Кіріспе
Ballinrobe – Ирландиядағы Майо округіне жататын қала. Ол Маск көліне екі шақырым батысқа қарай құятын Роб өзенінде орналасқан. 2016 жылғы халық санауы бойынша халқы 2786 адамды құрайды. 1337 жылы Атенри доминикан монастырінің тізілімінде Роба монастыры есімі кездеседі, ол августин монастырі, оның қайта жаңартылған қираған орындары бүгінде қаланың маңызды ескерткіштерінің бірі болып табылады. 1606 жылдың 6 желтоқсанында король Джеймс Баллинроб халқына жәрмеңкелер мен базарлар өткізуге рұқсат беретін Корольдік жарлық берді. Базар құқығын алу – қаланың экономикалық дамуындағы маңызды қадам болды және корольдің ықыласына ие өкілдің болуын қажет етті. Қала аймақтағы ең ірі және маңызды орталыққа айналды. Баллинробтағы базар күні дүйсенбі болатын. Әр тауардың қалада өз орны болды. 1900 жылдардың ортасына дейін Эбби-стритте шөп, сабан, картоп, түйнек және капуста сатылды; Глейб-стритте құс; Бридж-стритте бұзаулар; ал Market House сыртында мата, фланель, жүн шұлық, кружево, бидай, сұлы және арпа сатылды. Жыл бойына шошқа, мал және қойға арналған арнайы жәрмеңкелер ұйымдастырылды. Ballinrobe Chronicle – 1866 жылдан 1903 жылға дейін жарық көрген жергілікті газет. 1919 жылдың 17 мамырында Баллинробта алғашқы республикалық соттар құрылды. Дэйлдің тікелей басқаруымен жұмыс істеген алғашқы сот 1920 жылдың 17 мамырында Баллинробта өтті және ұлттық баспасөзде мақтан тұтып жарияланды. Екі Баллинроб нан зауыты – Western Pride және Country Crust 1989 жылы Irish Pride (кейін Pat the Baker сатып алған) болып бірікті.
Ballinrobe is a town in County Mayo in Ireland. It is located on the River Robe, which empties into Lough Mask two kilometres to the west. As of the 2016 census, the population was 2,786. In 1337, the registry of the Dominican friary of Athenry mentions the monastery de Roba, an Augustinian friary whose restored ruins are one of the landmarks of the town today. A Royal Patent granted to the people of Ballinrobe on 6 December 1606 by King James allowed the town to hold fairs and markets. Obtaining a market charter was an important step in the economic development of a town and required having a spokesperson who was in the king's favour. The town became the largest and most important in the area. Market day in Ballinrobe was Monday. Each commodity had its special place in the town. Well into the mid 1900s, turf, hay, potatoes, turnips, and cabbage were sold on Abbey Street; poultry on Glebe Street; calves on Bridge Street; and cloth, flannel, woollen socks, lace, wheat, oats, and barley outside the Market House. There were special livestock fairs held at different times of the year for pigs, cattle, and sheep. Ballinrobe Chronicle was the local newspaper published from 1866 to 1903. On 17 May 1919, the first of the Republican law courts were set up in Ballinrobe. The first court under the direct authority of the Dail sat at Ballinrobe, on 17 May 1920 and was reported with some pride in the national press. Two Ballinrobe bakeries, Western Pride and Country Crust, merged in 1989 to form Irish Pride (later acquired by Pat the Baker).
Дін
1704 жылы католик дін қызметкерлерін тіркеу туралы жаңа заң қабылданды. Католик шіркеуі Ирландияның барлық аймақтарында қысымға ұшырады. 1831 жылға дейін бұл жерде католиктердің діни рәсімдер өткізгені туралы ешқандай жазба қалмаған, алайда кейбір дін қызметкерлері осы рәсімдерді жасырын түрде жалғастырды. Олардың бірі – әке Даффи 1696 жылдан 1712 жылға дейін Баллинробта қызмет еткен. Ол тұтқындалып, Испанияға жер аударылды, онда қайтыс болды. 1649 мен 1875 жылдар аралығында Августин аббаттығымен байланысы бар басқа да бірнеше дін қызметкерлері болған сияқты. Әке Конвей 1847 жылы Баллинробтың алғашқы пасторы болып тағайындалды. Ол бірнеше жыл бойы Баллинроб пен Партриге дін қызметкері болды және полковник Нокспен келісіп, Бас көшеде Сент-Мэри католик шіркеуін салуға рұқсат алу үшін келіссөздер жүргізді. Шіркеу Әке Конвейдің бастамасымен 1853 жылы салынды. Одан кейінгі пасторлар – әке Хардиман мен Дин Ронайн. Әке Хардиман 1851 жылы Мейірімділік орденін Баллинробқа әкелгенімен, ал Дин Ронайн 1876 жылы христиан бауырларын әкелгенімен аталады. Жергілікті Мейірімділік сестерінің монастырі 1851 жылы Вестпорттан құрылды. Олардың міндеттеріне балаларды оқыту, ауруларды аралау және күту, сондай-ақ кедейлерге көмек көрсету кірді.
Lituanica II-дің Атлантиканы аралау рейсі
1935 жылы Феликсас Вайткус өзінің Lituanica II ұшағын Баллинробқа жақын жерге қондырды. Ол бір қозғалтқышты, бір орындық ұшақпен Атлант мұхитынан сәтті ұшып өткен алтыншы адам болды. Вайткус қатты ауа райымен күресті, ал ирланд радиостанциясының сағат сайынғы хабарлары оған үлкен көмек көрсетті. Ол Дублиннің тұманға толы екенін, сондай-ақ Балтық теңізіне дейінгі барлық шығыс аймақтарының да тұманды екенін білді. Отынның азаюына байланысты Литваның Каунас қаласына ұшып бару мүмкін емес екенін түсінген Вайткус, 23 сағат бойы стихиямен күрескеннен кейін шаршап, Ирландиядағы бір жерге қонуды дұрыс деп шешті. Вайткус Баллинробтағы ашық далаға тапты және қонды, ұшақ көп зақымданып, бірақ өзі ешқандай жарақат алмады. Lituanica II Литваға жіберіліп, онда жаңартты. Ол Каунасқа барды, онда оны қаһарман ретінде күшті қарсы алды.
Демография
2016 жылғы санақ бойынша Баллинроб халқының 91% ақ нәсілді (оның ішінде 1772 ақ ирланд [64,1%], 640 басқа ақ нәсілді [23,14%] және 107 [3,87%] ақ ирландтық көшпенді), 0,25% қара нәсілді (7 адам) және 4,3% азиялық (119 адам). Бұдан өзге, 2% (58 адам) басқа этникалық немесе мәдени топқа жатады, ал 2,28% (63 адам) өз этникалық тегін көрсетпеген.
Мәдениет
Баллинроб ауыл шаруашылығы қоғамы өздерінің көрмесін әдетте тамыз айының соңында немесе қыркүйек айының басында өткізеді. Баллинроб музыкалық қоғамы жыл сайын Баллинроб қауымдық мектебінде қойылым қояды. 3-ші Майо скаут тобы Баллинробта орналасқан. Аймақ бойынша генеалогиялық жазбалар (мысалы, Ирландия шіркеуі, Рим-католик шіркеуі және азаматтық құжаттар; сондай-ақ қабір тастарының жазулары) Мейн-стриттегі Оңтүстік Майо отбасы тарихын зерттеу орталығында сақталады. Ballinrobe Livestock Mart – Майо округіндегі екі шаруашылық жәрмеңкесінің бірі; ол әр сәрсенбі сайын өткізіледі. Жергілікті жұмыс берушілерге Каслбар жолындағы McHale Farm Machinery, Нейл жолындағы Jennings Meats, Уотсон жолындағы Cawe Suspended Ceilings, Кларморрис жолындағы Tesco және Нью-стриттегі Cummins SuperValu мен аппараттық дүкендер кіреді.
Құрылыс мұрасы
Қаланың ішінде және төңірегінде бірнеше жаңартылған, тарихи ғимараттар бар.
Бунадобер диірмені
Бундобер диірмені, жергілікті тұрғындарда Моран диірмені деп те аталады, Балинроуб/Клонбур тас жолының (L1613 және R345) жанында, Кэрн Дайтиге жақын орналасқан және сирек кездесетін көлденең диірмен болып табылады. Айналасындағы аймақ бұрын Бун ан дТобар (Бұлақтардың төменгі жағы) деп аталған. Мұндағы су жер асты арнасымен келеді. Бояумен сынақтан өткізгенде, оның бастауы Баллинроуб қаласының бір бөлігінен ағатын Булкаун өзені екені анықталды. Диірменнің орналасқан жері бұл жерде көп ғасырлар бойы болған болуы мүмкін. Онда бір кезде темір соғу, тас және ағаш кесу сияқты әртүрлі жұмыстарды істеуге мүмкіндік берген диірмен машиналарын қамтиды. Диірменге жақын жер 1800 және 1900 жылдары жергілікті екі казармадан – жаяу әскер мен атты әскерден келген көрпелерді жуу үшін кір жуу орны ретінде пайдаланылды. 1885 жылдан бастап диірменді Уильям Уолш және басқалар басқарды. 1900 жыл шамасында Джон мен Бриджит Морандар диірменді иелігіне алды, содан кейін олардың ұлы жүгері кептіретін пеш салды. 1980 жылы диірмен жабылып, 1996 жылы Ұлттық ескерткіш ретінде мемлекеттік қорғауға алынды. 2018 жылдың мамыр айында Dáil Éireann-де өткен пікірсайыста Эмон О Куив Кевин Мораннан (бұрынғы Мемлекеттік шығыстар мен реформалар министрі) Бунадобер диірменіне қатысты Қоғамдық жұмыстар басқармасының жоспарлары туралы сұрады. Моранның сөзіне қарағанда, OPW ғимараттарды және олардың тарихи мазмұнын сақтау жұмыстарын жүргізді, бұл ғимараттарды жөндеуді, артефактілерді тіркеуді және нашар жағдайдағы заттарды сақтау мен каталогтауды қамтыды. Оның айтуынша, басты ғимараттардың сыртқы жағдайы «жақсы», бірақ ғимаратты келушілерге ашу үшін бірнеше аймақтарға қосымша назар аудару қажет.
Боуэрс жүріп
Баллинробеде Робе өзенінің бойымен үш шақырымға созылатын Боуэрс саябағы деп аталатын жаяу жол бар. 2019 жылы оны дамыту және жаңартуға қаржы бөлінді.
Кранмор үйі
Кранмор үйі 1838 жылы Нокс отбасының өкілі Александр Клендин Ламберт салған. Ол үйдің тұрған жерін Майо округындағы Касл Лак иесі, полковник Чарльз Несбит Нокстан жалға алды. Қазір бұл үй қираған, өйткені 1960 жылы шатыры алынып тасталған, және Боугейт көшесі мен Мейн-стриттің қиылысында орналасқан.
Мур Холл
Мур Холл – Джордж Генри Мур мен оның отбасының үйі және меншігі, Баллинробтан солтүстікке қарай алты шақырым жерде орналасқан. Мурлар – 1792 және 1795 жылдар аралығында Мур Холлды салған аристократтық ирланд отбасы. Үйдің қирауы нашар күйде болғандықтан қазірге дейін көпшілікке ашық емес, бірақ Lough Carra көлінде орманды серуендеуге және балық аулауға болады.
Базар үйі
1698 жылы бұл жерде тергеу комиссиясы жұмыс істеді, ол басқа нәрселермен қатар, мүлікті католиктерден протестант жер иелеріне көшірді. 1716 жылы Баллинробта округтік сот отырысы (азаматтық және қылмыстық соттар) өтті, бұл, әдетте, Базар үйінде болды. 1752 жылы жаңадан салынғаннан кейін бұл орын жергілікті өнімдерді сату орталығына айналды. Төменгі қабатта май, ет және нан сияқты тез бұзылатын тауарлар сатылды, ал жоғарғы қабаты отырыстар өткізу үшін пайдаланылды.
Қасиетті Мария шіркеуі
Сент-Мэри католик шіркеуінде Гарри Кларк салған, 1924 жылдың күзінде Монсеньор д'Алтон тапсырыс берген сегіз әдемі, жарығы аз түсетін терезе бар. Терезелерде Иса мен Мәриямның өмірінен, сондай-ақ сегіз ирландтық әулиелердің оқиғалары бейнеленген. Баллинроб қаласындағы Сент-Мэри шіркеуінде Гарри Кларктың шыны терезелерінен жасалған ең ірі жинақтардың бірі сақталған, алғашқы төртеуі 1924 жылы орнатылған. 1925 жылы Кларк өзінің жұмысын тамашалау үшін қалаға келгенде, тағы 12 панель қосылды. Осы терезелерге арналған оның қол қойған сегіз эскизі бар, олардың көшірмелері Баллинробта сақтаулы. Сент-Мэри шіркеуінің 150 жылдығына арналған кітапта осы панельдер туралы толық мәлімет берілген. Терезелер Баллинроб мұралық жолының бір бөлігін құрайды, ол қаладағы 30 тарихи орынды қамтиды. Олар қоладан жасалған белгілермен көрсетілген, ал жергілікті кітапханадан тегін буклет алуға болады.
Аяқ киім бұрышы
Ауыл тұрғындары Баллинробқа қарай босаяқ аяқпен жүруге дағдыланған. Олар Нейл жолы мен Лох Маск жолының қиылысына жеткенде тоқталып, аяқ киім киетін. Үйге қайтар жолда адамдар отырып, аяқ киімдерін шешіп, аяқ киімдерін тозудан сақтау үшін босаяқ аяқпен үйге қайтатын. 2019 жылдың 29 қарашасында Ауылдық және қоғамдық даму министрі Майкл Ринг Баллинроб тарихын еске түсіретін мүсіннің ашылу салтанатын өткізді. Бұл мүсінді жергілікті суретші Томми Керриган қалың еменнен жасалған екі жұп аяқ киімді қашап шығарған. Мүсіннің жанындағы тақтада былай деп жазылған: "Бұрын ауыл тұрғындары Баллинробқа кірер алдында осы жерде аяқ киімдерін киетін. Осылайша аяқ киімдері тозып кетпейтін еді. Балалар 16 жасқа дейін аяқ киім кимейтін, ал Әулие Патрик күнінен 1 қазанға дейін әйелдер көбінесе аяқ киімсіз жүретін. Кейде бір отбасының мүшелері бір жұп аяқ киімді кезекпен киетін."
Одақ жұмыс үйі
1839 жылы Баллинробтың кедейлер одағының жұмыс үйі құрылды. Баллинроб 1845-1849 жылдардағы Ұлы ашаршылық кезінде зор қайғыға ұшырады. Аштықтың ең қатты кезеңінде 2000 тұтқынға жеткен жұмыс үйі тым толып кеткендіктен, 1847 жылдың 23 наурызында «Майо Конституциясы» газеті былай деп хабарлады:
«Баллинробтағы жұмыс үйінің жағдайы өте қайғылы, індет кедейлерге, қызметкерлерге және баршаға шабуыл жасады. Шындығында, бұл ғимарат бір қорқынышты мәйітхана, бақытсыз кедейлердің көбі қорқынышты қызбадан көз жұмды, өлгендер мен өліп бара жатқандар біріне-бірі тығылып жатыр. Жұмыс үйінің басшысы осы қауіпті аурудың құрбаны болды; одақтың игілігіне күшін жұмсаған жас кызметкер де құрбан болды; медбике де қайтыс болды; ал құрметті және беделді дәрігер ауру тұтқындарға үздіксіз көмек көрсету кезінде індеттен көз жұмды. Міне, Баллинроб жұмыс үйінің жағдайы – барлық қызметкерлер жоғалып кетті, ал тұтқындар арасындағы өлім саны белгісіз. Рим-католик шіркеуінің дін қызметкері де осы індетке шалдыққан екенін есімізге алмай кеттік. Енді Баллинроб кеңесі комиссардың бұйрығын орындап, жұмыс үйін кедейлерге толы қылып, жиналмайтын жаңа салық салды. Ал бақытсыз тұтқындар егер осы қауіпті індеттен құтылса, аштықтан ұзаққа созылатын өлімге ұшырайды! 1849 жылдың сәуір айында бір апта ішінде 96 адам көз жұмды. Көз жұмғандар қираған ғимараттың оңтүстік-батысындағы шекарадан тыс, беті белгісіз, жақын жерлерге жерленді. 1922 жылы Ирландия азамат соғысы кезінде ғимараттың көп бөлігі өртенді, бірақ негізгі бөлігі бүгінге дейін сақталған.
Жол
Баллинроб Галвейдің солтүстігіне қарай, Галвейден Каслбарға дейінгі N84 тас жолында орналасқан. Қаланың айналасына обход жолы салу ұсынылып отыр. Қала R331 тас жолы арқылы Кларморис қаласымен байланысады.
Автобус
Галвей мен Баллина қалалары арасында күніне үш рет автобус қатынайды, сондай-ақ Баллинроб және Каслбар қалаларынан өтеді.
Темір жол
Баллинроб теміржол станциясы 1892 жылдың 1 қарашасында, Клэрморрис қаласынан басталатын тармақ желісінің соңғы станциясы ретінде ашылды. Станция 1930 жылдың 1 маусымында жолаушылар тасымалына жабылды, бірақ 1960 жылдың 1 қаңтарында толық жабылуына дейін жүк, әсіресе мал тасымалы үшін жұмыс істеді. Қазір станция ғимараты жеке тұрғын үйге айналдырылған.
Спорт
Балинроб ат жарыс жолы – Майодағы жалғыз ат жарыс жолы. Бұл қалада ат жарыстарының ұзақ тарихы бар. 1834 жылы мұнда кедергілер арқылы жүгіру жарысы өткізілді, ал 1774 жылға дейін жарыстар туралы жазбалар сақталған. Қазіргі жол 1921 жылдан бері сол жерде орналасқан. Ат жарыс жолы 2012 және 2023 жылдары Ирландияның ең жақсы ат жарыс жолы деп танылды. Баллинроб гольф клубы 1895 жылы құрылған Майодағы ең көне гольф клубы. 1238 жылға дейін тарихы бар Клунакасл елтасы 1995 жылы, клубтың 100 жылдығында жаңа үйіне айналды. Фланаган паркі, жарықтандырылған алаңшасы бар, Ballinrobe Gaelic Athletic Association (GAA) клубының үйі. 2006 жылы құрылған Мойтура хёрлинг клубы Баллинроб қауымдастық мектебінің алаңында ойнайды. "Грин" Баллинроб қалалық футбол клубы мен Баллинроб регби клубының үйі. Ballinrobe және аудандық балық аулау клубы, Lough Mask балық аулау клубы және Partry балық аулау клубы – Баллинроб маңындағы үш балық аулау клубы. Әлем кубогы балық аулау жарысы жыл сайын тамыз айындағы мереке күндері өтеді.