Кіріспе

Англиялық ақсүйек әйел Фрэнсис Грей, Саффолк герцогинясы (туған аты Леди Фрэнсис Брэндон; 16 шілде 1517 – 20 қараша 1559), – ағылшын ақсүйек әйелі. Ол Генрих VIII патшаның кіші қарындасы, Мэри ханшайым мен Саффолк герцогы Чарльз Брэндонның екінші баласы және үлкен қызы болды. Ол Леди Джейн Грейдің, Англия мен Ирландияның де-факто королевасы (10 шілде 1553 – 19 шілде 1553, тоғыз күн бойы), сондай-ақ Леди Кэтрин Грей мен Леди Мэри Грейдің анасы еді.

Жас кезі және алғашқы неке

Франсис Брэндон 1517 жылғы 16 шілдеде Англияның Гертфордшир графтығындағы Хатфилд қаласында дүниеге келді. Франсис сол кездегі сирек кездесетін есім болды, өйткені оның Ассиздік Франциск әулиесінің құрметіне қойылғаны айтылады, алайда кейбір тарихшылар оны Франция королі Франциск I-нің құрметіне аталғанын санайды. Оның тәтесі Катерина Арагондық, анасының інісі Генрих VIII-нің бірінші әйелі, және Генрихтің қызы Мэри оның крещение рәсімінде куәгерлер болды. Ол балалық шағын анасы Мэри Тюдордың қамқорлығында өткізді, Мэри Тюдор Генрих VII-нің ең кіші қызы және Генрих VIII-нің кіші қарындасы еді. Франсис балалық шағының көп бөлігін Суффолк графтығының Вестхорп қаласында өткізді. 1533 жылы Франсис Дорсет графы Генри Грейге үйленді. Той Саутуарктағы Боро Хай-стриттің батыс жағындағы ата-анасына тиесілі Саффолк Плейс сарайында өтті. Осы неке және оның үш баласы оның Тюдор сарайындағы өміріне жол ашты.

Сотта

Генрих VIII-нің қызы ретінде Франсис жиі сарайға баратын. Франсистің қызы леди Джейн Грейдің патшайымның үйіне орналасуы Кэтрин Паррмен болған достығының арқасында іске асты. Олар жасалған кезде бұл одақтар тіпті Киелі Рим империясының елшісі Жехан де Шефье сияқты ең күдікпен қараған бақылаушылардың өзі үшін де саяси маңызды деп есептелмеді. Бұл аристократтар арасындағы әдеттегі үйленулер ретінде де сипатталды. 18 ғасырдың басынан бері леди Джейнды герцогиня қатыгездікпен ұрып, бағындырғаны туралы айтылып жүреді. Дегенмен, мұны растайтын ешқандай дәлел жоқ. 1553 жылдың маусым айында Эдуард VI ауыр сырқатқа шалдықты. Оның католик әпкесі Мэридің таққа отыруы Англия реформасына зиян келтіруі мүмкін еді. Эдуард Марияның мұрагерлігіне діни нанымдарына ғана емес, сонымен қатар заңдылық және еркек баланың мұрагерлікке ие болуы мәселелеріне байланысты да қарсы болды, бұл Елизаветаға да қатысты. Ол мұрагерлік туралы жарлықты жазды, онда оның әпкелерінің талаптарын елемеді және тәжді туысы Джейн Грейге берді. Ол қайтыс болған әкесі сияқты, Франсисті де ескермеді, әйтпесе ол мұрагер болар еді, мүмкін, өйткені ол өзінің жасында ұл тудыруы екіталай болды. Франсис пен оның күйеуі бастапқыда ашуланды, бірақ кейін корольмен жеке кездесуден кейін, ол Джейннің пайдасына таққа құқығынан бас тарды және мұрагерлік жоспарын бекітті.

Корольдің анасы

Эдуард VI 1553 жылғы 6 шілдеде қайтыс болды. Леди Джейн 10 шілдеде патшайым деп жарияланды. Герцогиня оған жариялау рәсіміне қатысты және Тауэрде болған уақытында бірге болды. Нортумберленд Джейннің қыңжылуын және үлкен мазасыздығын сезгенде оны шақыртқан, сосын ол қызын тыныштандырды. Ол корольдің өзімен кездесіп, мұрагерлік туралы сөйлескендіктен, Джейнге өзінің заңды патшайымы және мұрагері екеніне сендіре алды. Бірақ олардың сәттілігі ұзаққа созылмады. 1553 жылғы 19 шілдеде Мэри I қолдауымен Джейн тақтан түсірілді. Суффолк герцогы тұтқындалды, бірақ герцогиняның араласуы арқасында бірнеше күннен кейін босатылды. Күйеуінің тұтқындалғанын естіген соң, ол түн ортасында Мэриге барып, отбасы үшін жалбарынды. Барлық қиындықтарға қарамастан, герцогиня ғана емес, патшайыммен кездесіп қана қоймай, барлық кінәні Нортумберлендке таңу арқылы оған кешірім алуға да қол жеткізді. Оның үйінде Леди Джейн тамақтан уланған, және Нортумберлендтің отбасына күдікпен қараған. Герцогиня енді қызының күдігін және күйеуінің ауруын пайдаланып, Нортумберлендті өзінің отбасын өлтіруге тырысқан деп айыптады. Сондықтан Мэри Суффолк герцогын кешіруге келісті. Ол 16 жастағы Джейннің өмірін сақтап, оның тәж кию рәсімі аяқталғаннан кейін оған кешірім беруді жоспарлады. Алайда, Уайт Кенже 1554 жылғы 25 қаңтарда Мэриге қарсы бүлік көтерді. Суффолк герцогы бүлікке қосылды, бірақ Хантингдонның 2-графы Фрэнсис Гастингс оны тұтқынға алды. Ақпан айына қарай бүлік сәтсіз аяқталды. Бүлік көшбасшылары Мэридің жарты әпкесі Елизаветамен ауыстыруды жоспарлаған, бірақ Елизавета бұл іске қатыспады. Джейнды таққа отырғызу әрекетінен кейін Франсис Лондон мұнарасында біраз уақыт қамауда болды.

Беделі

Франсис Грейдің өлімнен кейінгі сезімталдықсыз немесе қатыгез болғаны туралы беделі көбінесе Роджер Ашамның қызы Джейннің айтқан сөзіне негізделген: «Мен әкеме не анама қарамастан, сөйлесем де, үндесем де, отырсам да, тұрсам да, барып келсем де, жесем де, ішсем де, қуансам да, қайғырсам да, тігін тіксем де, ойнасам да, би билесем де, не істесем де, бәрін дәл сондай салмақта, өлшемде және санда жасауым керек, Құдай әлемді жаратқандай, әйтпесе мені қатты мазақтайды, қатыгездікпен қорқытады, тіпті кейде дереу қысып, шабады, және басқа да жолдармен (оларды құрметім үшін атамаймын), сондықтан өзімді тозақта сезінемін». Осы сөздерден Франсис пен Генри Грей қызына жамандық жасаған деген қорытынды жасалады. Дегенмен, Ашам бұл сөздерді кездесуден жылдар өткен соң жазды, ал оның пікіріне Грейлерге қатысты кейінгі оқиғалар ықпал еткен болуы мүмкін. Ол Джейнге кездесуден бірнеше ай өткен соң жазған хатында оның ата-анасын мақтап, олардың да, Джейннің де ізгіліктерін жоғары бағалады. Джеймс Хэддон, Грейлердің дін қызметшісі, танысы Микеланджело Флориоға Джейннің ата-анасының жолын қандай дәрежеде жалғастырғанын және анасы Франсеске қаншалықты жақын болғанын айтты. Оның қызына жасаған зорлық-зомбылық және Джейнды таққа отырту үшін жасалған амал-тәсілдер тарихи пікірталастың нысаны болып табылады. Джейн күйеуі Гилфорд Дадлимен бірге, оның ата-анасының қадағалауында болғанда, Эдуард VI өсиетін өзгертіп, анасын мұрагерлік тізімінен алып тастап, Джейнды мұрагер етпекші болғанын естіді. Бұл жаңалықтан қатты алаңдаған Джейн қайын анасынан анасына барып қайтуға рұқсат сұрады, бірақ ол бас тартты. Оны елемей, Джейн үйден шығып, үйіне қайтып келді. Олардың үлкен ағасы кеңесшінің қамқорлығына берілді. Томас әкесінің мұрагері болғандықтан, кеңесші Томас ересек болғанға дейін Уиллоубидің мүлкін бақылап отырды.