Бартоломеус ван дер Хельст: Голландия суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
Bartholomeus van der Helst
Бартоломеус ван дер Хельст (1613-1670) – Голландия Алтын ғасырындағы көрнекті суретші, Амстердам элитасының портретшісі. Биографиясы, туындылары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бартоломей ван дер Хелст (1613 – 16 желтоқсан 1670 ж. көмілді) – голландиялық суретші. Голландияның алтын ғасырындағы жетекші портретшілердің бірі саналатын оның әсем портреттері Амстердам элитасының және штатгалдер айналасының қамқорлығын жеңіп алды. Портреттерден басқа, ван дер Хелст бірнеше жанрлық картиналар, сондай-ақ кейбір библиялық сахналар мен мифологиялық сюжеттерді суреттеді.
Dutch painter (1613–1670)
Bartholomeus van der Helst (1613 – buried 16 December 1670) was a Dutch painter. Considered to be one of the leading portrait painters of the Dutch Golden Age, his elegant portraits gained him the patronage of Amsterdam's elite as well as the Stadtholder's circle. Besides portraits, van der Helst painted a few genre pictures as well as some biblical scenes and mythological subjects.
Өмір
Бартоломей ван дер Хельст 1613 жылы Харлемде дүниеге келген. Оның нақты туған күні белгісіз, себебі сол кездегі Харлемдегі туу тіркеулері жоғалған. Ол Харлемдегі қонақүй иесі Лодвейк пен Лодвейктің екінші әйелі Аелтген Бартельстің ұлы еді. Ван дер Хельст 1636 жылға дейін, сол жылы Оңтүстік Нидерландының бай отбасынан шыққан 18 жасар Анна ду Пирге үйленгенге дейін Амстердамға көшіп келген. Олардың алты баласы болды, олардың бірі, Лодевик (1642 ж. шамамен 1684 ж.), әкесі сияқты портрет суретшісі болды. Оның бірінші дайындалған суреті, Амстердамдағы валлон жетімдер үйінің басшылары, 1637 жылға жатады. Бұл суреттің стилі Ван дер Хельст Амстердамда Николаес Элиасзон Пиккенойдан оқыған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Ол замандас портретшілердің арасында сирек кездесетін, Роттердам сияқты басқа қалалардан буржуазиялық демеушілерді тарта алды. Сурет Годфрид Кнеллер мен Джошуа Рейнольдсқа ұнады. Маркус Уолтес 1650 жылы оның шәкірті болды. Оның басқа белгілі шәкірттері болмаған, бірақ Говерт Флинк, Юсташ Лесуэр, Константин Хансен, Александр Сандерс және Абрахам ван ден Темпельге әсер еткен. 1671 жылдың басында Лодевик пен оның әпкесі Сюзанна анасына көмектесіп, әкесінің бұрынғы студиясына барды, онда оның мүліктері тіркелді. Тізімде Карел ван Мандердің “schilder boeck” кітабы; Овидийдің “Метаморфозалары”; Серлио, Скамоцци, Витрувий және Палладионың кітаптары; сондай-ақ Эгберт Бартоломеуш Кортенаер сияқты голланд адмиралдарының портреттері тіркелген.
Bartholomeus van der Helst was born in Haarlem in 1613. His exact date of birth is not known as the birth records of Haarlem of that time are lost. He was the son of a Haarlem innkeeper called Lodewijk and Lodewijk's second wife, Aeltgen Bartels. Van der Helst had moved to Amsterdam some time before 1636, the year in which he married Anna du Pire, an 18 year old woman from a prosperous family of the Southern Netherlands who was already orphaned. The couple had six children of whom one, called Lodewijk (1642 c. 1684), became a portrait painter like his father. His first dated picture, the Regents of the Walloon Orphanage in Amsterdam, dates from 1637. The style of this painting suggests that in Amsterdam van der Helst may have trained with Nicolaes Eliaszoon Pickenoy. Rare among portrait artists in Amsterdam of his time, he was able to attract bourgeois patrons from other cities such as Rotterdam. The painting was admired by Godfried Kneller and Joshua Reynolds. Marcus Waltes was his pupil in 1650. He had no other known pupils but exerted an influence on Govert Flinck,
Eustache Lesueur, Constantin Hansen, Alexander Sanders and Abraham van den Tempel. Early 1671 Lodewijk and his sister Susanne assisted their mother when they visited their father's former studio, when his belongings were registered. According to the inventory he owned the schilder boeck by Karel van Mander; Metamorphoses by Ovid; books by Serlio, Scamozzi, Vitruvius and Palladio; and portraits of Dutch admirals such as Egbert Bartholomeusz Kortenaer.
Жалпы
Портреттерінен басқа, ван дер Хелст бірнеше жанрлық, тарихи, библиялық, мифологиялық және аллегориялық көріністерді суреттеді. Бұл суреттердің барлығында портреттік аспект маңызды. 25 адам бейнеленген бұл ірі композицияда ван дер Хелст әрбір адамның ерекшелігін көрсете білді. Ол жарық пен түсті шебер пайдалану арқылы нақты композиция жасады. Амстердам элитасының портретшісі ретінде ол тірідей өлшемде портреттер жасады, бұл Амстердамның ақсүйектерінің идеалданған емес, шынайы келбетін көрсететін портреттерге деген сұранысына жауап берді. Оның стиліне анық сызу, пластикалық бейнелеу, тегіс жарықтандыру және жарық, айқын түстерге негізделген жағымды палитра тән. Ол тепе-теңдік композицияларды ұнататын. Оның ерте туындыларында Пиккенойдың, оның болжамды ұстазының, және біршама Рембрандттың ықпалы байқалады. Бұл 1638 жылғы беймәлім адамның портретінде (Музей Бойманс Ван Бьюнинген) анық көрінеді – кітап оқып отырған, көрерменге бұлқынғандай қарап тұрған адам бейнеленген, бұл мотив Рембрандттан алынған. Модельдің жанды бейнесі ван дер Хелсттің ерте жұмыстарының ерекшелігі. Ван дер Хелст 1640 жылдары өзінің жеке стилін тапты. 1642 жылғы Андри Бикердің портреті (Риксмузей, Амстердам) осы кезеңдегі оның туындыларына тән: ол жақсы үлгіленген, күшті пластикалық және көз жарамайтын сызықпен салынған. 1650 жылдан кейін француздық сәнді стиль оның жұмысында көріне бастады. Мысалы, 1654 жылы суреттелген жануарлар суретшісі Паулюс Поттердің портреті. Бұл жұмыс Поттердің ерте қайтыс болғанға дейін салған өзінің портретіне негізделген. Суреттегі модельдің қимыл-қозғалысы өте әдемі. Суретші маталарды тегіс бояу стилімен және жоғары техникамен кемелді түрде бейнелеуге қол жеткізді. Ван дер Хелст мансабының соңғы жылдарындағы суреттері егжей-тегжейге көбірек назар аударумен және жарықтың тегіс болуымен сипатталады. Оның ерте туындыларына тән нәзіктік пен күш-жігер, қиялға орын қалдырмайтын айқындылыққа жол берді.
In addition to the portraits for which he is most famous, van der Helst painted a few genre, historical, biblical, mythological, and allegorical scenes. In all these paintings, the portrait aspect is still important. In this large scale composition depicting 25 people, van der Helst was able to do justice to each individual. He also realised a clear composition through his sophisticated use of light and color. As a portrait painter to Amsterdam's elite, he created life sized portraits, which responded to the demand of the patricians of Amsterdam for portraits that offered a good likeness rather than an idealized image. His style is characterized by clear drawing, plasticity, even lighting and a pleasant palette relying on light and clear tones. He preferred balanced compositions. His early works show the influence of Pickenoy, his presumed master, and to a certain extent of Rembrandt. This is clear in the Portrait of an unknown man, probably a Protestant minister of 1638 (Museum Boijmans Van Beuningen). It shows a man reading a book who looks up at the viewer as if he has been disturbed, a motive derived from Rembrandt. The vivid representation of the sitter is characteristic of van der Helst's early work. Van der Helst found his own style in the 1640s. The Portrait of Andries Bicker dated 1642 (Rijksmuseum, Amsterdam) is typical his work from this period: it is well modeled, of a strong plasticity and painted with a barely visible brush stroke. The fashion for the French elegant style was visible in his work after 1650. An example is the Portrait of the animal painter Paulus Potter painted in 1654. This work was based on a self portrait of Potter, which he had made shortly before his early death. The gestures and movements of the sitter in the painting are elegant. The artist has further succeeded in rendering the fabrics in a smooth painting style and almost perfect technique. The paintings of the final years of Van der Helst's career are characterized by increased attention to detail and a more even lighting. The subtlety and intensity that characterizes his earlier work has made way for a clarity of expression that leaves nothing to the imagination.
Герард Андриеш Бикердің суреті
Ван дер Хелсттің ең танымал туындыларының бірі – 1639 жылғы Жерард Андриес Бикердің кемелденген портреті (Rijksmuseum, Амстердам). Ван дер Хелст 1642 жылы осы туындыға қосымша ретінде Жерард Андриес Бикердің (1622–1666) әкесі және Амстердам мэрі Андриес Бикердің портретін салды. Екі адамның арасындағы айырмашылық ең жоғары деңгейде: әкесі қатал және қарапайым протестанттай көрінсе, ұлы көзінде мақтанға толы бір қиялшыл дэндиге ұқсайды. Сурет салған кезде Жерард Андриес Бикер 20 жасқа ғана толған еді, бірақ ол отбасына тиесілі Гервинен маңындағы Энгеленбург имелігінің иесі атағын алған болатын. Бұл портрет Голландияның алтын ғасырындағы Амстердам саудагерлерінің шектен тыс байлығын бейнелеу үшін жиі қолданылады. 1647 жылы ол Мюден және Гуйланд аймақтарының жоғары сот судьясы болды. 1650 жылы Амстердамға жасалған шабуыл кезінде (1650) Амстердамға бет алған Гамбург пошташысы шабуылдаушыларға кездесіп, Жерард Бикерді ескертті, ол дереу қайықпен Амстердамға ағайыны, бургомистр Корнелис Бикерге хабар беру үшін кетті. Бұрынғы және қазіргі бургомистр Андриес Бикер қалалық гвардияны жинады, 2000 жалдамалы әскер шақырды, көпірлерді көтерді, қақпаларды жапты және артиллерияны орналастырды. 1656 жылдың сәуір айында ол өзінің үй шаруасы Алида Конинкске құпия түрде үйленді. 1660 жылы ол Амстердамдағы Nieuwe Kerk шіркеуіне жерленді.
One of Van der Helst's most famous works is the portrait of Gerard Andriesz Bicker at half length of 1639 (Rijksmuseum, Amsterdam). Van der Helst painted in 1642 a portrait of Andries Bicker, the father of Gerard Andriesz Bicker (1622–1666) and the mayor of Amsterdam, as a pendant to this work. The contrast between the two sitters could not be more pronounced: while the father looks like a stern and sober Protestant, the son looks like a fanciful dandy with a smug look in his eyes. At the time the painting was made Gerard Andriesz Bicker was only 20 years old, but already held the title of Lord of Engelenburg, an estate near Herwijnen belonging to the family. This portrait is often used to illustrate the decadent wealth of the Amsterdam merchants of the Dutch Golden Age in Amsterdam. In 1647 he became High Bailiff of Muiden and Gooiland. In 1650, during the Attack on Amsterdam (1650), a postman from Hamburg heading for Amsterdam ran into the forces, and warned Gerard Bicker, who immediately left by boat for Amsterdam to inform his uncle, burgemeester Cornelis Bicker. The latter and former burgemeester Andries Bicker rallied the civic guard, hired 2,000 mercenaries, lifted the bridges, closed the gates and positioned the artillery. In April 1656 he secretly married Alida Conincx, his housekeeper. In 1660 she was buried in the Nieuwe Kerk, Amsterdam.
Жанрлық көріністер
Ван дер Хельст сонымен қатар бірқатар жанрлық суреттер салған. Ван дер Хельсттің жанрлық суретінің мысалы – Ньювмаркет көрінісі (1638, Эрмитаж мұражайы, Санкт-Петербург), ол натюрморт, қала пейзажы және фигуралық композицияны біріктіреді. Композицияда көкөністерге толы үлкен арбаны ұстап тұрған қарт әйел бейнеленген. Оның сол жағында ірі сойылған шошқаның денесі ілінген. Шошқаның жанында төрт бала тұр, олардың біреуі шошқаның қуығын үрлеп, қалғандары көрерменге қарайды. Артқы жағында Синт-Антонсвагпен бірге Ньювмаркет көрінісі көрінеді. Бұл жұмыс, ықтималда, Ван дер Хельсттің жеке пайдалануы үшін жасалған, себебі ол оның Ньювмаркеттегі үйінен көріністі бейнелейді.
Van der Helst also painted a number of genre scenes. An example of a genre scene by van der Helst is the View of the Nieuwmarkt (1638, Hermitage Museum, Saint Petersburg), which combines still life, cityscape and figure piece. The composition shows an old woman holding a big wheelbarrow full of vegetables. On her left hangs the carcass of large slaughtered pig. Next to the pig are four children, one of whom blows the pig's bladder while the others look at the viewer. In the background is a view on the Nieuwmarkt with the Sint Anthoniswaag. This work was probably made for van der Helst's private use as it likely depicts the view from his house on the Nieuwmarkt.
Ынтымақтастықтар
XVII ғасырдағы голланд сурет өнеріндегідей, ван дер Хелст басқа мамандандырылған суретшілермен үнемі ынтымақтастыққа түскен. Ол көбінесе Людольф Бахуйзенмен бірлесіп жұмыс істеген, ол көрнекті теңіз және пейзаж суретшісі болатын. Бахуйзен теңіз көріністерін салған, олар голланд теңіз батырлары вице-адмирал Йохан де Лифде мен лейтенант-адмирал Арт ван Нестің портреттерінің фонында, оның әйелі Гертруида ден Дуббельдтің портретімен бірге (үшеуі де 1668 жылы салынған және Риксмузейде сақтаулы). Ван дер Хелст Жан Баптист Веникспен «Қой мен ешкілері бар шопан ұл» картинасы бойынша да жұмыс істеді. Ван дер Хелст картинадағы шопан ұлды суреттеді. Ол өзінің қолының белгісін баланың жағасындағы ылғал бояуға қасып, ал Веникс осылайша картинаның жоғарғы оң жағындағы ылғал бояуға қойды. Бұл картинаның үлкен каминнің үстіне ілінуі үшін жасалғаны айтылады. Бұл, әлдебір, алдыңғы планға тым ірі қойдың шетінде орналасқан бұрмаланған перспективаны түсіндіреді.
As was common in 17th century Dutch artistic practice, van der Helst regularly collaborated with other specialist artists. A frequent collaborator was Ludolf Bakhuizen, a prominent marine and landscape painter. Bakhuizen painted the marine scenes, which are the backdrop of his portraits of the Dutch naval heroes Vice Admiral Johan de Liefde and Lieutenant Admiral Aert van Nes with the pendant portrait of his wife Geertruida den Dubbeld (all three dated 1668 and in the Rijksmuseum). Van der Helst also collaborated with the animal painter Jan Baptist Weenix on the Shepherd boy with sheep and goats. Van der Helst painted the shepherd boy in the painting. He scratched his signature in the wet paint on the boy's collar while Weenix did the same in the wet paint at the upper right. It is believed the painting was intended to be hung over a large fireplace. This probably explains the contrived perspective with the somewhat too large sheep placed right on the edge in the foreground.
Нацистер тонаған өнер
Ван дер Хелсттің "Өлім төсегіндегі кішкентай бала" картинасы екінші дүниежүзілік соғыста нацистер Нидерландыны басып алған кезде, еврейлердің мүлкін тонау науқаны аясында тәркіленді. Соғыстан кейін одақтастардың ескерткіштер тобы оны тауып, голландия үкіметіне қайтарды, ол оны мұражайға қойды. Голландиялық еврей сурет сатушысы Жак Гудстикердің отбасы елу жылдан кейін ұрланған картинаны қайтару үшін сотта жеңіске жетті. Ван дер Хелсттің "Адамның портреті", 1943 жылы Франциядағы Шлосс отбасынан тоналған жүздеген туындының бірі, екі рет ұрланды: одақтастар оны қалпына келтіргеннен кейін және оны қайтаруға үлкермей тұрып, 1945 жылы Мюнхендегі одақтастардың жинау пунктінен ұрылар ұрлап кетті. Кейін ол Венадағы Им Кински аукцион үйінде сатылымға шығарылды.
Van der Helst's “Little Boy on His Deathbed,” was seized by Nazis during the German occupation of the Netherlands in World War II as part of their campaign to plunder Jewish assets. Recovered after the war by the Allies' Monuments Men, it was returned it to the Dutch government which placed it in a museum. The family of the Jewish Dutch art dealer Jacques Goudstikker won a restitution battle for the stolen painting fifty years later. Van der Helst's "Portrait of a Man", one of hundreds of works looted from the Schloss family in France in 1943, was stolen twice: after the Allies recovered it and before it could be restituted, it was taken by thieves from the Allied collecting point in Munich in 1945. It reappeared for sale at the Im Kinsky auction house in Vienna.