Кіріспе

Ағылшын композиторы және скрипкашы

Хайдн Вуд (25 наурыз 1882 – 11 наурыз 1959) – 20 ғасырғы ағылшын композиторы және концерттік скрипкашы, ең белгілісі – 200-ге жуық баллада стиліндегі әндері, соның ішінде танымал «Пикардияның розалары». Дэниел С. Вуд (1872–1927) 1910 жылдан бастап Лондон симфониялық оркестрінің бас флейташысы болды, Корольдік музыка академиясында флейтадан сабақ берді және бүгінге дейін қолданылып келе жатқан жаттығу шығармаларын жазды. 1897 жылы Хайдн Вуд Корольдік музыка колледжінде Энрике Фернандес Арбостан скрипка, ал Чарльз Вильерс Стэнфордтан композицияны оқыды. 1901 жылы ол Корольдік музыка колледжінің концерт залының ашылуына арналған арнайы концертте солист болды. Концертке Жозеф Йоахим (оның бұрын ойнағанын естіген) және Пабло де Сарасате қатысты. Олар оның шеберлігіне қатты әсерленіп, оны атақты ұстаз Сезар Томсонмен оқу үшін Брюссельге жіберді. Содан кейін ол канадалық сопрано Дама Эмма Албанимен әлемдік турнеге шықты және олар тағы сегіз жыл бойы бірлесіп жұмыс істеді. Айтуынша, оның әндерінен ай сайын 50 000 нота тізімі сатылып, ол алты тамыздық роялти табысын алған. «Розалар бағы» әні 1915 жылы жазылған, бірақ Джон МакКормактың орындауы арқылы танымал болды және 1918 жылғы ең сәтті жазбалардың біріне айналды. 1923 жылы «Қоңыр құс ән салады» әні де үлкен жетістікке жетті. 1926 жылға қарай ол алғаш рет толық уақытты композитор ретінде өзін асырауға қол жеткізді. 1939 жылдан бастап ол «Performing Right Society» қоғамының директоры қызметін атқарды. 1952 жылы оның 70 жылдығына орай BBC оның музыкасына арналған толық концерт ұйымдастырды. Оның соңғы әні 1957 жылы «Маған қолыңды бер» деп аталды.

Шығармалары

Өзінің 200-ге жуық жеке әні мен жеті ән циклімен қатар, Хайдн Вуд оркестрлік музыканы көптеп жазған өнімді композитор болды, оның ішінде 15 сюита, тоғыз рапсодия, сегіз увертюра, үш концертант туындысы және әртүрлі құрамдағы орындаушыларға арналған шамамен 50-ге жуық шығарма бар. Оның оркестрлік шығармалары көбінесе "жеңіл музыка" стилінде болды; оның ең танымал туындыларының бірі – үш бөлімді Фантазиялық концерт. Тағы бірі – оның "Лондонның көрнекті орындары" сюитасы, әсіресе "Атты әскерлер, Уайтхолл", ол көп жылдар бойы BBC радиосының "Down Your Way" бағдарламасының танысу әні ретінде қолданылды. 2018 жылы BBC концерттік оркестрі "Лондонның суреттері" (1948) сюитасының жаңа жазбасын және бес сюитаның премьерасын ұсынды: "Египта" (1929), "Үш белгілі киножұлдыз" (1929), "Романтикалық қалалар" (1937), "Манкс ауылдық эскиздері" (1943) және "Royal Castles" (1952). 1946 жылғы "Солилоквий" атты қысқа оркестрлік туындысы – терең мағынасы бар шағын шығарма. Хайдн Вудтың кеңейтілген концерттік туындыларының алғашқысы, назар аударған "Фантазия квартеті" 1905 жылы W.W. Коббеттің камералық музыка конкурсында екінші орынды жеңіп алды. Оның фортепиано концерті 1909 жылдың 14 шілдесінде Куинс-холлдағы меценаттар қорының концертінде солист Эллен Эдвардс пен дирижер Стенфордтың қатысуымен орындалды. Ол 1915 жылы, сондай-ақ Куинс-холлда Proms-та дебют жасады. Оның 1928 жылғы скрипкалық концерті алғаш рет 1933 жылдың наурыз айында солист Антонио Бросамен орындалды. Вуд сонымен қатар Симфония (1908 жылғы ноталары қазір жоғалып кетті) және виолончель мен оркестрге арналған Филармониялық вариациялар жазды (1939). Ман аралы мен оның халық әндері Вудтың музыкасына шабыт берді, нәтижесінде "Манкс рапсодиясы" (Mylecharaine), "Манкс ауылдық эскиздері", "Манкс увертюрасы" және 1933 жылғы "Маннин Веен" (Манкс тілінде "Қымбат Ман аралы") атты поэма туды, ол төрт Манкс халық әніне негізделген және үрмелі аспаптар оркестрі үшін жазылған. (Бұл туынды кейде оркестрлік нұсқада да орындалады). Хорлық шығармаларға хор мен оркестрге арналған қысқа кантаталар "Лочинвар" (1912) және "Генийге арналған ода" (1940) кіреді.