Кіріспе

АҚШ, Нью-Йорк штатындағы мемлекеттік тас жол.

Шемунг округінен шығар алдында, NY 13 бірнеше шақырымға солтүстік-шығысқа қарай Итака қаласына бұрылады. Жол көп ұзамай Шкайлер округінің тар оңтүстік-шығыс бөлігіне кіреді, онда NY 224-ті қиып өтеді, содан кейін Томпкинс округіне өтеді. Ньюфилд қаласында NY 13 негізінен ауылдық сипатта қалады, тек бір маңызды елді мекен – Ньюфилд ауылы (ресми түрде Ньюфилд ауылы деп аталады) арқылы өтеді. Қалаға кіргеннен кейін көп ұзамай, жол Роберт Х. Треман мемлекеттік паркіне жақын жердегі түйіскенде NY 34 және NY 96 бағыттарымен тоғысады, бұл Эльмира жолы болады. Екі бағыт NY 13 солтүстікке қарай парктің шығыс жиегімен NY 327-ге дейін жалғасады, ол парктің солтүстік шекарасын анықтайтын жол. Үш бағыт Итака қаласы арқылы солтүстік-шығысқа қарай, Баттермилк Фоллс мемлекеттік паркіне жақын жерге дейін жүреді, онда олар NY 13A-ның оңтүстік ұшымен қиылысады, бұл NY 13-тің батыс Итака арқылы өтетін балама жолы, бұрынғы Тутело ауылының жанында, Баттермилк ағысы мен Каюга көлінің құйылысының маңында орналасқан. NY 13, NY 34 және NY 96 ағыс пен құйылыстан өтіп, Итака қала шегіне кіргенде Баттермилк Фоллс мемлекеттік паркіне тікелей қызмет көрсетеді. Батыс Клинтон көшесінде (NY 96B) маршрут бір бағытты жұпқа бөлінеді, Медоу көшесінде солтүстікке қарайғы қозғалыс, ал Фултон көшесінде оңтүстікке қарайғы қозғалыс жүзеге асырылады. Қала көшелерінің желісіне байланысты, NY 79 Фултон көшесіндегі үш маршруттың бір мезгілде шығысқа қарайғы тоғысуына бір блокқа қосылады, Батыс Мемлекеттік көшесінен Батыс Грин көшесіне ауысқанда; батыс/солтүстік бағытта мұндай тоғысу жоқ, өйткені NY 79 батысқа қарай Батыс Сенека көшесінде қалады, онда NY 96 NY 13/34-тен шығып, NY 79-ға қосылады. Бір бағытты жұп Ханкок көшесіне жақын жерде аяқталады, содан кейін маршруттың екі бағыты Медоу көшесіне бірігіп, қала арқылы солтүстік-шығысқа қарай жалғасады. Алайда, Дей көшесінде жол қаланың солтүстік бөлігінен өтіп, Каюга көлінің бойымен шектесетін жылдам тас жолға айналады. Солтүстік қала шекарасына жақын жерде жол шығыс жағалауындағы East Shore Drive-мен түйіседі, содан кейін NY 34 жылдам тас жолдан шығып, көл жағалауындағы East Shore Drive-мен жалғасады. NY 13 және NY 34 Лансингке қатар бағыттармен барады, онда NY 13 шығысқа қарай Cayuga Heights Road және Triphammer Road түйіскендерімен бұрылады. Итака Томпкинс халықаралық әуежайының оңтүстік-батысында NY 13 екі бөлікті автомобиль жолына айналады және Уоррен жолымен түйіседі, содан кейін әуежайдың оңтүстігінен өтіп, Итака ауданынан шығатын екі жолақты жолға айналады.

Итакадан Ленокске

NY 13 оңтүстік-шығысқа қарай батыс Драйден арқылы өтіп, шығыс Итакада бастау алған Драйден жолымен (NY 366) кездеседі. NY 366, 1 мильден (2 км) аспайтын қашықтықта Фолл Крик бойымен NY 13-ке қосылады; алайда, Драйден жолының атауы NY 13-пен бірге Драйден ауылына дейін сақталады. Ауыл орталығында NY 13, NY 38 және NY 392 жолдарымен қиылысады. NY 13 солтүстікке бұрылып, үш блокқа созылатын NY 38-бен қатар жүреді және Кортленд-Томпкинс қоғамдық колледжінің жанынан өтіп, Кортленд жолымен ауыл шекарасынан шығады. Томпкинс-Кортленд округінің шекарасында NY 13 Кортленд жолының атауын жоғалтады және Кортлендке қарай бағытталғанда атын өзгертеді. Қала шекарасының оңтүстік-батысында NY 13 солтүстік-шығысқа қарай бұрылады, ал оның солтүстік-солтүстік-шығыс бағыты NY 281 ретінде жалғасады. Кортлендте NY 13 Томпкинс көшесіне айналады және NY 215 (Овего көшесі)пен қиылысады. Үш жолдың барлығы Черч көшесіне солтүстікке қарай бұрылады, бұл Кортленд қаласының орталығы арқылы үш блокқа созылатын үш жолдың бірігуін құрайды. Клинтон жолында АҚШ 11 және NY 41 батысқа бұрылады, ал NY 13 қаланың орталық ауданының солтүстік-шығыс жиегіндегі I 81 жол торабына дейін бірнеше блокқа шығысқа қарай бұрылады. Мұнда Тионьога өзені екіге бөлінеді, NY 13 шығыс тармағымен Кортленд қаласының шегінен шығып, солтүстік-шығысқа қарай жүреді. NY 13 Тионьоганың жағалауымен солтүстік-шығысқа қарай Тракстон арқылы жалғасады, онда ол NY 91-нің оңтүстік соңымен қиылысады және сол атаумен Куйлер ауылына жетеді. Мұнда өзен шығысқа қарай бұрылғанда, оның ағысы төмендейді. Аудан шекарасын кескеннен кейін, NY 13 ДеРайтер ауылына кіреді, ол сол атаумен қала ішінде орналасқан және Кортленд көшесі болып табылады. Ауыл орталығында NY 13 Утика көшесіне солға бұрылып, ауылдан шығатын жолмен жүреді. Ауылдан тыс жерде NY 13 солтүстік-шығыс-оңтүстік-батыс бағытында жүріп, Паккервилл ауылынан (NY 13 және East Lake Road арасындағы қиылыс, жергілікті жол DeRuyter суқоймасының шығыс жағасымен өтеді) NY 13 және NY 80 қиылысынан белгіленген шағын Шедс ауылына дейін өтеді. NY 13 солтүстікке бұрылып, NY 80-мен 5 км (3 миль) қатар жүреді, содан кейін Казеновиа қауымдастығының Нью-Вудсток ауылында NY 80-ден бөлінеді. NY 13 солтүстікке қарай Казеновиа ауылына қарай жүреді, ол Казеновиа көлінің оңтүстік-шығыс ұшында орналасқан. Ауыл шегінде NY 13 Форман және Олбэни көшелерінде 20-шы АҚШ тас жолымен қиылысады, содан кейін ауылдан шығып, Фарнхэм және Свитленд көшелерімен солтүстікке қарай жалғасады. Ауылдан тыс жерде көше Горж-роуд деп аталады және Читтенганго өзенін қоршап тұрған шамамен 30 метрлік (100 фут) сазға кіреді. NY 13 солтүстікке қарай өрлеп бара жатқанда, шатқал тереңдейді, Читтенганго шаршымалық саябағында шамамен 91 метрге (300 фут) жетеді. Саябақтың солтүстігінде ойыс кеңейеді және биіктігі төмендеуді жалғастырады, ал айналасындағы жер бедері мен NY 13 арасындағы айырмашылық Читтенангоның оңтүстік-шығысында NY 5-пен қиылысқанда шамамен 152 метрге (500 фут) жетеді. Екі жол Genesee көшесімен солтүстікке қарай бірнеше блокқа қатар жүреді, содан кейін шығысқа бұрылып, бұрынғы Эри каналымен қатар ауылдан шығады. Екі жол Ленокс қаласында орналасқан Канастота ауылына дейін бірігіп жүреді, онда NY 13 NY 5-тен бөлініп, солтүстікке қарай жалғасады. Ауыл орталығынан солтүстікке қарай NY 13 Нью-Йорк штатының магистралімен (I 90) Canastota-дан шығу алдында 34-шы шығудан кездеседі. Oneida көлінің оңтүстік-шығыс бұрышында NY 13 NY 31-мен қиылысады. NY 31-ден солтүстікке қарай NY 13 Oneida өзенінен өтіп, Oneida округіне кіреді.

Oneida және Oswego округтері

Аудан шекарасы мен NY 49 арасында NY 13 Oneida көлінің шығыс жағасымен солтүстікке қарай Верона және Вена қалалары арқылы өтеді. Веронада NY 13 Верона Бич мемлекеттік паркінің ортасынан өтеді және Эри каналы Oneida көлінен шығатын жерге жақын орналасқан Верона Бич көлі жағалауындағы елді мекенге қызмет көрсетеді. NY 13 көп ұзамай каналдан өтіп, Сильван-Бич Вена қауымдастығына жетеді. NY 13 бойымен даму солтүстікке қарай Edgewater Beach-ке дейін жалғасады, онда NY 13 көл жағалауынан алшақтап, солтүстікке қарай NY 49-бен қиылысады. NY 13 шығысқа бұрылып, Вена ауылына дейін NY 49-бен қатар өтеді. Венаның ортасында NY 13 NY 49-дан бөлініп, McConnellsville ауылына дейін (мұнда NY 13-ке Fish Creek өзенінің батыс саласы қосылады) солтүстікке қарай жалғасады, содан кейін Камден ауылына жетеді, онда NY 69 NY 13-ке ауысып, ауылдың ортасымен екі блокқа созылады. Камденнен кейін NY 13 солтүстік-батысқа қарай Fish Creek өзені бойымен Уильямстаун қаласына дейін жалғасады, онда NY 13 су жолынан шығып, NY 183 және NY 104 жолдарымен қиылысады. NY 13 Освего округінің орталық аймақтары арқылы Ричленд қаласындағы Пуласки ауылына дейін жалғасады, онда маршрут ауылдың сыртында жартылай тораптан оңтүстікке қарай I 81 тас жолына қосылады және Пуласки орталығына жақын жерде US 11 тас жолын қиып өтеді. Маршрут батысқа қарай тағы 3 миль (5 км) жүріп, содан кейін Ричленд қаласындағы Порт-Онтарио ауылында NY 3 жолымен аяқталады.

Алғашқы маршруттау

1924 жылы Нью-Йорк штатындағы мемлекеттік автомобиль жолдары алғаш рет белгіленген кезде, NY 13 жолы қазіргі маршрутының Эльмира мен Казеновия арасындағы бөлігіне ғана тағайындалды. Эльмира аймағында NY 13 бастапқыда басқа маршрутпен жүрді, ол Эльмира қаласының орталығындағы Чемунг өзенінің солтүстік жағалауындағы Лейк және Уотер көшелерінің (кейін NY 17) қиылысынан басталатын. Бұл маршрут содан кейін Lake Street арқылы NY 14 жолымен Horseheads қаласына дейін жалғасты, онда NY 13, NY 14 жолынан бөлініп, Old Ithaca Road арқылы солтүстік-шығысқа қарай, қазіргі NY 13 және NY 223 қиылысына дейін бағытталды. Бұл жерде NY 13 солтүстікке бұрылып, Итакаға қарай қазіргі бағытымен жүрді. 1930 жылы Нью-Йорк штатындағы мемлекеттік автомобиль жолдарының қайта нөмірленуі кезінде NY 13 жолы екі шетінде бұрын нөмірленбеген жолдарға дейін ұзартылды, бірақ штаттың көптеген басқа маршруттарынан айырмашылығы, өзінің бастапқы маршруты бойынша сол нөмірін сақтап қалды. Оңтүстікке қарай NY 13, Water Street (қазіргі NY 352) арқылы West Elmira қаласына дейін, ал қазіргі NY 225 арқылы батысқа қарай Caton қаласына дейін созылды. Caton қаласынан өтетін NY 13, Tannery Creek Road, River Road және Morgan Creek Road (қазіргі County Route 120) арқылы Lindley қаласындағы NY 2 (қазір US 15) жолына дейін батысқа қарай жалғасты. Солтүстікке қарай NY 13, Pulaski қаласының батысындағы NY 3C (қазіргі NY 3) жолына дейін қазіргі маршруты бойынша солтүстікке қарай ұзартылды. 1940 жылға қарай NY 13 жолының Horseheads және Elmira арасындағы бөлігі қайта құрылған NY 17 жолының бөлігіне айналды. NY 17 жолы 1950 жылдардың соңында қаланың шығысындағы қазіргі орнына көшірілді, ал NY 13, 1961 жылы NY 17 жолымен жаңадан салынған қиылысқа апаратын жаңа жолға сәйкес, NY 223 жолының оңтүстігінде қайта бағытталды. 1980 жылдардың ортасында Салливанвилл бөгеті жобасы маршруттың бір бөлігін Horseheads қаласының солтүстік-шығысына қарай қайта бағыттауға мәжбүр етті. Бөгеттен туындаған су деңгейінің көтерілуіне байланысты, маршрут Veteran қаласындағы Салливанвилл ауылының батысындағы биік жерге көшірілді. Ескі тас жолдың бір бөлігі бөгетпен жиналған судың астында қалды, ал тағы бір бөлігі бөгеттен солтүстікке қарай Салливанвилл жолының жалғасы ретінде сақталды. 2007 жылы I 86 жобасы аяқталғаннан кейін NY 13, Horseheads қаласындағы NY 14 жолына дейін параллель коллекторлық/тарату жолдарымен батысқа қарай ұзартылды. 1960 жылдардың басында Cayuga көлінің шығыс жағалауында жаңа автомагистраль салынды, ол Итака қаласының батысы мен солтүстігін айналып өтті. NY 13, оңтүстік-батыс Итака мен Dryden қаласы арасындағы Meadow Street және автомагистральге сәйкес өзгертілді, ал NY 13 жолының ескі маршрутының NY 79 жолымен жапсарласпаған бөлігі NY 366 жолының ұзартылған бөлігіне айналды. Автомагистральді Кортланд қаласына дейін жалғастыру жоспарланған, бірақ жолдың қолданыстағы бөлігі аяқталғаннан кейін ол тоқтатылды, ал ескі NY 13 жолына қалған байланыс екі жолақты жол ретінде аяқталды. Жаңа автомагистраль "Voyager Golden Record" тасбасқа "заманауи автомобиль жолының" мысалы ретінде түсірілді. 1996 жылы Октопус жою жобасының бөлігі ретінде NY 13 жолының оңтүстікке қарай 10 блогы Meadow Street көшесінен Fulton Street көшесіне ауыстырылды.

NY 13A

NY 13A – бұл 3,32 километрлік (2,08 миль) солтүстік-оңтүстікке қарай созылған, Итака қаласының орталығын айналып өтетін қосымша жол. Бұл маршрут қаланың оңтүстігіндегі NY 13, NY 34 және NY 96 жолдарынан басталып, Кайуга шығанағының батыс жағалауымен және Итаканың су тасқынын бақылау арнасымен солтүстікке қарай қалаға дейін жалғасады, онда ол Итаканың батыс бөлігіндегі NY 79 жолында аяқталады. Қала ішінде бұл тас жол Флорал авенюі деп, ал Итака қаласының ауданында Бес мильдік жол деп аталады. Бұл ат оның Кайуга шығанағының батыс жағындағы бес мильдік (8 км) айналма жолдың бір бөлігі болғандығынан туындаған, көл деңгейінің көтерілуі немесе өзеннің тасқыны кезінде пайда болған. Бұл айналма жолдың шығыс жағы – қазіргі Спенсер жолы. NY 13A жолы шамамен 1938 жылға дейін белгіленген.