Кіріспе

Бұрынғы шведтік жүк және жолаушылар тасымалы компаниясы (1915–84)

Swedish American Line (Svenska Amerika Linien, қысқартылған түрі SAL) – шведтік жолаушылар кеме тасымалы компаниясы. 1914 жылдың желтоқсанында Rederiaktiebolaget Sverige Nordamerika деген атпен құрылған және 1915 жылы Гетеборгтан Нью-Йоркке теңіз жолымен қызмет көрсетуді бастады. 1925 жылы компания өз атын Svenska Amerika Linien / Swedish American Line деп өзгертті. Операциялық шығындардың артуы және ұшақтардың күшейген бәсекелестігі компанияны 1975 жылы жолаушылар тасымалынан бас тартуға мәжбүр етті.

1915-1924 жылдар

Rederiaktiebolaget Sverige Nordamerika (сөзбе-сөз "Швеция Солтүстік Америка кеме қатынасы корпорациясы") Rederiaktiebolaget Transatlantic компаниясының иесі Вильгельм Р. Лундгреннің идеясынан туындады, мақсаты – Швециядан Солтүстік Америкаға мұхиттық кемелермен қызмет көрсету. Норвегия мен Данияда Атлантика арқылы жүретін кемелері болғандықтан, осы сауда үшін швед компаниясын құру ұлттық мақтаныш мәселесі болды. Лундгрен 1914 жылдың қыркүйегінде қайтыс болды, бірақ оның ізбасары Гуннар Карлссон Бросстром концернінің өкілі Дан Бросстромның назарын аударды және 1914 жылдың 4 желтоқсанында Гетеборгте жаңа Rederiaktiebolaget Sverige Nordamerika құрылды. Алғашқыда жаңа компания 18000 тонналық екі арнайы салынған кемені пайдалануды жоспарлаған, бірақ бұл жоспар іске аспады. Оның орнына 1915 жылдың қыркүйегінде компания 1900 жылы салынған Holland America Line компаниясына тиесілі SS Potsdam кемесін сатып алды. 1915 жылдың 11 желтоқсанында, Бірінші дүниежүзілік соғыстың кезеңінде Стокгольм Гетеборгтан Нью-Йоркке алғашқы сапарына шықты. Сапар барысында ол британдық әскери кемесімен тоқтатылып, Киркваллға тоқтауға мәжбүр болды, онда барлық пошта тәркіленді. Нәтижесінде Стокгольмнің алғашқы Атлантикалық сапары 15,5 күнге созылды. Соғыс тудырған қиындықтарға қарамастан, Стокгольм 1917 жылға дейін Атлантика арқылы жүйелі рейстер жасады, содан кейін Германияның шектеусіз су асты кемелері салдарынан 1918 жылдың маусымына дейін Гетеборгте тұруға мәжбүр болды. Ішінара алмастыру ретінде 1902 жылы салынған SS Noordam кемесі 1923 жылдың 27 ақпанынан 1924 жылдың 18 желтоқсанына дейін Holland America Line компаниясынан жалданып алынды. 1924 жылдың сәуір айында компания "Геопек" атты шағын жағалау кемесін сатып алды, ол Балтық теңізінің айналасындағы порттардан Гетеборгке жолаушыларды тасымалдау үшін пайдаланылатын қоректендіруші кемелердің біріншісі болды.

1924-1939 жылдар

1923 жылдың наурыз айында RAB Sverige Nordamerika компаниясы Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Armstrong Whitworth & Co компаниясымен алғашқы жаңа құрылысқа тапсырыс берді. «Грипсхольм» кемесінің сәттілігіне ынталандырылған SAL компаниясы 1926 жылғы 28 қазанда Гамбургтегі Blohm & Voss кеме жасау шебіне ұқсас, бірақ ірілеу жобадағы кемеге тапсырыс берді. 1928 жылғы 17 наурызда Blohm & Voss кеме жасау шебінде жаңа кеме суға түсірілді. «Кунгсхольм» кемесінің интерьері маусымдық емес круиздерді ескере отырып жобаланған, оның жолаушылар сыйымдылығы сызықтық қызметте 1344-тен круиздер үшін шамамен 600-ға дейін азайтылды. Бұл сондай-ақ 1927 жылы салынған кеме үлгісіндегі арт-деко стиліндегі интерьері бар алғашқы лайнерлердің бірі болды.

1939-1946 жылдар

Еуропада Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан, «Кунгсхолм» 1939 жылдың қазанында соңғы трансатлантикалық сапарын жасады, содан кейін 1941 жылға дейін Батыс Үнді аралдары бойынша круиздер үшін пайдаланылды. Соғысқа байланысты «Грипсхолм» және «Дроттнингхолм» кемелері де қызметтен шығарылды және 1939 жылдың 24 қарашасында және 1940 жылдың наурыз айында сүңгуге жіберілді. Егер «Стокгольм» SAL компаниясының қызметіне түскен болса, ол компанияның ең ірі кемесі болар еді. 1941 жылдың желтоқсанында АҚШ үкіметі «Кунгсхолмды» Нью-Йоркте болғанда тәркіледі. Швед-Америкалық желісімен келіссөздер жүргізгеннен кейін компания кемені 6 миллион долларға Соғыс кемелерді жөнелту басқармасына (WSA) сатуға келісті, ол кемені «Джон Эрикссон» деп атады және WSA шарты бойынша жұмыс істеу үшін «United States Lines» компаниясына берді, алғашқыда Мемлекеттік департаментке, содан кейін 1942 жылдың қаңтарында әскерлерді тасымалдауға, 1945 жылға дейін. Ал «Дроттнингхолм» 1942 жылдың 4 наурызында АҚШ үкіметімен репатриациялық кеме ретінде пайдалану үшін жалданып, АҚШ пен Орталық державалар арасындағы ресми қызметкерлерді алмастыру үшін пайдаланылды. Швеция соғыста бейтарап ел болғандықтан, швед туы бар кеме, теңіз капитаны Джон Нордландердің басшылығымен, соғысып жатқан елдер арасында жолаушыларды тасымалдауға пайдаланылуы мүмкін еді. «Дроттнингсхолм» АҚШ үкіметі үшін екі рет алмасу сапарын жасады, содан кейін ол британ үкіметімен ұқсас мақсатта пайдалануға тапсырылды. 1942 жылдың маусым айында «Грипсхолм» да АҚШ үкіметімен «Дроттнингхолм» сияқты пайдалану үшін келісім жасады. Осы мақсатта «Грипсхолмды» «American Export Lines» басқарды, бірақ оның бастапқы швед экипажы мен туы сақталды. «Дроттнингхолмнан» айырмашылығы, «Грипсхолм» 1946 жылға дейін АҚШ үкіметімен келісім шарттарында болды. Бірге «Дроттнингхолм» және «Грипсхолм» соғыс кезеңінде барлығы 33 репатриациялық сапар жасады. 1944 жылдың қазанында, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталар алдында, SAL Гетеборгтегі «Götaverken» кемежайына жүк/жолаушылар лайнеріне тапсырыс берді. Сол жылы Swedish American Line «Cosulich Lines» және грек кәсіпкері Эвгений Евгенидеспен бірлесіп «Home Lines» компаниясын құрды. «Стокгольм» қызметке кірген кезде «Дроттнингхолм» «South Atlantic Lines» (SAL-дың еншілес компаниясы) компаниясына берілді және «Home Lines» трафигі үшін «SS Brazil» деп қайта аталды. «Кунгсхолм» жеткізілгеннен кейін «Стокгольм» қайтадан жаңартылып, жолаушыларға арналған үлкен бөлмелер жасалды. Жаңа «Кунгсхолмды» жеткізуге дайындық ретінде ескі (үшінші) «Кунгсхолм» 1965 жылдың 5 қазанында «North German Lloyd» компаниясына сатылып, олардың үшінші «MS Europa» кемесі болды. SAL 1966 жылдың 24 сәуіріне дейін төртінші (және соңғы) «Кунгсхолм» жеткізілгенге дейін тек бір жолаушы тасымалдайтын кемемен жұмыс істеді. Ол Гетеборгтан Нью-Йоркке трансатлантикалық сапар жасап, кейін әлемді айнала жүзуге пайдаланылды. 1966 жылы SAL кемелері тек тоғыз рет Атлантиканы кесіп өтті. 60-жылдардың ортасында SAL, «Rederiaktiebolaget Transatlantic» және «Wallenius Rederiet» бірлесіп трансатлантикалық жүк тасымалын жүзеге асыратын «Atlantic Container Line» бірлескен маркетингтік ұйымын құрды. Біраз уақыттан кейін Swedish American Line жүк тасымалын жүргізу үшін «Swedish Atlantic Line (AB Svenska Atlant Linjen)» жаңа компаниясын құру туралы шешім қабылдады. 70-жылдардың басында тағы бір бірлескен компания «Atlantic Gulf Services» құрылды, бұл жолы «Finnlines» компаниясымен бірлесіп. Швед туымен жүретін кемелердің операциялық шығындарының артуы компанияны шведтік кәсіподақтармен «Грипсхолм» және «Кунгсхолмды» қайта тіркеу туралы келіссөздер бастауға мәжбүр етті. Алайда келіссөздер сәтсіз аяқталды және 1975 жылдың 22 наурызында компания компанияның АҚШ-тағы кеңселерінің наразылығына қарамастан жолаушылар тасымалын тоқтатуға шешім қабылдады, олардың айтуынша, кемелер тіпті швед туымен де жоғары табысты бола береді. Алайда «Lindblad Explorer» компаниясы SAL-ға тиесілі болып қалды. 2022 жылғы мәлімет бойынша, Swedish American Line құрамына кіретін соңғы кемелер: 1948 жылғы «MS Stockholm», қазіргі уақытта Голландияның Роттердам қаласында сүңгуге жіберілген; Гетеборгта мейрамхана кемесі ретінде қызмет ететін тендер; және Англияның Констон Вотердегі экскурсиялық қайық «Cygnet» ретінде пайдаланылатын «MS Kungsholm» тендері.

Жүк кемелері

Кеме Салынған SAL қызметінің түрі Тоннажы Ескермелер 1939 1946–1963 жүк кемесі Swedish American Mexico Line компаниясынан ауыстырылған. 1972 жылы жойылды 1946 1946–1963 Крамфорс 1978 жылы жойылды 1943 1946–1967 Крамфорс 1971 жылы суға батты 1938 1946–1963 Крамфорс Swedish American Mexico Line компаниясынан ауыстырылды. 1972 жылы жойылды 1945 1946–1963 Крамфорс Swedish American Mexico Line компаниясынан ауыстырылды. 1977 жылы суға батты 1945 1946 Крамфорс Rederiaktiebolaget Jake компаниясына сатылды, Крамфорс 1946. Әлі де жұмыс істеп тұр 1946 1946–1962 танкер Swedish American Mexico Line компаниясынан ауыстырылды. 1965 жылы жойылды 1947 1947–1958 танкер 1974 жылы жойылды 1951 1951–1969 жүк кемесі 1981 жылы суға батты 1951 1951–???? жүк кемесі 1955 1955–1971 жүк кемесі 1979 жылы суға батты 1963 1963–1966 жүк кемесі 1985 жылы жойылды 1963 1963–1972 жүк кемесі 1967 1967–1986 жүк кемесі 1987 жылы жойылды 1972 1972–1985 жүк кемесі 2004 жылы жойылды