Кіріспе

Швециядағы саяси жастар ұйымы

Модеративті жастар лигасы (Moderata ungdomsförbundet; MUF), ағылшын тілінде ресми түрде «Швед жас консерваторлары» деп аталады, Швеция Модеративтік партиясының жастар қанаты болып табылады. 2019 жылы Швецияның Жастар және азаматтық қоғам агенттігінен қаржылай қолдау алған саяси жастар ұйымдарының арасында мүшелерінің саны ең көп осы ұйымда тіркелді. Модеративті жастар лигасы ана партиясына қарағанда көбірек либертариандық және радикалды көзқарастарға ие. Ол жалпы түрде нарықты қолдайды, Америкамен және Израильмен жақсы қарым-қатынас жасайды, сондай-ақ аборт, гомосексуалдардың құқықтары сияқты әлеуметтік мәселелерде либералды ұстанымды ұстанады және жеке, коммерциялық емес мақсаттар үшін заңсыз файлдарды тарату мен алкоголь өндіруді заңдастыруды жақтады. Оның ресми идеологиясы – либерализм және консерватизм.

Тарих

Модеративті жастар лигасы 1934 жылы «Жас шведтер» (швед. Ungsvenskarna) деген атпен, Модеративті партияның (бұрынғы Жалпы сайлау одағы) мен оның жастар ұйымы – Швецияның Ұлттық жастар лигасының (швед. Sveriges nationella ungdomsförbund) ашық түрде нацишіл ұйымға айналуына байланысты туындаған жарылыстың нәтижесінде құрылды. 1946 жылы ұйым өз атын «Оң жастар бірлестігі» (швед. Högerns ungdomsförbund) деп өзгертті. Қазіргі атауы 1969 жылы қабылданды.

Ұйым

Модеративті жастар лигасы ұлттық атқару комитетімен басқарылады, ол екі жыл сайын ұлттық құрылтайда сайланады. Президентті екі вице-төраға қолдайды. Әдетте, ұлттық атқару комитетінің мүшелері алдымен аудандық деңгейде тәжірибе жинаған. Мысалы, қазіргі төраға бұрын Стокгольм ауданының төрағасы болған. Ұлттық төраға сондай-ақ Модеративтік партияның ұлттық кеңесіне де кіреді. Аудан шекаралары көбінесе округ шекараларымен сәйкес келеді, бірақ Вестра-Гёталанд округі төрт түрлі ауданға бөлінген. Ең ірі аудан – Стокгольм, одан кейін Сканне, Эстергётланд, Гётеборг және Батыс Вестра-Гёталанд округі.

Мектеп жасындағы қалыпты жастар

Орташа мектеп жастары (Moderat skolungdom, MSU) ұйымның бір бөлігі болып табылады және 12 мен 20 жас аралығындағы барлық MUF мүшелерін қамтиды. Жыл сайынғы конференцияда ұлттық басқарушы орган сайланады. Олар шешім қабылдауға жауапты емес, бірақ Швеция бойынша саяхаттап, үгіт-насихат жұмыстарын жүргізетін элиталық команда. Ұлттық төраға жастар лигасының ұлттық басқарушы құрамына кіреді. Қазіргі төраға, 2023 жылдан бері, Элис Ландерхольм.

Орташа студенттер

2008 жылы "Жағымды студенттер" Модеративтік жастар лигасының құрамындағы студенттік желі ретінде құрылды. Одан бері ол Швециядағы ең ірі студенттік саяси ұйымдардың біріне дейін өсті. Бұл Швеция Модеративтік партиясының жастар қанаты – Модеративтік жастар лигасының ресми студенттік ұйымы. Оны 1940 жылдары құрылған және Модеративтік партияның тәуелсіз студенттік қанаты ретінде әлі де белсенді болып табылатын "Еркін жағымды студенттер" ұйымымен шатастырмау керек.

Ұйым

"Оңайлы студенттер" – Швециядағы әртүрлі университеттер мен кампустардағы студенттік қауымдастықтардан құралған ұлттық ұйым. Жеке мүшелік аймақтар бойынша бөлінеді. "Оңайлы студенттер" бастапқыда 1998 жылы таратылғанға дейін Лунд университеті студенттік одағында партия ретінде құрылған. Бүгінде "Оңайлы студенттер" партиясы Уппсала және Умео университеттері сияқты басқа да университеттерде жұмыс істейді.

Саясат

"Модератты студенттер" бағдарламасы негізінен студенттердің экономикалық жағдайларына назар аударады. Олар жастар үшін "жұмыс салығын азайтуды" (jobbskatteavdrag) және жалпы жұмыс істеу мен оқудан алынатын салықтарды жоюды жақтады. Атап айтқанда, олар студенттік несие алып, оқумен қатар жұмыс істейтін студенттерге салынатын салықты күштен жоюды қалайды. Сондай-ақ, олар студенттерге арналған жатақхана мәселесі талқылауларына да қатысып жатыр.

Бұрынғы мүшелері

Әрине, қазіргі замандағы көптеген саясаткерлер өздерінің мансабын жастар ұйымынан бастаған. Жастар ұйымының екі бұрынғы төрағасы партияның басшылары және Швецияның премьер-министрлері болды: Фредрик Райнфельдт 2003–2015 жылдары партияның басшысы, ал 2006–2014 жылдары премьер-министр болды, ал Ульф Кристерссон партияның қазіргі басшысы (2017 жылдан бері) және премьер-министр (2022 жылдан бері). 2002 жылы Тове Лифвендал Модеративті жастар ұйымынан кеткеннен кейін партияның ұлттық кеңесіне тікелей сайланған алғашқы жастар ұйымының төрағасы болды. Көптеген бұрынғы басшылар саясаттан шығып, негізінен бизнес саласында қоғамда танымал болды.

Идеология

"Оңайлы жастар лигасы" өзінің идеологиясын төрт қағидада анықтайды. Бұдан басқа, Жастар лигасы ешқандай манифест немесе саяси бағдарлама жарияламайды. Олар:

Жеке адамның бостандығы үшін. Саяси қуғын-сүргін мен мәжбүрлеуге қарсы. Әр адамның өз болашағы үшін жауапкершілігі. Әкешілдік пен мемлекеттік қамқорлыққа қарсы (förmynderi och politisk klåfingrighet). Әртүрлілік пен айырмашылықтарға құрмет көрсету үшін. Тәуелсіздікке қарсы және біркелкілікке қарсы. Еркін нарық пен шекарасыз әлем үшін. Қоршаулар мен ережелерге қарсы. Қазіргі заманғы "Оңайлы жастар лигасы" капитализмді, дерегуляцияны және төмен салықтарды ынталы түрде қолдайды. Олар сондай-ақ жекелей дамуға бағытталған индивидуализмді қолдайды, бұл гомосексуалистердің құқықтарын кеңінен қолдауға дейін жетеді. Лига еркін сауданы, еркін көші-қонды қолдайды және шетелдік көмекті жоюды қалайды. Шведтік Социал-демократиялық жастар лигасының қарсыластары сияқты, "Оңайлы жастар лигасы" да әртүрлі фракциялар арасындағы келіспеушіліктерден зардап шекті. 1990 жылдары жаңашыл неолибералдар мен консерваторлар арасында көптеген күрестер болды. 1992 жылы Лыкселеде өткен съезде, 2003 жылдың 25 қазанынан 2015 жылдың 10 қаңтарына дейін "Оңайлы партияның" бұрынғы төрағасы Фредрик Райнфельдт төраға болып сайланды, ол неолиберал Ульф Кристерссонды жеңді. Алайда, соңғы жылдары бұл айырмашылықтар көбінесе жойылды. "Оңайлы партия" көбірек халықаралық көзқарас ұстанатындықтан, дәстүршіл консерваторлар көрінеу азайды. Гомосексуалистердің құқықтары келіспеушіліктерге себеп болды, бірақ қазір "Оңайлы жастар лигасының" басым бөлігі гомосексуалдардың неке және бала асырауға тең құқығын қолдайды. Дегенмен, консервативті шеткі топ құрылды – "Жас консервативті модераторлар" (Unga konservativa moderater), бірақ олар кең мүшелікке ие бола алмады. Сыртқы саясатта МУФ АҚШ-ты, соның ішінде 2003 жылғы Ирак соғысын және Швецияның НАТО-ға қосылуын қолдайды. 2000 жылы Джордж Буш сайланғаннан кейін төраға Тове Лифвендалл "Мен Бушты жақсы көремін" деген жейде киді, бірақ ол кейіннен оның салған болат тарифтері үшін оны сынады. Ол Израильді де белсенді түрде қолдайды. Еуропалық Одақтың жалпы қолдауына қарамастан, Жастар лигасы Швецияның евроны қабылдауына қарсы.