Кнуд Кнудсен: Норвег тілінің «Бөкмәл» нұсқасының әкесі
Knud Knudsen (linguist)
Кнуд Кнудсен – норвежский педагог, лингвист, "отец" языка Бокмол. Разработал письменную норвежскую форму Бокмол на основе датско-норвежского. История языка.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кнуд Кнудсен (6 қаңтар 1812 – 30 наурыз 1895) – норвегиялық педагог, жазушы, тіл білімі маманы және филолог, «Бокмол тілінің әкесі» деп белгілі. Ол ең көп танылғаны – дано-норвегия тілінен норвегия тілінің екі ресми жазба түрінің бірі – Бокмол тілін жасағандығы үшін.
Knud Knudsen (January 6, 1812 March 30, 1895) was a Norwegian educator, author, linguist and philologist, known as "The Father of Bokmål". He is best known for having assembled from Dano Norwegian one of the two official written versions of the Norwegian language, Bokmål, one of the two official written versions of the Norwegian language.
Өмірбаян
Кнуд Кнудсен Норвегияның Агдер аймағындағы Тведестранд қаласында дүниеге келген. Ол 1846 жылға дейін Драмменде қосымша профессор болып жұмыс істеді, содан кейін Кристиания собор мектебінің директоры болып тағайындалды және 1880 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Кнудсен ұлттық пікірталас дамуына белсенді қатысып, нәтижесінде норвегия тілінің жазбаша түрлері – риксмол (кейін бокмол) және ландсмол (кейін нюнорск) қалыптасты. Педагог ретінде ол студенттердің норвегия тілінде сөйлегенде, дания тілінде жазуда қиындықтарға тап болатынын байқады. Ол жазба тілдің күнделікті тілмен сәйкес келуі керек деп сенді. Осы тұрғыда Кнудсен өзінің замандастарына, соның ішінде Бьёрнстерна Бьёрнсонға ықпал етті. Кнудсен норвегиялық сөздерді норвегиялық орфографияға қайта жазуды (мысалы, «шофер» сөзін «sjåfør» деп өзгерту) ұсынған алғашқылардың бірі болды. Оның мақсаты – Норвегия әдеби тіліне норвегиялық сипат беру, орфография мен синтаксисті норвегиялық қолданысқа бейімдеу және мүмкіндігі шектес болған жағдайларда шетелдік сөздерді норвегиялық сөздермен алмастыру болды. Ол өзгерістердің ең қысқа мерзімде жүзеге асуын қалап, дания тіліндегі жазба тілінде жұмыс істейтін бірнеше реформа ұсынды. Осы мәселенің ең толық қарастырылуын оның «Unorsk og norsk, eller Fremmedords avlösning» (1879–1881) еңбегінде кездестіруге болады.
Knud Knudsen was born at Tvedestrand in Agder, Norway. He was first adjunct professor in Drammen until 1846, when he was appointed headmaster at the Christiania Cathedral School, a position he held until 1880. Knudsen became involved in the development of the national debate which resulted in the Riksmål (later Bokmål) and Landsmål (later Nynorsk) forms of the written Norwegian language. As an educator, he had observed that students had difficulty writing in the Danish language, when they spoke the Norwegian language. He came to believe that the written language should be changed to match common speech. In this regard, Knudsen came to exercise influence among his contemporaries, including Bjørnstjerne Bjørnson. Knudsen was one of the first to propose Norwegianization (fornorskninglinjen), the rewriting of loanwords into a Norwegian spelling (e. g., turning chauffeur into sjåfør). His aim was to give a more Norwegian coloring to the literary language of Norway by adapting the orthography and syntax to Norwegian usage, and by substituting wherever it was possible, Norwegian words for foreign derivatives. He wanted changes that could occur in the shortest time possible and consequently put forward several reforms working within the Danish written language. The most comprehensive treatment of the subject may be found in his Unorsk og norsk, eller Fremmedords avlösning (1879–1881).