Кіріспе

Америкалық жазушы

Альберт Исаак "Базз" Безеридес (buh ZER uh deez, 9 тамыз 1908 – 1 қаңтар 2007) – американдық романист және сценарист, ең белгілісі фильм-нуар және әрекет фильмдерін жазумен танымал, әсіресе 1940 жылдардағы Warners студиясының "әлеуметтік саналы" фильмдерінің бірнешесін жазған.

Жеке өмір

Безеридес Осман Түркиясының Самсун қаласында грек әкесі мен армян анасынан дүниеге келді. Оның отбасы ол екі жасқа толмағанда Америкаға көшіп келді. Әкесі алдымен шаруа шаруатында жұмыс істеді, кейіннен өнім таситын жүк көлігінің жүргізушісі болды. Безеридес Рудольф Шиндлердің Ван Деккер үйінде, Калифорния штатының Вудленд-Хиллз қаласында тұрды. 1940 жылдардың соңынан бастап Безеридестің өмір серігі сценарист Сильвия Ричардс болды. Безеридес Вудленд-Хиллздегі Мобильдік кино және теледидар ауруханасында қайтыс болды.

Мансап

Безеридес қысқа әңгімелер жазуды Берклидегі Калифорния университетінде студент кезінде бастады, онда ол электротехниканы оқыды. Ол алғаш рет 1935 жылы «Story Magazine» журналында жарияланды, онда оның «Мәңгілікке қадам» атты әңгімесі басылды. Ол 1938 жылы жүк тасымалы бизнесі туралы «The Long Haul» романын жазды. 1940 жылы Warner Bros. оған фильм құқықтары үшін 2000 доллар ұсынды. Кейін ол кітап негізінде сценарийді басқалар жазып қойғанын білді. Нәтижесінде шыққан Хамфри Богарт пен Джордж Рафт ойнаған «Түндегі жүру» фильмі сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды. Студия Безеридеске сценарийші ретінде аптасына 300 доллар жалақымен келісімшарт ұсынды. Ол сол кезде Лос-Анджелес су және қуат департаментінде байланыс инженері болып жұмыс істеді. Кейінірек ол былай деді: «Warner Bros. компаниясын менің жазған әңгімелерімнен көбірек шығару үшін алдауға тырысуы ма, әлде кінә сезімі ме, әлде ар-ұжданы ма, білмеймін. Олардың себебі қандай болса да, мен олардың ұсынысын қабылдадым, себебі мен коммуникация инженерінің жағымсыз мансабынан бас тартып, жазушы болып, жаңа әлемде сценарийлер жаза алатынмын». Оның романдары мен сценарийлері негізінде түсірілген фильмдерге «Desert Fury» (1947), «Thieves' Highway» (1949), «On Dangerous Ground» (1952), «Beneath the 12 Mile Reef» (1953) және «Track of the Cat» (1954) кіреді. Ол 1962 жылғы «Ашулы төбелер» шпиондық триллері үшін сценарий жазды, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистер басып алған Грекияда өтеді және Леон Урис романы негізінде жазылған. 1950-60 жылдары теледидар үшін көп жазды және «The Big Valley» батыс телесериалының авторы болды. Безеридестің «Мені өлімге сүй» (1955) сценарийі Микки Спиллейн романын апокалиптикалық, атом дәуіріндегі параноялық фильм нуарға айналдырды. Сценарийі және «Ұлы не нәрсе» дегенді қатал кейіпкерлердің Пандораның жәшігіне айналдыру туралы сұрағанда, Безеридес былай деді: «Адамдар мені сценарийдегі жасырын мағыналар, А бомбасы, Маккартизм және поэзияның мәні туралы сұрайды. Мен тек оны жазғанда мұндай ойларға бармағанымды айта аламын. Мен осымен ләззат алдым. Мен әрбір сахнаны, әр кейіпкерді қызықты етуге тырыстым. Ральф Микерге келген қызды нимфоман етіп көрсеттім. Ол оны алғаш көргенде құшақтап, сүйді. Ол: «Сенің дәмімде мен танымайтын адамның иісі бар» деді. Мен көлікке ғашық болғандықтан, машиналар мен механик туралы барлық мәліметтерді қостым. Мен инженер болғандықтан, сол фильмдегі алғашқы телефон автожауаптандырғышын детективке бердім. Мен көңіл көтеруге тырыстым».