдыру немесе кейбір елдерде азаптау сияқты әр түрлі әдістер қолданылуы мүмкін. "Легенда" – мақсатты ұйымға енуге тырысатын, жақсы дайындалған және сенімді жалған жеке басы бар (жасырын фон) адам. "Шектелген ақпарат ашу" – жаңсақ кінә мойындау, одан әрі тергеуді тоқтату мақсатымен. "Микроточка" – мәтін немесе кескін, оларды іздеп жүрген қаламаған алушылардың немесе лауазымды адамдардың анықтауын болдырмау үшін шағын дискіге көлемі жағынан едәуір қысқартылған. "Микроточкалар" – бұл, негізінен, хабарды қорғаудың стеганографиялық әдісі. Германияда Берлин қабырғасы тұрғызылғаннан кейін арнайы камералар арқылы микроточкалар жасалды. Бұл микроточкалар инспекторлар байқамай, микроскоп арқылы ақпаратты оқи алатын болды. "Бір рет қолданылатын кодтау" – дұрыс қолданылса, бұзуға болмайтын шифрлеу әдісі. Бұл әдісте жай мәтін кездейсоқ, құпия кілтпен (немесе тақташамен) жұптастырылады. "Бір жолды дауыс желісі" – әдетте, тыңдау желілерімен, әдетте (бірақ тек қана емес) қысқа толқындық радиожиіліктерді пайдалана отырып, агенттермен байланыс орнату үшін қолданылатын радио негізделген байланыс әдісі. 1970 жылдан бастап бір бағыттағы дауыс байланысын ұсынатын инфрақызыл нүктеден нүктеге байланыс жүйелері қолданылды, бірақ пайдаланушылар саны әрқашан шектеулі болды. "Сандық станция" – бір жолды дауыс желісінің мысалы, көбінесе өзі кодтың мағынасын білетін немесе бір рет қолданылатын кодтауды қолданып, оны шешуге болатын далалық агентке хабар таратады. Бұл сандық станциялар әдеттегі кесте бойынша мағынасыз немесе кездейсоқ хабарларды таратуды жалғастырады; бұл қарсыластарының ресурстарын олардың мәліметтерге мән беруге тырысып, одан әрі нәтиже шығармайынша жұмсау үшін жасалады, сондай-ақ станцияның мақсатын немесе агенттердің қызметін қажет болғанда ғана хабар таратқанда жасыру үшін жасалады. Стеганография – хабарды, кескінді немесе файлді басқа хабардың, кескіннің немесе файлдің ішіне жасыру өнері немесе тәжірибесі. Әдетте, жасырылған хабар басқа нәрсе болып көрінуі керек: кескіндер, мақалалар, сауда тізімдері немесе басқа да жасырын мәтін. Мысалы, жасырылған хабар жеке хаттың көрінбейтін жолдары арасында көрінбейтін сияппен жазылуы мүмкін. Стеганографияның жалғыз криптографиядан артықшылығы – құпия хабарға назар аудармайды. Анық көрінетін шифрленген хабарлар – қаншалықты бұзуға болмаса да – қызығушылық тудырады және шифрлеу заңсыз елдерде өзі қылмыстық құлық болып табылуы мүмкін. Жасыру соңғы мақсатқа байланыс құралын кездейсоқ немесе зиянсыз етіп көрсету арқылы қол жеткізеді. Бақылау – адамдарды ықпал ету, басқару, бағыттау немесе қорғау мақсатында олардың мінез-құлқын, қызметін немесе басқа өзгеріп отыратын ақпаратты қадағалау. Бұл электрондық құралдармен (мысалы, CCTV камералары) қашықтан бақылауды, немесе электрондық түрде берілген ақпаратты (мысалы, Интернет трафигі немесе телефон қоңыраулары) ұстауды қамтиды; сондай-ақ адамдарды бақылау және поштаны ұстау сияқты қарапайым, төмен технологиялық әдістерді де қамтиды. "Бақылау" сөзі француз тіліндегі "қадағалау" деген фразадан келген ("sur" – "жоғарыдан" және "veiller" – "қадағалау"). TEMPEST – ұлттық қауіпсіздік агенттігінің техникалық талабы және НАТО сертификаты, бұл ақпараттық жүйелерге қатысты, кездейсоқ радио немесе электр сигналдары, дыбыстар және дірілдер сияқты құпиялы ақпаратты ұрлау арқылы жасалатын тыңшылық. TEMPEST басқаларды тыңдау әдістерін де, сондай-ақ жабдықты мұндай тыңшылықтан қорғау әдістерін де қамтиды. Қорғау шаралары эмиссиялық қауіпсіздік (EMSEC) деп те аталады, бұл байланыс қауіпсіздігінің (COMSEC) бөлігі болып табылады.

Agent handling is the management of espionage agents, principal agents, and agent networks (called "assets") by intelligence officers, who are typically known as case officers. Analytic tradecraft is the body of specific methods for intelligence analysis. Black bag operations are covert or clandestine entries into structures or locations to obtain information for human intelligence operations. This may require breaking and entering, lock picking, safe cracking, key impressions, fingerprinting, photography, electronic surveillance (including audio and video surveillance), mail manipulation ("flaps and seals"), forgery, and a host of other related skills. Concealment devices are used to hide things for the purpose of secrecy or security. Examples in espionage include dead drop spikes for transferring notes or small items to other people, and hollowed out coins or teeth for concealing suicide pills. Cryptography is the practice and study of techniques for secure communication in the presence of third parties (called adversaries). More generally, it is about constructing and analyzing communications protocols that block adversaries. A cut out is a mutually trusted intermediary, method or channel of communication, facilitating the exchange of information between agents. People playing the role of cutouts usually only know the source and destination of the information to be transmitted, but are unaware of the identities of any other persons involved in the espionage process. Thus, a captured cutout cannot be used to identify members of an espionage cell. A dead drop or "dead letter box" is a method of espionage tradecraft used to pass items between two individuals using a secret location and thus does not require them to meet directly. Using a dead drop permits a case officer and agent to exchange objects and information while maintaining operational security. The method stands in contrast to the 'live drop', so called because two persons meet to exchange items or information. "Drycleaning" is a countersurveillance technique for discerning how many "tails" (following enemy agents) an agent is being followed by, and by moving about, seemingly oblivious to being tailed, perhaps losing some or all of those doing surveillance. Eavesdropping is secretly listening to the conversation of others without their consent, typically using a hidden microphone or a "bugged" or "tapped" phone line. False flag operations is a covert military or paramilitary operation designed to deceive in such a way that the operations appear as though they are being carried out by entities, groups, or nations other than those who actually planned and executed them. Operations carried out during peace time by civilian organizations, as well as covert government agencies, may by extension be called false flag. A front organization is any entity set up by and controlled by another organization, such as intelligence agencies. Front organizations can act for the parent group without the actions being attributed to the parent group. A front organization may appear to be a business, a foundation, or another organization. A honey trap is a deceptive operation in which an attractive agent lures a targeted person into a romantic liaison and encourages them to divulge secret information during or after a sexual encounter. Interrogation is a type of interviewing employed by officers of the police, military, and intelligence agencies with the goal of eliciting useful information from an uncooperative suspect. Interrogation may involve a diverse array of techniques, ranging from developing a rapport with the subject, to repeated questions, to sleep deprivation or, in some countries, torture. A legend refers to a person with a well prepared and credible made up identity (cover background) who may attempt to infiltrate a target organization, as opposed to recruiting a pre existing employee whose knowledge can be exploited. A limited hangout is a partial admission of wrongdoing, with the intent of shutting down the further inquiry. A microdot is text or an image substantially reduced in size onto a small disc to prevent detection by unintended recipients or officials who are searching for them. Microdots are, fundamentally, a steganographic approach to message protection. In Germany after the Berlin Wall was erected, special cameras were used to generate microdots that were then adhered to letters and sent through the mail. These microdots often went unnoticed by inspectors, and information could be read by the intended recipient using a microscope. A one time pad is an encryption technique that cannot be cracked if used correctly. In this technique, a plaintext is paired with random, secret key (or pad). One way voice link is typically a radio based communication method used by spy networks to communicate with agents in the field typically (but not exclusively) using shortwave radio frequencies. Since the 1970s infrared point to point communication systems have been used that offer one way voice links , but the number of users was always limited. A numbers station is an example of a one way voice link, often broadcasting to a field agent who may already know the intended meaning of the code, or use a one time pad to decode. These numbers stations will continue to broadcast gibberish or random messages according to their usual schedule; this is done to expend the resources of one's adversaries as they try in vain to make sense of the data, and to avoid revealing the purpose of the station or activity of agents by broadcasting solely when needed. Steganography is the art or practice of concealing a message, image, or file within another message, image, or file. Generally, the hidden message will appear to be (or be part of) something else: images, articles, shopping lists, or some other cover text. For example, the hidden message may be in invisible ink between the visible lines of a private letter. The advantage of steganography over cryptography alone is that the intended secret message does not attract attention to itself as an object of scrutiny. Plainly visible encrypted messages—no matter how unbreakable—will arouse interest, and may in themselves be incriminating in countries where encryption is illegal. Cover achieves the same end by making the communication appear random or innocuous. Surveillance is the monitoring of the behavior, activities, or other changing information, usually of people for the purpose of influencing, managing, directing, or protecting them. This can include observation from a distance by means of electronic equipment (such as CCTV cameras), or interception of electronically transmitted information (such as Internet traffic or phone calls); and it can include simple, relatively no or low technology methods such as human intelligence agents watching a person and postal interception. The word surveillance comes from a French phrase for "watching over" ("sur" means "from above" and "veiller" means "to watch"). TEMPEST is a National Security Agency specification and NATO certification referring to spying on information systems through compromising emanations such as unintentional radio or electrical signals, sounds, and vibrations. TEMPEST covers both methods to spy upon others and also how to shield equipment against such spying. The protection efforts are also known as emission security (EMSEC), which is a subset of communications security (COMSEC).

Кітаптарда

Иан Флеминг, Джон ле Карре және Том Клэнси сияқты тыңшы романдарының авторларының кітаптарында кейіпкерлер жиі тыңшылық тактикасын қолданады, мысалы, "жасырын сақтау орындарынан" заттарды жасау немесе алу, "құпия байланыс" арқылы ақпарат алмасу, сымдау, қолдану немесе ақпарат жинау құрылғыларын іздеу, мысалы, камералар мен микрофондарды объектілердің пәтерлерінде, көліктерінде, киімдерінде немесе аксессуарларында жасыру.

Фильмде

2012 жылы шыққан "Зеро-дәрк-тридти" фильмінде ЦРУ-ның басты оперативтігі Майя, күдікті жоғары лауазымды Әл-Қаида елшісінің құпия әдістер қолданып жатқанын байқады. 2006 жылғы "Мүмкін емес миссия III" фильмінде оперативші бір микро нүктені почта маркасының артына жасырды. Бұл микро нүктеде магниттік жадта сақталған бейнефайл болды. 2003 жылғы "Paycheck" ғылыми-фантастикалық фильмінде микро нүкте маңызды сюжеттік элемент болып табылады; фильм микро нүктенің қаншалықты ортаға үйлесіп кете алатынын және оның қанша ақпарат сақтай алатынын көрсетеді.