Кіріспе

Америкалық экономист, Австралиялық ақын Лоренс Дагган (28 мамыр 1905 - 20 желтоқсан 1948), сондай-ақ Ларри Дагган деп белгілі, 20 ғасырдың американдық экономисі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Мемлекеттік департаментіндегі Оңтүстік Америка бөлімін басқарған. Ол Нью-Йорктегі кеңсесінің терезесінен құлап қайтыс болды, бұл оқиға ФБР-мен кеңес барлау қызметімен байланысы туралы сұрақтан кейін он күн өткен соң болды. Уиттакер Чемберс және басқалар айтқан айыптауларға қарамастан, Дуганның адалдығын АҚШ Бас прокуроры Том Кларк, Элеонора Рузвельт және Дуганның жақын әріптесі, журналист Эдвард Р. Мэрроу сияқты белгілі тұлғалар куәландырды. Дегенмен, 1990 жылдары шифрленген кеңестік телеграммалар оның 1930 және 1940 жылдары КГБ үшін жұмыс істеген белсенді кеңес тыңшысы болғанын көрсетті.

Өмірбаян

Лоренс Хейден Дагган 1905 жылғы 28 мамырда Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Стивен П. Дуган Халықаралық білім институтын құруға дейін Нью-Йорк қалалық колледжінде саясаттану профессоры болды. Оның анасы Сара Элис Элссер Нью-Йорк штатының Уайт-Плейнс қаласындағы "Негрлердің әл-ауқатын жақсарту лигасының" директоры болды. 1930 жылдардың ортасында Дуганды Хеде Массинг кеңес тыңшысы ретінде тартты. Дуган ФБР-ге Уэр тобының Генри Коллинз та оны НКВД-ға жұмысқа алуға тырысқанын айтты. Нью-Йорктегі Кеңес консулы Питер Гутзайт та НКВД офицері болды. 1934 жылы ол Лоренс Дагганды потенциалды кандидат ретінде анықтады. Борис Базаров Хеде Массингке Дуган мен Ноэл Филдті жұмысқа алуға көмектесуін сұрады. Гутзайт ұсынған жоспар – Дуганды Филдті желіге тарту үшін пайдалану. Гутзайт 1934 жылғы 3 қазанда Дуганның "бізге қызықты екенін, себебі ол арқылы Дуганмен достық қарым-қатынаста болған Мемлекеттік департаменттің Еуропалық бөлімінің Ноэл Филдке жол табуға болады" деп жазды. Дуган Кеңес барлау қызметіне құпия дипломатиялық депештерді, соның ішінде американдық елші Уильям Буллиттің де депештерін берді. Ол 1944 жылы Мемлекеттік департаменттен кеткенге дейін кеңестіктер үшін ақпарат көзі болды. Уиттакер Чемберстің 1952 жылғы естеліктерінде айтуынша, Эгмонт Гейнс жасырын топты ұсынды, "топтың Дуганға, оны 'өте жақтас' деп атап, жүгінуін қалады". Ол кезде Дуган Мемлекеттік департаментте қызмет етіп, Латын Америкасы бөлімінің бастығы болды.