Аллан Верн Кокс: Геофизик және тақталар тектоникасының зерттеушісі
Allan V. Cox
Аллан Верн Кокс (1926-1987) – американдық геофизик, тақталар тектоникасы теориясына үлкен үлес қосып, геомагниттік өзгерістерді датумен айналысты. Марапаттар иесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық геофизик (1926–1987)
American geophysicist (1926–1987)
Аллан Верн Кокс (17 желтоқсан 1926 – 27 қаңтар 1987) – американдық геофизик. Ричард Доелл мен Брент Далримплмен бірлесе геомагниттік кері айналымдарды мерзімдеу жөніндегі жұмыстары плиталар тектоникасы теориясына маңызды үлес қосты. Аллан Кокс көптеген сыйлықтарға ие болды, оның ішінде беделді Ветлесен сыйлығы да бар, сондай-ақ Америка геофизикалық одағының президенті болды. Ол жүзден астам ғылыми мақаланың авторы және плиталар тектоникасы тақырыбындағы екі кітаптың авторы немесе редакторы. 1987 жылғы 27 қаңтарда Кокс көрінеу өзін-өзі өлтіріп қайтыс болды.
Allan Verne Cox (December 17, 1926 – January 27, 1987) was an American geophysicist. His work on dating geomagnetic reversals, with Richard Doell and Brent Dalrymple, made a major contribution to the theory of plate tectonics. Allan Cox won numerous awards, including the prestigious Vetlesen Prize, and was the president of the American Geophysical Union. He was the author of over a hundred scientific papers, and the author or editor of two books on plate tectonics. On January 27, 1987, Cox died in an apparent suicide.
Өмірбаян
Кокс Калифорния университетінде, Берклиде химияны оқуға кірісті. Бірақ бір семестрден кейін оқуын тастап, үш жыл АҚШ Сауда флотында қызмет етті. Берклиге қайтып келді, бірақ химияға деген қызығушылығы соншалық аз болды ki, АҚШ армиясына шақырылып қалмау үшін бағалары жеткіліксіз болды. Қайтып келген соң геология мамандығына ауысты. Геология саласындағы ғылыми-зерттеу мансабы 1950 жылы Аляска таулы аймағындағы мұздықтарды зерттеу үшін Клайд Верхартигтің далалық ассистенты болып жұмысқа орналасқанда басталды. Екеуі кейін ұзақ романдық қарым-қатынаста болды. Берклидегі Калифорния университетіндегі аспирантуралық зерттеулері үшін Кокс Джон Верхугенмен бірге тау жыныстарының магнетизмін зерттеді. Верхуген сол кездегі континенттік дрейф гипотезасын қабылдаған геологтардың санатында болды. Оның позициясы Кокске үлкен әсер етті. 1959 жылы докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Кокс Калифорния штатының Менло-Парк қаласындағы АҚШ Геологиялық қызметіне қосылды. Ол жерде басқа геофизик Ричард Доэллмен бірге тау жыныстарының магнетизмін зерттеді. Екеуі геомагниттік кері айналымдарға ерекше қызығушылық танытты. Сол кезде кері айналымдардың уақыты туралы көп мәлімет болмады. Олар жинаған тау жыныстарының үлгілері калий-аргондық талдау әдісі дамығанға дейін (бірнеше миллион жыл) дәл мерзімін анықтауға жарамсыз болды. Кокс пен Доэлл USGS-ке осы әдісте тәжірибелі Брент Далримплді жұмысқа алуға көмектесті. Үшеуі бірінші геомагниттік полярлық уақыт шкаласын жасауға қол жеткізді. Бұл жұмыс Фредерик Вайн мен Драммонд Мэтьюстің теңіз түбінің таралуы гипотезасын алғаш рет тексеруіне мүмкіндік берді. Кокс әдетте өте сақты болды және сол күні ерекше жағдайда қауіпсіздік шлемін кимеген. Коксқа бала зорлауы бойынша айып тағылатынын білгеннен кейін бес күн өткен соң қайтыс болды. Кокс өзінің аспиранттарының бірінің ұлын бірнеше рет зорлаған деген айып бар еді. Кокс зорланған баланың әкесіне, егер бұл туралы полицияға хабарланса, өзін-өзі өлтіретінін айтқан. Кокс қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң, оның ұзақ серігі Клайд Верхартиг Америка Геологиялық қоғамының Карьералық жетістіктері сыйлығын қабылдау кезінде өзінің гомосексуалды екенін ашты, осылайша Кокстің да сексуалдық бағытын ашты. (Кокс өмірі бойы жасырын өмір сүрген). Коксқа қарсы айыптаулар туралы тікелей айтпаса да, Верхартигтің сөйлеген сөзі Кокстің өзін-өзі өлтіруі гомофобияның салдарынан болғанын білдірді, соңында: "Мен бұл ашылу арқылы жыныстық бағытқа қатысты жеткілікті ақылды, ашық және мейірімді көзқарасқа ие қоғам құруға аз да болса үлес қосамын деп үміттенемін, сонда Аллан Кокс сияқты өзін-өзі өлтірулер тарихқа сіңіп кетеді" деді. 1970 жылы Геология және геофизика саласына қосқан үлесі үшін Г. Брент Далримпл, Ричард Доэлл және С. Кит Ранкорнмен бірге беделді Ветлесен сыйлығымен марапатталды. 1976 жылы Америка геологиялық қоғамы геологиялық мәселелерді шешуде физика мен химияны қолданғаны үшін Артур Л. Дей медалін берді. 1978-1980 жылдары Америка геофизикалық одағының президенті болды. 1984 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясы оған Артур Л. Дей сыйлығы мен лекция оқуға мүмкіндік берді. Ол қайтыс болғаннан кейін оның құрметіне бірнеше ескерткіштер орнатылды. Америка геофизикалық одағы 1998 жылдан 2001 жылға дейін жыл сайынғы Аллан Кокс лекциясын өткізді; бұл лекция Эдвард Буллард лекциясымен ауыстырылды. Америка геологиялық қоғамы (геофизика бөлімі) жыл сайын студенттерді Алан В. Кокс студенттік ғылыми-зерттеу сыйлығына іріктеп алады; ал Стэнфорд университеті студенттік ғылыми-зерттеуді ынталандыруда ең үздік нәтижелер көрсеткен факультет қызметкерлеріне Алан Кокс медалін табыс етеді.
Cox began studying chemistry at the University of California, Berkeley. However, after a single quarter he left school and spent three years in the United States Merchant Marine. He returned to Berkeley, but had so little interest in chemistry that his grades were too low to avoid being drafted into the United States Army. When he returned, he switched his major to geology. His research career in geology began in 1950 when he took a position as a field assistant to Clyde Wahrhaftig studying glaciation in the Alaska Range; the pair later had a long romantic relationship. For his graduate research at the University of California, Berkeley, Cox concentrated on rock magnetism with John Verhoogen as his supervisor. Verhoogen was one of the few geologists of the time who took the hypothesis of continental drift seriously. His stance made a deep impression on Cox. After receiving his Ph. D. in 1959, Cox joined the United States Geological Survey in Menlo Park, California. There he collaborated with another geophysicist, Richard Doell, on rock magnetism. The two were particularly interested in geomagnetic reversals. At the time, very little was known about the timing of reversals. The rock specimens they collected were too young (a few millions of years) to date accurately until the potassium argon dating method was developed. Cox and Doell arranged for the USGS to hire Brent Dalrymple, a graduate from Berkeley with expertise in this method. The three succeeded in creating the first geomagnetic polarity time scale. This work made possible the first test, by Frederick Vine and Drummond Matthews, of the seafloor spreading hypothesis. Cox was normally very safety conscious and had exceptionally not worn a helmet on that day. Cox's death came five days after he learned he was going to be charged with child molestation. Cox allegedly had repeatedly molested the son of one of his graduate students. Cox had told the father of the molested child that he would kill himself if the allegations were reported to the police. Two years after Cox's death, his longtime partner Clyde Wahrhaftig came out as gay during his acceptance speech for the Geological Society of America's Career Achievement Award, thus revealing Cox's sexuality as well. (Cox had remained closeted for his entire life.) Without directly mentioning the allegations against Cox at the time of his death, Wahrhaftig's speech implied Cox's suicide was the result of anti gay prejudice, concluding, "I hope that, by making this revelation here, I contribute in some small way to the creation of a society with a sufficiently intelligent, open, and compassionate attitude toward sexuality that suicides such as Allan Cox's will be a thing of the past." In 1970 he was awarded the prestigious Vetlesen Prize, along with G. Brent Dalrymple, Richard Doell and S. Keith Runcorn, for contributions to geology and geophysics. In 1976 the Geological Society of America awarded him the Arthur L. Day Medal for the application of physics and chemistry to the solution of geologic problems. He was the president of the American Geophysical Union from 1978 to 1980. In 1984 the United States National Academy of Sciences awarded him the Arthur L. Day Prize and Lectureship. After his death, a number of memorials to him were created. The American Geophysical Union had the annual Allan Cox Lecture from 1998 to 2001; this lecture was replaced by the Edward Bullard lecture. The Geological Society of America (Geophysics Division) selects a student each year for the Allan V. Cox Student Research Award; and Stanford University awards the Allan Cox Medal for Faculty Excellence Fostering Undergraduate Research.