Норвеж жазушысы Йохан Вельхавен өмірі мен шығармашылығы
Johan Sebastian Welhaven
Жохан Велхавен – норвеж автор, ақын, сыншы, өнер теориясының маманы. Норвегия әдебиетінің көрнекті тұлғасы, өмірбаяны мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық жазушы
Norwegian writer
Йохан Себастьян Каммермейер Велхавен (22 желтоқсан 1807 – 21 қазан 1873) – норвегиялық жазушы, ақын, сыншы және өнер теориясының маманы. Ол «норвегия әдебиетінің ең көрнекті тұлғаларының бірі» деп есептеледі.
Johan Sebastian Cammermeyer Welhaven (22 December 1807 – 21 October 1873) was a Norwegian writer, poet, critic, and art theorist. He has been considered "one of the greatest figures in Norwegian literature."
Өмірбаян
Йохан Велхавен 1807 жылы Норвегияның Берген қаласында дүниеге келген. Оның әкесінің әкесі, Йохан Эндрю Велхавен (1748–1811) мұғалім болды, кейін қаланың неміс қауымына қызмет еткен Мария шіркеуінің (Мариакиркен) пасторының көмекшісі қызметін атқарды. Автордың әкесі, Йохан Эрнст Велхавен (1775–1828), Санкт-Джордж ауруханасының (St. Jørgens spedalskehospital) пасторы болса, анасы Эльза Маргарет Каммермейер, Иоган Себастьян Каммермейердің қызы, Киелі Крест шіркеуінің (Korskirken) тұрақты пасторы еді. Йохан Велхавен талантты отбасының мүшесі болды, оның ішінде теолог және биолог Майкл Сарстың (1805–1869) әйелі, қоғамдық өмірге белсенді қатысқан әпкесі Марен Сарс, сондай-ақ тарихшы Эрнст Сарстың (1835–1917), теңіз биологы Георг Оссиан Сарстың (1837–1927) және меццо-сопрано әншісі Ева Нансеннің (1858–1907) анасы бар еді. Йохан Велхавен норвегиялық сәулетші Хьялмар Велхавеннің әкесі болды. Велхавен 1817 жылдан 1825 жылға дейін Берген соборы мектебінде білім алды. 1828 жылы ол әкесінің жетекшілігімен теологияны оқуға кірісті, бірақ сол жылы әкесі қайтыс болғандықтан, Велхавен оқуын астанадағы университетте жалғастырды және өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. 1827 жылы Кристиания университетіндегі соңғы емтиханнан кейін ол өзін әдебиетке арнады. 1836 жылы Франция мен Германияға сапар шекті, ал 1858 жылы археологияны зерттеу үшін Италияға барды. 1840 жылы Кристианиядағы Корольдік Фредерик университетінде философиядан лектор болып тағайындалды және әдеби тақырыптар бойынша дәрістер оқыды. 1843 жылы академиялық қызметке орналасқанда, ол тіпті теологиялық білімін аяқтамағандықтан және философиялық еңбек жарияламағандықтан, дау туды. Вергеланд та осы лауазымға үміттенеді, теологиялық білімін аяқтады және өзінің терең тарихи және философиялық білімін көрсету үшін Жаратылыс, Адам және Мәсіх суреттерін пайдаланды. 1846 жылы профессор атанды. Содан кейін 1840 жылдан 1866 жылға дейін 26 жыл бойы университетте философиядан дәріс берді. Оның ықпалы өнер қоғамының директоры болып тағайындалуымен одан әрі кеңейді. 1873 жылы Кристианияда қайтыс болды.
Johan Welhaven was born in Bergen, Norway in 1807. His grandfather, Johan Andrew Welhaven (1748–1811) was a teacher and later assistant to the pastor at St Mary's Church (Mariakirken), which served the city's German community. The author's father, Johan Ernst Welhaven (1775–1828), was a pastor at St. George's Hospital, (St. Jørgens spedalskehospital), while his mother, Else Margaret Cammermeyer, was the daughter of Johan Sebastian Cammermeyer, resident chaplain of Holy Cross Church (Korskirken). Johan Welhaven was the member of an accomplished family which included his sister socialite Maren Sars, the wife of theologian and biologist Michael Sars (1805–1869), and mother of historian, Ernst Sars (1835–1917), marine biologist Georg Ossian Sars (1837–1927) and mezzo soprano singer Eva Nansen (1858–1907). Johan Welhaven was himself the father of Norwegian architect Hjalmar Welhaven. Welhaven attended Bergen Cathedral School from 1817 to 1825. In 1828 he began to study theology under the supervision of his father, but that same year his father died, and thus, Welhaven continued his studies at the university in the capital, where he came to live the rest of his life. After his final exams at the University of Christiania in 1827, he devoted himself to literature. In 1836 he had visited France and Germany; and in 1858 he went to Italy to study archaeology. In 1840, he was appointed lecturer in philosophy at the Royal Frederik's University in Christiania and delivered a series of lectures on literary subjects. When in 1843 he obtained an academic job, controversy aroused because he had not even completed his theological degree, and had not published any work of philosophical nature. Wergeland also searched for the position and completed a theological degree and used the illustrations of Creation, Man and the Messiah to show his deep historical and philosophical knowledge. He became professor in 1846. Afterwards, he spent 26 years lecturing in philosophy at the university from 1840 to 1866. His influence was extended by his appointment as director of the Society of Arts. He died in Christiania in 1873.
Мансап
Велхавен 19 ғасырдағы норвегиялық әдебиетте консерватизмнің өкілі ретінде танымал болды. Генрих Вергеландтың поэзиясына жасаған шабуылынан көрініп тұрғандай, ол радикалды ұлтшылдардың теорияларына қарсы болды. Ол норвегиялық мәдениеттің басқа еуропалық елдердің мәдениетімен үйлесімді болуын қалады, ал өзі Ж. Л. Хайбергтің ықпалында болып, романтикалық дәстүрді ұстанды. Ол Хенрик Вергеландпен болған жанжалымен және "Республикантер" ("Republikanerne") поэмасымен әйгілі. Велхавен Вергеландтың кіші қарындасы Камилла Коллеттпен де романтикалық қарым-қатынаста болды. Ол 1834 жылы "Норвегияның таңғы жарығы" ("Norges Dæmring") атты сонет циклында өз эстетикалық ұстанымдарын баяндады. 1839 жылы "Өлеңдер" ("Digte") жинағын, ал 1845 жылы "Жаңа өлеңдер" ("Nyere Digte") жинағын жариялады. 1847 жылы "Бақытты" ("Den Salige"), 1848, 1851 және 1859 жылдары тағы да өлеңдері жарық көрді. Ол табиғат пен халық мұрасын бейнелеуімен танымал болды, мысалы, Питер Николай Арбоның "Одиннің жабайы аңшылығы" картинасының негізі болған "Ньерэ Дигтедегі" ("Nyere Digte") «Асгаардсрейен» («Asgaardsreien»). Кейіннен ол «Песнярдың дұғасы» ("En Sangers Bøn") сияқты дін туралы өлеңдерімен де әйгілі болды. Онда ол өзінің рухани жағын көрсетіп, адамдарға деген қайырымдылығын, Киелі кітапқа сілтемелер арқылы христиандық үмітін білдірді. 1840 жылдары Велхавен норвегиялық ұлттық романтизм қозғалысының өкілі болды. Велхавен романтик-суретші Ханс Гюденің мансабын бастауға көмектесті, өйткені Гюдені Дюссельдорфтағы Өнер академиясына баруды алғаш рет Велхавен ұсынды.
Welhaven made his name as a representative of conservatism in Norwegian literature in the 19th century. As shown by an attack on Henrik Wergeland's poetry, he opposed the theories of the extreme nationalists. He desired to see Norwegian culture brought into line with that of other European countries, and he himself followed the romantic tradition, being influenced by J. L. Heiberg. He is known for his feud with Henrik Wergeland and for the poem Republikanerne ("The Republicans"). Welhaven was also romantically involved with Wergeland's younger sister Camilla Collett. He gave an exposition of his aesthetic creed in the 1834 sonnet cycle Norges Dæmring ("The Dawn of Norway"). He published a volume of Digte ("Poems") in 1839; and in 1845 Nyere Digte ("Newer Poems"). Other poems followed in 1847 Den Salige (The Blessed One), 1848, 1851 and 1859. He was well known for dealing with nature and folklore, such as in «Asgaardsreien» from Nyere Digte, the basis for Peter Nicolai Arbo's painting The Wild Hunt of Odin. He later also became known for poems about religion, like «En Sangers Bøn» (The Prayer of a Singer). In it, he showed his spiritual side, expressing empathy for his fellows human being and pious Christian hope with biblical allusions. In the 1840s, Welhaven was a figure of the Norwegian national romanticism movement. Welhaven helped in beginning the career of Hans Gude—a romanticist painter—as it was Welhaven who first recommended that Gude should attend the Academy of Art in Düsseldorf.