Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англияның патшайымы, 1420-1422 жылдар аралығында Англия патшайымы болған Валуаның Екатеринасы немесе Францияның Екатеринасы (27 қазан 1401 – 3 қаңтар 1437) 1420 жылдан 1422 жылға дейін Англия патшайымы болды. Франция королі Карл VI-ның қызы, Англия королі Генрих V-ке үйленді және король Генрих VI-ның анасы болды. Екатеринаның некесі Генрих V-ті Франция тағына отырғызу және қазіргі кезде Жүз жылдық соғыс деп белгілі соғысты аяқтау жоспарының бір бөлігі еді. Бірақ, оның ұлы Генрих VI кейін Парижде таж кигенімен, соғыс жалғасты. Генрих V қайтыс болғаннан кейін, Екатеринаның Сер Оуэн Тюдорға күтпеген үйленуі Тюдор әулетінің өркендеуіне және оның Тюдор немересінің Англия королі Генрих VII ретінде таққа көтерілуіне ықпал етті.
the queen consort of England
Queen of England from 1420 to 1422
Catherine of Valois or Catherine of France (27 October 1401 – 3 January 1437) was Queen of England from 1420 until 1422. A daughter of King Charles VI of France, she married King Henry V of England and was the mother of King Henry VI. Catherine's marriage was part of a plan to eventually place Henry V on the throne of France, and perhaps end what is now known as the Hundred Years' War. But, although her son Henry VI was later crowned in Paris, the war continued. After Henry V's death, Catherine's surprise marriage to Sir Owen Tudor helped lead to the rise of the House of Tudor's fortunes and to her Tudor grandson's eventual elevation to the throne as King Henry VII of England.
Ерте өмір
Валуалық Екатерина – Франция королі Карл VI және оның әйелі Бавариялық Изабелланың кіші қызы. Ол 1401 жылғы 27 қазанда Париждегі Сент-Поль қонақ үйінде (патша сарайы) дүниеге келді. Алғашқыда оны Англияның Генрих IV-нің ұлы, Уэльс принціне үйлендіру туралы әңгімелер болды, бірақ келіссөздер басталар алдында король қайтыс болды. 1414 жылы принц, енді Генрих V, үлкен күйеулікпен және Франция тағына құқығын мойындаумен бірге, бұл одақ туралы әңгімені қайта көтерді. Кейбір авторлар Екатеринаның анасы бала кезінде оған немқұрайлы болғанын айтса, дәлелдерді қазіргі заманғы зерттеулер оны жоққа шығарады. Анасының қаржылық есептеріне сәйкес, француз ханшайымына лайықты ойыншықтар сатып алынған, діни кітаптар ұсынылған, ал Екатерина діни білім алу үшін Пуассидегі монастырға жіберілген.
Catherine of Valois was the youngest daughter of King Charles VI of France and his wife Isabeau of Bavaria. She was born at the Hôtel Saint Pol (a royal palace in Paris) on 27 October 1401. Early on, there had been a discussion of marrying her to the Prince of Wales, the son of Henry IV of England, but the king died before negotiations could begin. In 1414, the prince, now Henry V, re opened discussion of the match, along with a large dowry and acknowledgement of his right to the throne of France. While some authors have maintained that Catherine was neglected as a child by her mother, a more modern examination of the evidence suggests otherwise. According to the financial accounts of her mother, toys befitting a French princess were purchased, religious texts were provided, and Catherine was sent to the convent in Poissy to receive a religious education.
Патшалық неке
Генрих V Франциямен соғысқа шықты, тіпті Аженкурдағы жеңістен кейін де некеге тұру жоспарлары жалғасты. Екатеринаның өте әдемі болғаны айтылды, ал Генрих онымен Меулан қаласында кездескенде, оған ғашық болды. 1420 жылдың мамыр айында Англия мен Франция арасында Трой шарты жасалды, сонда Карл Англияның Генриін өзінің мұрагері деп мойындады. Екатерина мен Генрих 1420 жылдың 2 маусымында Сент-Джон шіркеуінде немесе Трой соборында үйленді. Екатерина жаңа күйеуімен Англияға барып, 1421 жылдың 23 ақпанында Вестминстер аббаттығында патшайым болып киеленді. 1421 жылдың маусым айында Генрих әскери науқандарын жалғастыру үшін Францияға оралды. Осы кезде Екатерина бірнеше ай жүкті болды және 1421 жылдың 6 желтоқсанында Виндзорда Генрих есімді ұл туды. Оның күйеуі баласын көре алмады. Мео қамалында ол ауырып, 1422 жылдың 31 тамызында 36 жасқа толмай қайтыс болды. Екатерина оннан аспайтын жаста болды және қарапайым патшайым болып қалды. Карл VI Генрих V қайтыс болғаннан кейін бірнеше ай өткен соң қайтыс болды, ал жас Генрих VI Англия патшасы болды және ағылшындар Солтүстік Францияны басып алды. Екатерина бала кезінде ұлын қатты жақсы көретін.
Henry V went to war with France, and even after the victory at Agincourt, plans for the marriage continued. Catherine was said to be very attractive, and when Henry finally met her at Meulan, he became enamoured. In May 1420, a peace agreement was made between England and France, the Treaty of Troyes, and Charles acknowledged Henry of England as his heir. Catherine and Henry were married at the Parish Church of St John or at Troyes Cathedral on 2 June 1420. Catherine went to England with her new husband and was crowned queen in Westminster Abbey on 23 February 1421. In June 1421, Henry returned to France to continue his military campaigns. By this time, Catherine was several months pregnant and gave birth to a son named Henry on 6 December 1421 at Windsor. Her husband never saw their child. During the siege of Meaux, he became sick and died on 31 August 1422, just before his 36th birthday. Catherine was not quite 21 and was left a queen dowager. Charles VI died a couple of months after Henry V, making the young Henry VI king of England and English occupied northern France. Catherine doted on her son during his early childhood.
Оуэн Тюдормен қарым-қатынасы
Екатерина әлі жас және үйленуге жарамды болғандықтан, оның күйеу ағасы Глостер герцогы Хамфри, ұлының қамқоршысы ретінде алаңдады. Екатеринаның қайтыс болған күйеуінің туысы, Мортен графы Эдмунд Бофортқа үйленбек ниеті бар деген қауесет тарады. Глостер герцогы бұл одаққа қарсы болды, алайда 1427-8 жылдардағы Парламент корольдің келісімінсіз қайта үйленсе, күйеуінің жері мен мүлкі тәркіленеді, бірақ осы некеден туған балалар жазаланбайды деп жазылған заң қабылдады. Корольдің келісімі оның толыққанды жасқа толуына байланысты болды. Ол кезде король тек алты жаста еді. Екатерина, көбінесе, жас ұлына күтім жасау үшін корольдің резиденциясында тұрды, бірақ бұл кеңесшілерге патшайымның өзін қадағалауға мүмкіндік берді. Дегенмен, Екатерина 1421 жылы Францияда Генрих V-тің сарай басқарушысы сэр Уолтер Хангерфордтың қызметінде болған Уэльстік Оуэн Маредудт Тюдормен қарым-қатынасқа түсті. Тюдор, әлдебір Екатеринаның үй шаруашылығына немесе киім-кешегіне жауапты болуы мүмкін. Бұл қарым-қатынас Екатерина Виндзор сарайында тұрғанда, алғашқы баласын күткен кезде басталды. Бір кезде ол корольдің резиденциясында тұруын тоқтатты, ал 1432 жылдың мамырында Парламент Оуэнге ағылшынның құқықтарын берді. Бұл Генрих IV-тің Уэльстің құқықтарын шектеген заңдары тұрғысынан маңызды болды. Екатеринаның Оуэнмен некелескен күні белгісіз, бірақ олардың некесінің заңдылығына және балаларының заңдылығына қатысты заманауи дәлелдер жоқ. Оуэн Тюдор мен Екатеринаның қарым-қатынасынан Англияның Тюдор әулеті пайда болды, бастауында король Генрих VII тұрды. Тюдор тарихшылары Оуэн мен Екатеринаның некеде болғанын айтты, себебі олардың заңды некесі Тюдор әулетінің талаптарына құрмет пен патшалық байланыстарды нығайтатын еді. Оуэн мен Екатеринаның кем дегенде алты баласы болды: Эдмунд, Джаспер және Эдвард соттан тыс дүниеге келді. Олардың Маргарет есімді бір қызы болды, ол монах болып, жас кезінде қайтыс болды.
Catherine was still young and marriageable, a source of concern to her brother in law Humphrey, Duke of Gloucester, the guardian of her son. Rumours abounded that Catherine planned to marry Edmund Beaufort, Count of Mortain, her late husband's cousin. The Duke of Gloucester was strongly against the match, however, and the Parliament of 1427–8 passed a bill which set forth the provision that if the queen dowager remarried without the king's consent, her husband would forfeit his lands and possessions, although any children of the marriage would not suffer punishment. The king's consent was contingent upon his having attained his majority. At that time, the king was only six years old. Catherine lived in the king's household, presumably so she could care for her young son, but the arrangement also enabled the councillors to watch over the queen dowager herself. Nevertheless, Catherine entered into a sexual relationship with Welshman Owen Maredudd Tudor, who, in 1421, in France, had been in the service of Henry V's steward Sir Walter Hungerford. Tudor was probably appointed keeper of Catherine's household or wardrobe. The relationship began when Catherine lived at Windsor Castle, and she became pregnant with their first child there. At some point, she stopped living in the King's household, and in May 1432, Parliament granted Owen the rights of an Englishman. This was important because of Henry IV's laws limiting the rights of Welshmen. There is no known date of Catherine's marriage to Owen, and yet there is no contemporaneous evidence that the validity of the marriage and the legitimacy of her children were questioned in secular or canon law. From the relationship of Owen Tudor and Queen Catherine descended the Tudor dynasty of England, starting with King Henry VII. Tudor historians asserted that Owen and Catherine had been married, for their lawful marriage would add respectability and stronger royal ties to the claims of the Tudor dynasty. Owen and Catherine had at least six children. Edmund, Jasper, and Edward were all born away from court. They had one daughter, Margaret, who became a nun and died young.
Өлім және соңынан
Екатерина 1437 жылдың 3 қаңтарында Лондонда бала туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды және Вестминстер аббаттығының "Ескі әйел шіркеуіне" жерленді. Өлім күні күмәндалмайтын болса да, себебі даулы, бірдей көлемдегі жазбалар оның бала туғаннан өлмегенін, керісінше, Бермондси аббаттығына барып, біраз уақыт бойы мазалаған ауруын емдеуге тырысқанын көрсетеді. Ол өлімге үш күн қалғанда өсиетнама жасады. Қазір ол Генри V-нің қапталындағы шіркеуде Вестминстер аббаттығында жатыр. Екатеринаның қайтысынан кейін оның жаулары Оуэнге патшайымның қайтыс болғаннан кейін қайта үйлену заңын бұзғаны үшін шара қолдануға шешім қабылдады. Оуэн Кеңес алдында тұрды, содан кейін тұтқындалып, Ньюгейт түрмесіне жеткізілді. Ол 1438 жылдың басында қашуға тырысты, бірақ ақырында сол жылдың шілдесінде Виндзор қамалына жетті. Темірқасық, Оуэн мен Екатеринаның үлкен ұлдары, Эдмунд пен Джаспер, Баркинг аббаты және Суффолк герцогы Уильям де ла Поульдің қарындасы Кэтрин де ла Поульмен бірге тұруға кетті. 1442 жылдан кейін патша (олардың жартылай бауыры) олардың тәрбиесіне араласты. Оуэн, олардың әкесі, ақырында 2000 фунт кепілдікпен босатылды, бірақ 1439 жылдың қарашасында кешірілді (және кепілдік 1440 жылы алынып тасталды). Оуэн кейін жақсы күтімге ие болды және 1450-ші жылдардың ортасына дейін патшаның үйінің мүшесі болды. Ол 1461 жылға дейін өмір сүрді, содан кейін Йоркшылар Мортимердің айқасынан кейін оны Херафордширде өлімге жіберді. Олардың ұлдарына Екатеринаның ұлы Генрих VI графтық атақтар берді. Эдмунд Джон Гонттың ұрпағы Маргарет Бофортқа үйленді, ол таққа алыс, бірақ даулы құқыққа ие болды; соғыс арқылы көптеген басқа үміткерлер жойылғаннан кейін, олардың ұлы Генрих VII патша болды. Екатеринаның жерлеу рәсімінде қолданылған ағаштан жасалған мәйіт Вестминстер аббаттығында сақталған, бұрын Вестминстер аббаттығы мұражайындағы Undercroft-та көрсетілген. Қазір ол аббаттың трифориумындағы жаңа Королеваның Алмаз мерекелік галереясында қойылған. Оның қабірі бастапқыда алабастрдан жасалған ескерткішпен безендірілген, ол оның немересі Генрих VII билік құрған кезде аббатты кеңейту кезінде қасақана қиратылды. Генрих өзінің заңсыз тегінен алшақтау үшін оның ескерткішін алып тастауға бұйрық бергені айтылады. Осы уақытта оның табытының қақпағы кездейсоқ көтеріліп, оның денесі көрінді, ол ұрпақтар бойы туристердің назарына ілікті. 1669 жылы күнделікші Самуэль Пеппс туған күнінде ұзақ уақыттан бері қайтыс болған патшайымды сүйді: Екатеринаның қалдықтары патшайым Виктория билік құрған кезеңге дейін дұрыс жерленбеді.
Catherine died on 3 January 1437, shortly after childbirth, in London, and was "buried in the old Lady chapel" of Westminster Abbey. While the death date is not in question, the cause is, with an equal number of records stating that she did not die as a result of childbirth, but entered Bermondsey Abbey, possibly seeking a cure for an illness that had troubled her for some time. She made her will just three days before her death. She now rests at Westminster Abbey in Henry V's Chantry Chapel. After her death, Catherine's enemies decided to proceed against Owen for violating the law of the remarriage of the queen dowager. Owen appeared before the Council, was subsequently arrested, and taken to Newgate Prison. He tried to escape from there in early 1438 and eventually ended up at Windsor Castle in July of that year. Meanwhile, Owen and Catherine's two older sons, Edmund and Jasper, went to live with Katherine de la Pole, Abbess of Barking, and sister of William de la Pole, 1st Duke of Suffolk. Sometime after 1442, the king (their half brother) took a role in their upbringing. Owen, their father, was eventually released on £2000 bail, but was pardoned in November 1439 (and the bail cancelled in 1440). Owen was treated well afterwards and was a member of the king's household until the mid 1450s. He lived until 1461, when he was executed by the Yorkists following the Battle of Mortimer's Cross in Herefordshire. Their sons were given earldoms by Catherine's son King Henry VI. Edmund married Margaret Beaufort, a descendant of John of Gaunt who had consequently a distant but disputed claim to the throne; following the elimination by war of most other candidates, their son became King Henry VII. The wooden funeral effigy which was carried at Catherine's funeral still survives at Westminster Abbey, and was previously on display in the Westminster Abbey Museum in the Undercroft. It is now displayed in the new Queen's Diamond Jubilee Gallery in the abbey triforium. Her tomb originally boasted an alabaster memorial, which was deliberately destroyed during extensions to the abbey in the reign of her grandson, Henry VII. It has been suggested that Henry ordered her memorial to be removed to distance himself from his illegitimate ancestry. At this time, her coffin lid was accidentally raised, revealing her corpse, which for generations became a tourist attraction. In 1669 the diarist Samuel Pepys kissed the long deceased queen on his birthday:
Catherine's remains were not properly re interred until the reign of Queen Victoria.