Кіріспе

Ұлттық зират пен шайқас алаңын қамтитын үлкен аумақ, тарихи маңызы бар мүліктер мен құрылымдардың кеңірек аумағы (оның ішінде GNMP ескерткіштерінің көп бөлігі).

Геттисбург ұлттық әскери паркі 1863 жылғы 1 шілде мен 3 шілде аралығында үш күнге созылған Геттисбург шайқасының ландшафтын қорғайды және түсіндіреді. Пенсильвания штатының Геттисбург қаласында орналасқан бұл парк Ұлттық парктер қызметімен басқарылады. Паркке Геттисбург шайқасы алаңының көп бөлігі, шайқас кезіндегі тыл аймақтары (резерв, жабдықтау, госпитальдар), сондай-ақ шайқастың салдары мен естелік шараларымен байланысты шайқасқа қатыспаған аймақтар, оның ішінде Геттисбург ұлттық зираты кіреді. Осы зиратта 1863 жылғы 19 қарашада сол кездегі президент Абрахам Линкольн Геттисбург сөздерін айтқан. Паркте 1863 жылғыдан қарағанда көбірек орманды жерлер бар. Ұлттық парктер қызметі шайқас алаңының бір бөлігін тарихи ормансыз күйіне келтіру және қазір жоқ болған тарихи жеміс бақтары мен ормандықтарды қайта отырғызу бойынша жұмыстарды жүргізуде. Бұған қоса, NPS шөптесін және жол жиектерін жергілікті өсімдіктермен қалпына келтіру арқылы жануарлар мен өсімдіктердің мекендеу орындарын көбейтуге және тарихи ландшафты сақтауға ұмтылады. Паркке келуші туристердің ыңғайлылығы үшін жолдар мен инфрақұрылым да едәуір жақсартылған. 2018 жылы паркке 950 000 адам келді, бұл 1970 жылмен салыстырғанда 86%-ға төмендеуді білдіреді. Ұлттық парктер қызметі басқаратын бес ірі Азамат соғысы шайқасы алаңы (Геттисбург, Антиетам, Шило, Чикамауга/Чаттануга және Виксбург) 2018 жылы барлығы 3,1 миллион келушіні қабылдады, бұл 1970 жылғы 10,2 миллионнан 70% азайған көрсеткіш. Парк 1966 жылғы 15 қазанда Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.

Федералды жер сатып алу

1864 жылғы Геттисбург шайқасы ескерткіштер қауымдастығы және кейіннен ветерандар қауымдастықтары ескерткіштерді орнату және жерді сақтау үшін жер сатып алды (мысалы, 72-ші Пенсильвания жәй аускері ескерткішінің учаскесі, 2011 жылғы «Американың сұлулығы» сыйлығының сыртқы жағында бейнеленген мүсіндік ескерткішпен). 1895 жылғы ұлттық паркіне айналатын жерді федералдық үкімет 1893 жылдың 7 маусымында қауымдастықтың және Сэмюэл М. Бушманнан алынған тоғыз ескерткіш учаскесімен, сондай-ақ үлкен 10-шы учаскесімен сатып ала бастады. Жер сатып алудан басқа, федералдық үкіметтің иелігіне кіргендердің қатарында 1917 жылы Геттисбург электр теміржолының құқықтары да болды (қ. 1896 жылғы АҚШ-тың Геттисбург электр компаниясына қарсы ісі). Қайырымдылықпен берілген жерлерге 1959 жылғы Геттисбург шайқасы алаңын сақтау қауымдастығынан және У. Алтон Джонс қорынан 160 акр жер кірді. Геттисбург қоры – 501(c)(3) коммерциялық емес, қайырымдастық және білім беру ұйымы, ол Геттисбург ұлттық әскери паркін және Эйзенхауэр ұлттық тарихи орнын сақтау және олардың маңыздылығы туралы халықты біліммен қамту үшін Ұлттық паркілер қызметімен серіктестікпен жұмыс істейді. (мысалы, Қор 2008 жылы ашылған жаңа мұражай мен келушілер орталығын салуға қаражат жинады және күнделікті шайқас алаңындағы артиллериялық шептерді бейнелейтін 400-ге жуық зеңбіректерді сақтауға арналған жаңа зеңбірек шеберханасын құруға қаражат бөлді. Сонымен қатар, Геттисбург қоры 2009 жылдан бері Ұлттық паркілер қызметін тікелей 20 миллион долларға қолдады. Келушілер орталығында Геттисбург Азамат соғысы мұражайы және 19 ғасыр суреті, Геттисбург панорамасы орналасқан).

Парк ресми түрде 1895 жылдың 11 ақпанында «Пенсильвания штатының Геттисбург қаласында ұлттық әскери парк құру туралы акт» атты заңмен федералдық үкімет бақылауына көшті. Бұл заң Геттисбург шайқасы ескерткіштер қауымдастығынан Соғыс министріне парктің құжаттарын беруге ресми рұқсат берді. 2009 жылдың ақпан айында Линкольн Геттисбург сөзін аяқтаған Дэвид Уиллс үйі ұлттық паркіне қосылды және Геттисбург қорымен басқарылады. 2010 жылы Конгресте федералдық меншіктегі GNMP жерінің ауданын кеңейту әрекеті сәтсіз аяқталды.

Ескерткіштер мен еске алу

Парк ескерткіштер мен естелік шаралар үшін маңызды символикалық орын болды. 1963 жылдың 19 қарашасында Геттисбургте президент Линкольннің Геттисбург сөз сөйлегенінің 100 жылдығына арналған парад пен салтанатты жиын өтті. Президент Линкольн рөлін сомдаған актер Реймонд Мэйси 1860 жылдарға тән бу машинасымен Геттисбург станциясына келді. Ол, Линкольн сияқты, парадта атпен Ұлттық зиратқа барды, онда актер Мэйси Президенттің танымал сөзін оқыды (бұл жолы ғылымға берілгендіктен, Эдвард Эверетттің екі сағаттық алдын ала сөйлеуі оқылмады). Парад президент Линкольн мен губернатор Эндрю Г. Кертин 100 жыл бұрын өткен дәл сол маршрут бойынша жүрді. Жақын жерде тұратын бұрынғы президент Дуайт Д. Эйзенхауэр губернатор Уильям В. Скрантонмен бірге қатысты. 1963 жылғы естелік шарасына келгендердің саны президент Линкольннің 1863 жылғы алғашқы сөзіне қатысқан 20 000-30 000 адамнан кем болды. 1963 жылғы шараға мыңдаған фотографтар қатысты, ал АҚШ Әуе күштерінің ұшақтары жоғарыдан өтті. Іс-шараға генерал-майор Генри Ф. Флюк басқаратын Пенсильвания Ұлттық гвардиясының 28-ші дивизиясы, АҚШ Теңіз жаяу әскерлерінің оркестрі және АҚШ армиясының 3-ші жаяу әскер полкі (Ескі гвардия) да қатысты. Парад Геттисбург Ұлттық зиратының артқы кіреберісінде аяқталды. 1917 жылы генерал Лиге ескерткіш орнатылғанға дейін Конфедерацияның ескерткіштері қосылмады, олар алғаш рет Конфедерацияның нақты бір штатын бейнелейтін жеке ескерткіштер түрінде болды.

Экологиялық қиындықтар

Геттисбург ұлттық әскери паркінің танымалдылығы артып келе жатқандықтан, ол осы танымалдылықтан және табиғи себептерден туындаған экологиялық өзгерістерге ұшырады. Жыл сайын шамамен 2 миллион адам саябаққа келеді, сондықтан осы үлкен келушілер ағыны қоршаған ортаға тигізетін әсеріне қатысты алаңдаушылықтар туды. Орманды аймақтар, қалың тоғайлар және батпақтар сияқты табиғи аймақтар көлік қозғалысынан туындаған ластанудың салдарынан және парк экологиясына қауіп төндіретін жат түрлердің таралуынан зардап шегуде.