Кіріспе

19 ғасырдағы Оңтүстік Австралияны зерттеуші Джордж Вудрофф Гойдер (24 маусым 1826 – 2 қараша 1898) – 19 ғасырдың екінші жартысында Оңтүстік Австралия колониясында қызмет атқарған жер зерттеуші. Ол мемлекеттік қызметте жылдам өрлеп, 1856 жылға қарай Бас геодезисттің көмекшісі, ал 1861 жылға қарай Оңтүстік Австралияның Бас геодезисті болып тағайындалды. Бүгінде ол Гойдер сызығымен еске алынады – бұл сызық Оңтүстік Австралияда егіс шаруашылығына қолайлы жерлерді, тек жеңіл мал жаюға ғана жарамды жерлерден ажырату үшін қолданылады. Сонымен қатар, ол Солтүстік территорияның астанасы және халықтың ең ірі орталығы – Дарвин қаласын орналастыру, жоспарлау және дамытуға үлкен үлес қосты. Дегенмен, Гойдер Оңтүстік Австралия жерлерін (қазіргі Солтүстік территорияны қоса алғанда) жан-жақты зерттеген және жаңадан дамып келе жатқан колониядағы көптеген қоныс тебушілерге, әсіресе мемлекеттің жаңа ашылған минералды ресурстарын игеруге тырысқандарға кеңес берді.

Ерте өмір

Гойдер Англияның Ливерпуль қаласында Сара мен Дэвид Джордж Гойдерлердің отбасында дүниеге келді. Оның әкесі – Сведенборгшы дін қызметкері және дәрігер болған. Ол отбасымен Глазгоға көшіп, инженерлік фирмада жұмыс істеп, сонымен қатар геодезияны оқыды. 1848 жылы, 22 жасында Гойдер әпкесі мен күйеуі Джордж Галбрайт Маклакланға (шамамен 1842 – 19 наурыз 1873) еріп Сиднейге келді. Ол аукцион фирмасында жұмыс істеп, 1851 жылы Аделаидаға көшіп, мемлекеттік қызметте суретші болып жұмысқа орналасты.

Бас геодезиялық бақылаушының көмекшісі

1856 жылы Гойдер генерал-соргайордың көмекшісі болып тағайындалды. Осы кезеңде ол Оңтүстік Австралияның шалғай аймақтарына көптеген экспедициялар жасады, сол кезде көрген көлдердегі судің тұрақты және таза деп ойлады, ал шындығында ол өте өзгермелі екенін білмеді. Штаттың солтүстігіндегі құрғақ аймақтарға көшіп келген жаңадан құрылған малшыларға көптеген хаттар жазды, сондай-ақ Флиндерс жотасындағы жаңадан құрылған кен өнеркәсібін зерттеді. 1861 жылы бас геодезиялық бақылаушы болып тағайындалды. Оның қызметінің алғашқы жылдары өте қиын болды, әсіресе Солтүстік территорияда қоныстануды қадағалаудағы күш-жігері, бүгінгі күнге дейін жалғасып келе жатқан мал шаруашылығы жерлерін беру. Малшылар онжылдықтың ортасында ауыр құрғақшылыққа ұшырап, қатты шағымданып, 1865 жылдың соңына қарай көптегендері тіпті туыстарын мал фермаларынан көшіруге мәжбүр болды. Гойдер Джорджтың аутбактағы ұзақ сапарлары кезінде әйелі Фрэнсис Мэри Смит егіздерін жоғалтқан қайғысына да тап болды. Гойдер 1894 жылы 41 жылдық мемлекеттік қызметтен кейін бас геодезиялық инспектор лауазымынан кетті. Ол 128 шақты адамнан тұратын командамен 1868 жылдың 27 желтоқсанында Порт-Аделаидадан Moonta кемесімен жолға шығып, 1869 жылдың 5 ақпанында Дарвин портына жетіп, жақтау тастады. Ол Порт-Дарвинге жақын Форт-Пойнт жерін, сондай-ақ жақын маңдағы Daly, Southport және Virginia қалаларын таңдады. Олар төрт нысанды да 18 айдың ішінде аяқтады. Гойдер 1869 жылдың қараша айында Gulnare кемесімен Аделаидаға оралды.

Гойдердің экспедициялық тобының құрамында шамамен 100 адам болды, олардың көпшілігі Дарвин көшелері мен маңындағы елді мекендердің аттарымен мәңгі есте қалды. Содан кейін Англиядан келген құрлықтық телеграф қазіргі Индонезия арқылы Палмерстонға жеткізілді және 1872 жылы пайдалануға берілді. 1911 жылы Палмерстон қаласы Дарвин деп аталды. 1980 жылдар шамасында Палмерстон атауы Дарвиннің оңтүстігіндегі серік қаласына қайтадан берілді.

Жеке өмір

Ол 1851 жылдың 10 желтоқсанында Солтүстік Аделаидадағы Христос шіркеуінде Франсис Мэри Смитпен үйленді және олардан тоғыз бала дүниеге келді. Франсис 1870 жылдың 8 сәуірінде қайтыс болды, ал Джордж 1871 жылдың 20 қарашасында оның қарындасы Эллен Присцилла Смитпен үйленді, ол балаларға күтім жасап келген еді. Элленмен Джордж үш балаға ие болды – ұл және егіз қыздар.

Мұра

Дарвиндегі Гойдер жолы оның құрметіне аталды, және сапардағылардың көптеген басқа да мүшелері де осылай құрметке ие болды. Арнем жеріндегі ірі өзен және Солтүстік территория мен Оңтүстік Австралиядағы сайлау округтері де оның есімімен аталады. Оңтүстік Австралиядағы ең биік шың – Вудрофф тауы (Джордж Вудрофф Гойдер) оның атымен аталған.

Гойдердің есімі сонымен қатар Amytornis goyderi (Gould 1875) түріндегі шөп торғайына, аудандық кеңеске, сайлау округіне, Корольдік Аделаида көрме орталығындағы жаңа павильонға, бірнеше көшеге, саябаққа және Гойдер су зерттеу институтына берілді.