Кіріспе
Бостон орталық саябағы – Массачусетс штатының Бостон қаласының орталығында орналасқан қоғамдық саябақ. Бұл АҚШ-тағы ең көне қалалық саябақ. Бостон орталық саябағы Бостонның бес маңызды көшесімен шектелген аумақтан тұрады: Тремонт көшесі, Парк көшесі, Бикон көшесі, Чарльз көшесі және Бойлстон көшесі. Саябақ – Бостон орталық саябағынан Ямайка жазығындағы Франклин саябағына дейін, Роксбери және Дорчестерге дейін созылатын Изумрудты алқаптың бір бөлігі. Бостон қаласының келушілер орталығы саябақтың Тремонт көшесі жағында орналасқан. Орталық зират Бостон орталық саябағының Бойлстон көшесі жағында орналасқан және онда суретші Гилберт Стюарт пен композитор Уильям Биллингстің қабірлері бар. Сондай-ақ, онда Сэмюэл Спраг пен оның ұлы Чарльз Спраг, Американың алғашқы ақындарының бірі де жерленген. Сэмюэл Спраг Бостон шай партиясына қатысқан және Революциялық соғыста күрескен. 1977 жылы Бостонның тарихи ескерткіштері комиссиясы саябақты Бостонның тарихи ескерткіштері деп жариялаған. Саябақ кейде қате түрде "Бостон орталық саябақтары" деп аталады.
The Boston Common is a public park in downtown Boston, Massachusetts. It is the oldest city park in the United States. Boston Common consists of of land bounded by five major Boston streets: Tremont Street, Park Street, Beacon Street, Charles Street, and Boylston Street. The Common is part of the Emerald Necklace of parks and parkways that extend from the Common south to Franklin Park in Jamaica Plain, Roxbury, and Dorchester. The visitors' center for the city of Boston is located on the Tremont Street side of the park. The Central Burying Ground is on the Boylston Street side of Boston Common and contains the graves of artist Gilbert Stuart and composer William Billings. Also buried there are Samuel Sprague and his son Charles Sprague, one of America's earliest poets. Samuel Sprague was a participant in the Boston Tea Party and fought in the Revolutionary War. The Common was designated as a Boston Landmark by the Boston Landmarks Commission in 1977. The Common is sometimes erroneously referred to as the "Boston Commons".
Тарих
Уильям Блэкстон осы жердің алғашқы еуропалық иесі болды. Ол 1623 жылы Уэймутқа келген Роберт Горджес экспедициясының капелланы ретінде Массачусетс шығанағы колониясына келді. Бұл колонизацияға қатысқандардың барлығы 1625 жылдың қысына дейін Англияға оралды. Блэкстон солтүстікке қарай бес шақырым жердегі Шомут түбегіне көшіп барды. Сол кезде бұл түбек сазды аралдың соңында орналасқан, барлық жағынан сазды алқаптармен қоршалған жартасты жер еді. Блэкстон Бостонға айналған түбекте бес жыл бойы жалғыз өмір сүрді. 1630 жылы Блэкстон Исаак Джонсон басқаратын пуритандық топқа хат жазды. Ол түбектің табиғи бұлақтарын жарнамалап, Джонсонның тобын осы жерге қоныстануға шақырды, олар 1630 жылдың 7 қыркүйегінде солай істеді. Джонсон үш аптадан кейін қайтыс болды, ал Блэкстон губернатор Джон Уинтроптан түбектің батыс шетіндегі үйінің маңында 50 акр жерді беруге келісім алды. Бұл Шамут түбегіндегі жердің шамамен 10 пайызын құрады және Бикон-Хиллден Бойлстон-стритке дейін созылды. Джонсонның Чарльстон қауымының басшысы ретіндегі соңғы ресми әрекеттерінің бірі – өзен арғы жағындағы жаңа елді мекенді Линкольнширдегі үйінің атымен Бостон деп атау болды. Ол пуритандық көші-қон кезінде әйелі Арбелла және Джон Коттонмен, Коттон Мэтхердің атасымен бірге Массачусетс шығанағы колониясына көшіп келген. Алайда Блэкстон пуритан көршілерінен және 1633 жылға қарай 4000-ға жуық адамға жеткен қалада осындай үлкен жер телімін сақтап қалудың қиындығынан тез жалықты. Сондықтан ол 1634 жылы 50 акрының 6 акрын қосқандағы барлығын Уинтропқа 30 фунт стерлингке (қазіргі шақта 5455 доллар) сатты. Губернатор жерді тұрғындардан бір адамға 6 шиллинг (қазіргі шақта 50 доллар) мөлшерінде бір реттік салық жинап сатып алды. Бұл 44 акр Бостонның ортақ жеріне айналды және бүгінде Бостон Коммонының көп бөлігін құрайды. 1646 жылы жайылым бір уақытта 70 сиырмен шектелді. 1830 жылы мэр Харрисон Грей Отис оларды ресми түрде тыйым салғанға дейін Коммонда сиырлар жайылып тұрды. Коммонның оңтүстік шетінде орналасқан Астық қоймасы жерлеу орны 1660 жылы құрылды. Екі жылдан кейін осы жердің бір бөлігі ортақ жерлерден бөлінді, оңтүстік-батыс бөлігі қоғамдық ғимараттарға – астық қоймасы мен түрмеге – пайдаланылды, ал солтүстік бөлігі қайыршылар үйіне арналды (вероятно, Он үш колониядағы алғашқысы). Бостон Коммоны Бостон мойны қақпасының сыртындағы дарға асу орынынан қалалық жазалау алаңы ретінде ауысты және 1817 жылға дейін қоғамдық асылулар үшін пайдаланылды. Бұл өлім жазаларының көбісі 1769 жылы асылуға арналған үлкен емен ағашының бұтағынан орындалды. Өлім жазасына кесілгендердің арасында қарапайым қылмыскерлер, әскери қызметтен қашқандар, үндістер, тұтқынға алынған қарақшылар және діни қарсыластар болды. Коммонның өлім жазасына кесілген жер ретіндегі дәуірінің ең әйгілі құрбандары – өлгеннен кейін дереу Бостон шейіттері ретінде танылған квакерлер тобы еді. Бостон шейітінің ең әйгілісі 1660 жылдың 1 маусымында қаза тапты. Бұл Мэри Дайер еді, ол Массачусетс шығанағы колониясына квакерлерді кіргізбейтін заңға қайта-қайта қарсы шыққандығы үшін Бостонның пуритандық үкіметі тарапынан дарға асылды. Коммонды британдықтар американдық төңкерістен бұрын әскери лагерь ретінде пайдаланды және олар Лексингтон мен Конкорд шайқасына осы Коммондан аттанды. Бостон Коммонындағы сауықтар 1745 жылдың 3 шілдесінде Луисбургтің құлауын тойлау үшін басталды, содан кейін 1766 жылдың 19 мамырында мөртаңбалық актінің күшін жою және 1777 жылдың 4 шілдесінде Тәуелсіздік декларациясына қол қоюдың бірінші жылдығын тойлау үшін жалғасты. Шынайы парк мәртебесі 1830 жылдан кешіктірілмей пайда болған сияқты, онда сиырларды жайылымға жіберу тоқтатылды және Коммонды Вашингтон паркі деп қайта атау ұсынылды. 1804 жылы шекаралас Сентри көшесінің атын Парк-плейс (кейін Парк-стрит деп аталды) деп өзгерту шындықты мойындады. 1836 жылы әсем темір қоршау Коммонды және оның бес периметрлік сауда орталықтарын немесе демалыс серуендеу жолын толық қоршады. Тремонт сауда орталығы 1728 жылдан бері Лондонның Сент-Джеймс паркіне еліктеп салынған. Парк бастапқыда қара және үндістер үшін «шекарадан тыс» болды, бұл шектеу Бостонның қара қауымымен 1836 жылдың 4 шілдесінде алынып тасталғанға дейін күресті. 1830 жылдары қоғамдық саябаққа айналғанға дейін Коммон әртүрлі мақсаттарда пайдаланылды. Бұл жерлер қала дамуымен қалалық тұрғыда көбірек пайдаланыла бастады, жайылым жерлерінен әскери жаттығу алаңына, өлім жазасын орындау алаңына, қоғамдық жиналатын орынға және соңында саябаққа айналды. Бостон Коммонының Чарльз-стрит жағы мен жапсарлас Public Garden бөліктері бастапқыда екі саябақтың ең төменгі бөліктерінде орналасқандықтан ресми түрде қоқыс жиналатын орын ретінде пайдаланылды. Бұл екі саябақтың бөліктері «иісі зәулім және жүруге қиын» болды және келушілерді осы аймақтардан қуды, бірақ жөндеу құны жұмыстың орындалуына кедері келтірді. Бұл жағдай 1895 жылдың жазында өзгерді, ол кезде Тремонт-стрит метросының қазба жұмыстарынан алынған қажетті мөлшердегі топырақ Бостон Коммонының және Public Garden Чарльз-стрит жақтарын қайта жабу үшін пайдаланылды. 1965 жылдың басында жүзге жуық адам Коммонға жиналып Вьетнам соғысына қарсы наразылық көрсетті. Екінші наразылық 1969 жылдың 15 қазанында болды, оған Вьетнамдағы соғысты аяқтауға шақыратын Мораторийге 100 000 адам қатысты. 1987 жылы Коммон Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды.
Ерекше белгілері
Бостонның ортақ бақа тоғаны орталықтың төрінде орналасқан және Бостон қаласымен серіктестікте Бостон коньки клубы басқарады. Бақа тоғанында қысқы мұз айдыны, коньки үйрену мектебі, көктем және күздегі айналатын көл, ал жазда су шашырату алаңы мен балалар каруселі бар. Софтбол алаңдары орталықтың оңтүстік-батыс бұрышында жатыр. Парктің батыс бөлігін жасыл алаң құрайды, ол көбінесе парктің ірі шаралары үшін қолданылады. Орталықтың осы бөлігінің астында тұрақ орналасқан. Сол жерде 1979 жылғы 1 қазанда Бостонға келген Иоанн Павел II папаның сапарына арналған гранит тақта орнатылған. Папа сол күні шамамен 400 мың адамға арналған қасиетті қызмет өткізді. 1913 және 1986 жылдары орталықта ежелгі тұрғындардың іздері табылды, бұл американдық үндістердің отарлаудан бұрын ұзақ уақыт бұл жерде болғанын көрсетеді. 1971 жылдан бері Нова-Шотландия провинциясы Бостон қаласына жыл сайынғы Рождество шыршасын сыйға тартады, бұл 1917 жылғы Галифакс жарылысынан кейін Бостон Қызыл Кресі мен Массачусетс қауіпсіздік комитетінің көрсеткен көмегіне деген шексіз алғыс ретінде жасалған.
Көрші құрылыстар
Массачусетс штатының әкімшілік үйі Бикон көшесінен қарама-қарсы, Коммонның солтүстік жиегінде орналасқан. Бостонның қоғамдық бағы, әрі ресми жоспарланған саябақ, Чарльз көшесі арқылы Коммонның батысында жатыр (алғашқыда Коммонның бір бөлігі деп есептелген). Массачусетс штатының масондардың бас кеңсесі Бойлстон және Тремонт көшелерінің қиылысында, Коммонның оңтүстік бұрышынан қарама-қарсы тұр. Коммонның оңтүстік бұрышынан қарама-қарсы, Бойлстон және Тремонт көшелері бойында Эмерсон колледжінің кампусы орналасқан. Коммонның оңтүстік-шығысында Суффолк университетінің Тремонт көшесінде жатақханасы бар.