Кіріспе
Үш алтын клуб – мұз үстіндегі хоккейден Олимпиада ойындарының алтын медалін, Әлем чемпионаттарының алтын медалін және Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) чемпиондық кубогы – Стэнли кубогын жеңіп алған хоккейшілер мен жаттықтырушылардың тобы. Халықаралық хоккей федерациясы (ХХФ) оларды «спорттағы ең маңызды үш чемпионат» деп санайды. Томас Йонссон, Матс Нэслунд және Хакан Луб 1994 жылғы 27 ақпанда Швеция 1994 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алған кезде алғашқы мүшелер болды. Бұл термин 2002 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарынан кейін ғана кеңінен қолданыла бастады, онда алғашқы канадалық мүшелер қосылды. 2007 жылғы 8 мамырда ХХФ клубты ресми түрде құруды және үш чемпионатты жеңген ойыншыларды мойындауды жариялады. 2010 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында Ванкуверде 22 ақпанда клубқа қатысу рәсімі өтті, онда сол кездегі барлық 22 мүше қатысты. Үш алтын клубтың құрамында 30 ойыншы бар – он бір канадалық, тоғыз швед, жеті ресейлік, екі чех және бір фин. Ойыншылардың он бірі қорғаушы, ал қалғаны шабуылшы; бүгінгі күнге дейін ешбір қақпашы осы құрметке ие болған жоқ. Керісінше, ресейлік Вячеслав Фетисовке алғашқы жеңісінен бастап мүше болу үшін 19 жыл уақыт кетті. Джонатан Тоуз – 22 жасында, 42 күнінде үшінші чемпионатын (Стэнли кубогын) жеңіп алған ең жас ойыншы; Павел Дацюк – 39 жасында, 220 күнінде Олимпиада алтын медалін жеңіп алған ең үлкен ойыншы. Ресейлік Фетисов пен Игорь Ларионов және швед Питер Форсберг – үш чемпионаттың әрқайсысын бірнеше рет жеңген жалғыз ойыншылар. Үш алтын клубтың он мүшесі «Детройт Ред Уингс» құрамында Стэнли кубогын жеңіп алды, бұл басқа НХЛ командаларынан көп. Майк Бэбкок 2010 жылғы 28 ақпанда Канаданы 2010 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында алтын медальға жеткізген кезде Үш алтын клубтың барлық үш компонентін жеңіп алған алғашқы және әзірге жалғыз жаттықтырушы болды. Ол 2004 жылы Әлем чемпионатын жеңіп алды және 2008 жылы «Ред Уингс» командасын Стэнли кубогына жеңгізді. 2015 жылы Сидни Кросби өзінің барлық үш жеңімпаз командасының капитаны болған алғашқы Үш алтын клуб мүшесі атанды. 2022 жылғы 29 мамырда Валтери Филппула клубтың соңғы мүшесі болды, ол 2022 жылы Финляндия құрамында ХХФ Әлем чемпионатында ойнады.
The Triple Gold Club is the group of ice hockey players and coaches who have won an Olympic Games gold medal, a World Championship gold medal, and the Stanley Cup, the championship trophy of the National Hockey League (NHL). The International Ice Hockey Federation (IIHF) considers them to be "the three most important championships available to the sport". Tomas Jonsson, Mats Näslund, and Håkan Loob became the first members on 27 February 1994 when Sweden won the gold medal at the 1994 Winter Olympics. The term first entered popular use following the 2002 Winter Olympics, which saw the addition of the first Canadian members. On 8 May 2007, the IIHF announced it would formalize the club and recognize the players who had won the three championships. The induction ceremony was held, with all 22 members at the time present, at the 2010 Winter Olympics in Vancouver, on 22 February 2010. There are 30 player members of the Triple Gold Club—eleven Canadians, nine Swedes, seven Russians, two Czechs, and one Finn. Eleven of the players are defencemen and the remaining players are forwards; to date, no goaltender has achieved the honor. In contrast, it took Russian Viacheslav Fetisov 19 years from his first victory to become a member. Jonathan Toews is the youngest player to accomplish the feat, winning the third championship (the Stanley Cup) at the age of 22 years, 42 days; Pavel Datsyuk is the oldest, winning Olympic gold at 39 years, 220 days. Russians Fetisov and Igor Larionov, and Swede Peter Forsberg are the only players to have won each of the three championships more than once. Ten members of the Triple Gold Club have won the Stanley Cup as part of the Detroit Red Wings, more than any other NHL team. Mike Babcock became the first, and so far only, coach to win all three components of the Triple Gold Club on 28 February 2010 when he led Canada to a gold medal at the 2010 Winter Olympics. He won the World Championship in 2004 and coached the Red Wings to a Stanley Cup win in 2008. In 2015, Sidney Crosby became the first Triple Gold Club member to captain all three of his winning teams. On 29 May 2022, Valtteri Filppula became the latest member of the club, playing for Finland in the 2022 IIHF World Championship.
Құралымдары
IIHF клубтың құрамдас бөліктерін "спорттағы ең маңызды үш чемпионат" деп есептейді. Сонымен қатар, 1989 жылы Темір Қоршау құлағанға дейін көптеген Шығыс блогының ойыншыларына (кейбіреулері қашып өтті) НХЛ-де ойнауға және Стэнли кубогын жеңуге рұқсат берілмеген. Холдор Холдерсон, Дунк Манро, Хули Смит және Дейв Тротьер. IIHF осы ойыншыларды Трипл Голд Клуб мүшелері деп танымайды.
Олимпиадалық алтын медаль
Ерлер арасындағы турнир алғаш рет 1920 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында өткізілді және 1924 жылғы қысқы Олимпиада ойындарынан бастап қысқы Олимпиада бағдарламасына енгізілді. Олимпиада ойындары бастапқыда әуесқой спортшыларға арналғандықтан, НХЛ және басқа да кәсіби лигалардың ойыншыларына қатысуға рұқсат берілмеді. Канада алғашқы үш онжылдықта үстемдік құрып, жеті алтын медальдің алтауын жеңіп алды. Кеңес Одағы алғаш рет 1956 жылы қатысып, Канаданы басып өтіп, ең мықты халықаралық команда атанды, қатысқан тоғыз турнирдің жетісінде жеңіс тойлады. Кеңес Одағы жеңіске жетпеген екі турнир – 1960 және 1980 жылдарғы жарыстар – АҚШ-та өткізіліп, осы елдің құрамасы жеңіп шықты. 1936 жылы Ұлыбритания, 1994 және 2006 жылдары Швеция, ал 1998 жылы Чехия да алтын медальді жеңіп алды. Канаданың көптеген үздік ойыншылары НХЛ-дің кәсіби хоккейшілері болғандықтан, Канаданың әуесқой хоккей қауымдастығы (CAHA) кәсіби және әуесқой ойыншыларды пайдалануға мүмкіндік беруді ұсынды. Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) 1988 жылдан кейін өткізілетін Олимпиада ойындарына барлық спортшылардың қатысуына рұқсат берді. НХЛ бастапқыда ойыншыларын жарысқа жіберуге кедергі келтірді, себебі Олимпиада НХЛ маусымының ортасында өтеді. Бірақ кейін келісімге келді және 1998 жылдан бастап НХЛ ойыншылары Олимпиадада бақ сынауға мүмкіндік алды. НХЛ 2018 жылғы қысқы Олимпиада ойындарына өз ойыншыларын қатыстыру туралы келісімін кері қайтарды.
Әлем чемпионатының алтын медалі
Мұз хоккейінен әлем чемпионаты – Халықаралық мұз хоккей федерациясы (IIHF) ұйымдастыратын жыл сайынғы турнир. 1920 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында өткен турнир мұз хоккейінен алғашқы әлем чемпионаты деп танылады. 1920 мен 1968 жылдар аралығында Олимпиадалық хоккей турнирі сол жылғы әлем чемпионаты ретінде есептелді. Жеке турнир ретінде өткен алғашқы әлем чемпионаты 1930 жылы өтті, онда он екі ел қатысты. Қазіргі форматта әлем чемпионатында 16 команда бағынышта. Командалар алдын ала кезеңде ойнайды, ал үздік сегіз команда плей-оффтың медальдық кезеңіне өтеді. Канада 1930 мен 1952 жылдар аралығында 12 рет жеңіске жетіп, бірінші үстем команда болды. КСРО 1954 жылы алғаш рет қатысты, ал 1963 жылдан 1991 жылға дейін 20 чемпионатта жеңіс алып, үстемдік құрды. Осы кезеңде тек үш ел ғана медаль жеңіп алды: Канада, Чехословакия және Швеция. Ресей 1992 жылы алғаш рет қатысты, ал Чехия мен Словакия 1993 жылы қосылды. 2000 жылдары турнир бәсекеге толырақ болды, себебі «үлкен алтылық» (Канада, Чехия, Финляндия, Ресей, Швеция және АҚШ) командаларының деңгейі теңесті.
Стэнли кубогы
Стэнли кубогы – Ұлттық хоккей лигасының (NHL) плей-офф жеңімпазына табыс етілетін чемпионат кубогы. Стэнли кубогы – Солтүстік Америкадағы ең көне кәсіби спорт кубогы. Бұл кәсіби спорттағы жалғыз кубок, оның тостағанында жеңімпаз ойыншылардың, жаттықтырушылардың, менеджменттің және клуб қызметкерлерінің есімдері қашалып жазылған. Алғашқыда «Доминион Хоккей Челленджі Кубогы» деп аталған бұл кубок 1892 жылы Канаданың генерал-губернаторы Лорд Стэнли Престон Канаданың үздік аматор хоккей клубына сыйлық ретінде табыс еткен. Кубок үшін күрес бірнеше кезеңнен өтті, командалар оны жеңіп алуға тырысты, лигааралық жарыстар өтті және соңында НХЛ чемпионаты орнатылды. Лигалардың бірігуі мен тарауы нәтижесінде 1926 жылы ол НХЛ-дің де-факто чемпионат кубогы, ал 1947 жылы ресми кубогы атанды.
Мүшелер
* Ойыншы Хоккей даңқы залының мүшесі. ^ Ойыншы әлі де ойыншы болып қалып жатыр. Жұрнақты әріппен жазылған мәтін сол ойыншыны немесе жаттықтырушыны клубқа мүше еткен нақты чемпионатты көрсетеді.
Ойыншылар
Ұлт. ОйыншыМүшелік алған Олимпиада алтыны Әлем чемпионаты Стэнли кубогы формат=күн-ай-жыл Швеция 1994 Швеция 1991 Нью-Йорк Айлендерс 1982, 1983 формат=күн-ай-жыл Швеция 1994 Швеция 1991 Монреаль Канадиенс 1986 формат=күн-ай-жыл Швеция 1994 Швеция 1987, 1991 Калгари Флеймс 1989 формат=күн-ай-жыл КСРО 1988 КСРО 1986, 1989, 1990 Колорадо Аваланш 1996 формат=күн-ай-жыл КСРО 1988 КСРО 1986, 1989, 1990 Колорадо Аваланш 1996 *формат=күн-ай-жыл Швеция 1994, 2006 Швеция 1992, 1998 Колорадо Аваланш 1996, 2001 *формат=күн-ай-жыл КСРО 1984, 1988 КСРО 1978, 1981, 1982, 1983, 1986, 1989, 1990 Детройт Ред Уингс 1997, 1998 *формат=күн-ай-жыл КСРО 1984, 1988 КСРО 1982, 1983, 1986, 1989 Детройт Ред Уингс 1997, 1998, 2002 формат=күн-ай-жыл КСРО 1988 КСРО 1989 Нью-Джерси Девілс 2000 формат=күн-ай-жыл Біріккен команда 1992 КСРО 1990 Нью-Джерси Девілс 2000 *формат=күн-ай-жыл Канада 2002 Канада 1994, 1997 Колорадо Аваланш 2001 *формат=күн-ай-жыл Канада 2002 Канада 1994 Колорадо Аваланш 1996, 2001 *формат=күн-ай-жыл Канада 2002 Канада 1994 Детройт Ред Уингс 1997, 1998, 2002 *формат=күн-ай-жыл Канада 2002, 2010 Канада 2004 Нью-Джерси Девілс 1995, 2000, 2003 Анахайм Дакс 2007 ^формат=күн-ай-жыл Чехия 1998 Чехия 2005, 2010 Питтсбург Пингвинс 1991, 1992 формат=күн-ай-жыл Чехия 1998 Чехия 2005 Детройт Ред Уингс 2002 *формат=күн-ай-жыл Швеция 2006 Швеция 1991 Детройт Ред Уингс 1997, 1998, 2002, 2008 формат=күн-ай-жыл Швеция 2006 Швеция 1998 Тампа Бэй Лайтнинг 2004 *формат=күн-ай-жыл Канада 2002, 2010 Канада 1997 Анахайм Дакс 2007 формат=күн-ай-жыл Швеция 2006 Швеция 2006 Детройт Ред Уингс 2008 формат=күн-ай-жыл Швеция 2006 Швеция 2006 Детройт Ред Уингс 2008 формат=күн-ай-жыл Швеция 2006 Швеция 2006 Детройт Ред Уингс 2008 ^формат=күн-ай-жыл Канада 2010 Канада 2007 Каролина Харрикейнс 2006 ^формат=күн-ай-жыл Канада 2010, 2014 Канада 2007 Чикаго Блэкхокс 2010, 2013, 2015 формат=күн-ай-жыл Канада 2010, 2014 Канада 2004 Бостон Брюинс 2011 ^формат=күн-ай-жыл Канада 2010, 2014 Канада 2015 Питтсбург Пингвинс 2009, 2016, 2017 ^формат=күн-ай-жыл Канада 2010, 2014 Канада 2016 Анахайм Дакс 2007 формат=күн-ай-жыл ОАР 2018 Ресей 2012 Детройт Ред Уингс 2002, 2008 формат=күн-ай-жыл Канада 2014 Канада 2003, 2004 Сент-Луис Блюз 2019 ^формат=күн-ай-жыл Финляндия 2022 Финляндия 2022 Детройт Ред Уингс 2008
Бапкерлер
Ұлттық жаттықтырушылық мүшелігі Олимпиадалық алтын жүлде, Әлем чемпионаты, Стенли кубогы Канада 2010, 2014 Канада 2004 Детройт Ред Уингс 2008