Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Родий(III) хлориді – RhCl3(H2O)n формулалы бейорганикалық қосылыстар, мұндағы n 0-ден 3-ке дейін өзгереді. Бұл диамагниттік қатты заттар, октаэдрлі Rh(III) орталықтарына ие. n мәніне қарай, материал тығыз қоңыр түсті қатты зат немесе ерігіш қызғылт тұз болып келеді. Ерігіш тригидратты (n = 3) тұз гомогенді катализде қолданылатын қосылыстарды дайындау үшін, әсіресе сірке қышқылы және гидроформалиляцияның өнеркәсіптік өндірісінде кеңінен қолданылады.
Rhodium(III) chloride refers to inorganic compounds with the formula RhCl3(H2O)n, where n varies from 0 to 3. These are diamagnetic solids featuring octahedral Rh(III) centres. Depending on the value of n, the material is either a dense brown solid or a soluble reddish salt. The soluble trihydrated (n = 3) salt is widely used to prepare compounds used in homogeneous catalysis, notably for the industrial production of acetic acid and hydroformylation.
Құрылыстар
Родий трихлориді және оның әртүрлі гидраттары родийдің негізгі галидтері деп есептелуі мүмкін. Ал, оның жеңілірек аналогы – кобальт тұрақты трихлоридті түзбейді, көбінесе кобальт(II) хлориді түрінде кездеседі.
Rhodium trichloride and its various hydrates can be considered the default halides of rhodium. By contrast, its lighter congener cobalt does not form a stable trichloride, mainly being available as cobalt(II) chloride.
Сусыз родий хлориді
Сусыз родий хлориді - тығыз, қызыл-қоңыр түсті қатты зат. Рентгендік кристаллография бойынша, ол YCl3 және AlCl3 үшін де байқалатын мотивте кристалданады (оң жоғарғы суретті қараңыз). Металл орталықтары октаэдрлі, ал галидтер екі байланыс көпіршесін құрайды. RhCl3 қабылдаған октаэдрлік молекулалық геометрия, көптеген родий(III) кешендеріне тән. Сусыз материал әдеттегі еріткіштерде ерімейді, сондықтан зертханада оның қолданысы шектеулі.
Anhydrous rhodium chloride is a dense red brown solid. According to X ray crystallography, tt crystallises in the motif seen also for YCl3 and AlCl3 (see image in upper right). The metal centres are octahedral, and the halides are doubly bridging. The octahedral molecular geometry adopted by RhCl3 is characteristic of most rhodium(III) complexes. The anhydrous material is insoluble in common solvents and, for that reason, of little value in the laboratory.
Гидраттар және сулы ерітінділер
Гидраттандырылған родий трихлориді кеңінен сатылып, жиі қолданылса да, бұл қызыл қатты заттың құрылымы кристаллографиялық тұрғыдан анықталмаған. Бұл қызғылт қатты зат (қосымшадағы суретті қараңыз) көбінесе RhCl3(H2O)3 деп сипатталады, бірақ бұл құрамы кристаллографиялық жолмен расталмаған. "Родий трихлориді гидратының" сулы ерітінділері 103Rh ЯМР спектроскопиясымен сипатталған. Бірнеше түр анықталды, олардың үлесі уақыт өте өзгереді және хлоридтің концентрациясына байланысты. Бұл түрлердің салыстырмалы таралуы ерітінділердің түсін анықтайды, ол сарыдан (гексааква ион) "күлді қызылға" дейін өзгеруі мүмкін. Осы түрлердің кейбіреулері – аква-комплекстер [Rh(H2O)6]3+, [RhCl(H2O)5]2+, цис және транс [RhCl2(H2O)4]+, сондай-ақ [RhCl3(H2O)3] екі изомері. Бұл түрлер ион алмасу хроматографиясы арқылы бөлініп, UV-виз спектроскопиясымен жеке-жеке сипатталды.
Although hydrated rhodium trichloride is widely marketed and often used, the structure of this red solid has not been elucidated crystallographically. This reddish solid (see picture in box) is often described as RhCl3(H2O)3, but this composition has not been confirmed crystallographically. Aqueous solutions of "rhodium trichloride hydrate" have been characterized by 103Rh NMR spectroscopy. Several species are detected, the proportions of which change with time and depend on the concentration of chloride. The relative distribution of these species determines the colour of the solutions, which can range from yellow (the hexaaquo ion) to "raspberry red". Some of these species are the aquo complexes [Rh(H2O)6]3+, [RhCl(H2O)5]2+, cis and trans [RhCl2(H2O)4]+, and two isomers of [RhCl3(H2O)3]. These species have been separated by ion exchange chromatography and individually characterized by UV vis spectroscopy.
Дайындық
RhCl3(H2O)3 Na3RhCl6 сияқты тұздардан өндіріледі, ал соңғысы платина, иридий сияқты платина тобындағы басқа металдардан родийді тазарту процесінде алынады. Три натрий тұзы ион алмасу хроматографиясы арқылы H3RhCl6-ға айналдырылады. Бұл қышқыл тұзды судан қайта кристалдау нәтижесінде гидратталған трихлорид алынады, оны кейде "ерігіш родий трихлориді" деп атайды. Сусыз RhCl3 родий металл ұнтағымен хлордың 200–300 °C температурада реакцияласуы арқылы дайындалады. 800 °C-тан жоғары температурада сусыз хлорид қайтадан Rh металлы мен хлорға айналады. Родий аммин хлоридтерінің кейбіреулері родийді оның кендерінен тазарту үшін қолданылады. Этанол және пиридин (py) қоспасында қайнату кезінде гидратталған родий трихлориді транс-[RhCl2(py)4]Cl-ға айналады. Төмендеткіш (редуктор) болмаған жағдайда, реакция тиоэфир туындыларына ұқсас fac-[RhCl3(py)3] құрамын береді.
RhCl3(H2O)3 is produced from salts such as Na3RhCl6, the latter being obtained in the purification of rhodium from the other platinum group metals such as platinum and iridium. The trisodium salt is converted to H3RhCl6 by ion exchange chromatography. Recrystallization of this acidic salt from water affords the hydrated trichloride, sometimes called "soluble rhodium trichloride." Anhydrous RhCl3 is prepared by reaction of chlorine with rhodium sponge metal at 200–300 °C. Above 800 °C, the anhydrous chloride reverts to Rh metal and chlorine. Some rhodium ammine chlorides are used in the purification of rhodium from its ores. Upon boiling in a mixture of ethanol and pyridine (py), hydrated rhodium trichloride converts to trans [RhCl2(py)4)]Cl. In the absence of a reductant, the reaction affords fac [RhCl3(py)3], analogous to the thioether derivatives.
Қауіпсіздік
Родий(III) хлориді 67/548/ЕЭК Директивасының I қосымшасына енгізілмеген, бірақ көбінесе зиянды зат ретінде жіктеледі, R22: Қолыңызға тисе немесе жұтса зиянды. Кейбір родий қосылыстары қатерлі ісікке қарсы препараттар ретінде зерттелген. Ол Токсикалық заттарды бақылау туралы заңның (TSCA) тізімінде тіркелген.
Rhodium(III) chloride is not listed under Annex I of Directive 67/548/EEC, but is usually classified as harmful, R22: Harmful if swallowed. Some Rh compounds have been investigated as anti cancer drugs. It is listed in the inventory of the Toxic Substances Control Act (TSCA).