Кіріспе

тілдер Ouvéa немесе Uvea — Тынық мұхитындағы Францияның теңізден тыс аумағы Жаңа Каледонияның Лояльді аралдары провинциясындағы коммуна. Оувеа аралындағы Фаяуэ елді мекені коммунаның әкімшілік орталығы болып табылады.

География

Оувеа Оувеа аралы, кіші Мули аралы және Фаиава аралынан, сондай-ақ осы үш аралдың төңірегіндегі бірнеше шағын аралдардан құралған. Бәрі Жаңа Каледонияның бас құрлығының солтүстік-шығысындағы Лояльти аралдарында жатыр.

Құстардың маңызды аймағы

Увеа BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) ретінде танылды, себебі ол қызыл ішкі бөлігі бар жеміс көгершіндері, Увеа попугайлары, сұр құлақты балжегіштер, Жаңа Каледония монахтары, кардинал мизомелалары, желкенқұйрықты геригондар, ұзынқұйрықты триллерлер, жолақты фантайлдер, Меланезия ұшқыштары және жолақты шыршылардың популяциясын қамтамасыз етеді.

Климат

Оувеада тропикалық муссондық климат (Кёппен климаттық жіктелімі Am) бар. Оувеадағы орташа жылдық температурасы , ал орташа жылдық жауын-шашын мөлшері – . Ең жауын-шашынды ай – наурыз. Орташа температура ақпан айында шамамен , ал шілдеде шамамен ең төмен. Оувеада тіркелген ең жоғары температура 2016 жылдың 7 ақпанында шамамен болды; ал 1981 жылдың 10 тамызында тіркелген ең төменгі температура шамамен .

Тарих

Оувеа – полинезиялық аутлиер, бастапқыда Полинезия навигаторлары қоныстанған, оны өздерінің туған аралы Увеа аралының құрметіне атаған. Олардың кейбір ұрпақтары әлі күнге дейін Батыс Уве тілінде сөйлейді.

Қанақ белсенділігі

1988 жылдың сәуірінде Оувеа аралында адамдарды кепілге алу оқиғасы болды. Төрт жандарм қаза тауып, жиырма жеті адам Қанак және Социалистік Ұлттық Азаттық Фронтының жақтастары тарапынан үңгірде кепілге алынды. Кепілге алынған жандармдардың он екісі біраз уақыттан кейін босатылды, бірақ француздың терроризмге қарсы тобының алты мүшесі де кепілге алынды. Кепілге алынғандарды босату бойынша келіссөздер нәтиже бермеген соң, француз қауіпсіздік күштері үңгірді қоршап алып, оларды босатты. Нәтижесінде он сегіз канак және екі жандарм қаза болды. Оқиғадан кейін үш канакты ұстағаннан кейін өлімге ұшыратқан немесе өлдіруге тастап кеткен деген айыптаулар пайда болды.

Тілдер

Оувеаның туған тілдері – меланезиялық Иаай және полинезиялық Фага Увеа тілдері. Фага Увеа – Жаңа Каледонияда тамыр батырған жалғыз полинезия тілі. Фага Увеа тілін қолданушылар канак қоғамына толық интеграцияланып, өздерін канактар деп есептейді.