Ив Андре Рокар: Француз физигі және атом бомбасының жасалуына қосқан үлесі

Кіріспе

Француз физигі Ив Андре Рокар (22 мамыр 1903 – 16 наурыз 1992) – Францияның атом бомбасын жасауға көмектескен француз физигі.

Өмір бойы

Рокард Ванн қаласында дүниеге келген. 1927 жылы математика, ал 1928 жылы физика салалары бойынша екі докторлық диссертация қорғағаннан кейін, ол Париждегі École normale supérieure-де электрондық физика профессоры болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қарсылық тобының мүшесі ретінде, ол қауіпті миссияның бір бөлігі ретінде шағын ұшақта Ұлыбританияға ұшып, британдық барлау қызметіне құнды ақпарат жеткізді. Онде ол Шарль де Голльмен кездесіп, оның Forces navales françaises libres (Еркін Франция флоты) зерттеулер директоры болып тағайындалды. Ол британдық радарлардың күн радиоэмиссиясын анықтауына ерекше қызығушылық танытты, бұл жоғары эмиссия кезеңдерінде анықтауды қиындатып, әскери проблемалар тудырды, және жаңа радио навигациялық сәуле станциясын құруға қол жеткізді. Зерттеу директоры ретінде Рокар француз әскерлерінің Германияға енуін бақылады. Ол инфрақызыл және сымсыз бағыт табу сияқты салалардағы неміс мамандарын тауып, Францияда жұмыс істеуге шақырды. Вернер Гейзенберг және Отто Хан басқаратын ядролық физиктер тобын тартуға ол жетпеді, себебі Сэмюэл Абрахам Гудсмит Хечингенге одан бұрын келген еді. Фрайбургта (содан кейін француз аймағы) Рокард күн обсерваториясын қорғады және Карл Рауэрді ғылыми директоры етіп тағайындап, француз теңіз флотына қарасты ионосфераны болжау қызметін құрды. Соғыстан кейін Францияға оралған Рокар ENS физика кафедрасын басқарды. Сол жерде ол соғыстан алынған екі неміс "Вурцбург" радарының айналарын пайдаланып радио обсерваториясын құрды. 1947 жылдан бастап ол француз әскерилеріне атом энергиясы мәселесі бойынша ғылыми кеңесші болды, соңында Фредерик Жолио Кюри саяси себептермен қызметтен алынғаннан кейін оның орнын басты. 1951 жылы Рокар француз ядролық қару бағдарламасының ғылыми жетекшісі болды және ол француз атом және сутегі бомбаларының «әкесі» ретінде танымал. Кейінірек ол жартылай өткізгіштерден сейсмологияға дейінгі тақырыптарды зерттеді. Оның кәсіби беделі биомагнетизм, доузинг және НЛО сияқты дәстүрден тыс тақырыптарға көбірек назар аударуынан зардап шекті. Ол 1988-1991 жылдар аралығында Франция премьер-министрі болған Мишель Рокардың әкесі болды. 1992 жылы Парижде қайтыс болған Ив Рокард Монпарнас зиратына жерленді.

Rocard was born in Vannes. After obtaining a double doctorate in mathematics (1927) and physics (1928) he was awarded a professorship in electronic physics at the École normale supérieure in Paris. As a member of a Resistance group during the Second World War he flew to the UK in a small plane as part of a dangerous mission and was able to provide British intelligence with invaluable information. There he met up with Charles de Gaulle who named him Director of Research in the Forces navales françaises libres (the Navy of Free France). He became particularly interested in the detection of solar radio emissions by British Radar, which were causing military problems by jamming detection during periods of high emission, and was able to create a new radio navigational beam station. As research director, Rocard followed the French troops entering Germany. He succeeded in finding German specialists, e. g. in infrared and wireless Pathfinding and engaged them to serve in France. As for the group of nuclear physicists around Werner Heisenberg and Otto Hahn he did not succeed because Samuel Abraham Goudsmit arrived at Hechingen earlier. At Freiburg (then also French zone) Rocard protected the solar observatory and founded a French navy owned ionospheric prediction service with Karl Rawer as scientific director. Returned to France after the war Rocard took up his function as the head of the physics department at the ENS. Whilst there he founded a radio observatory, having obtained two German "Wurzburg" Radar mirrors from the war. From 1947 he became a scientific advisor to the French military on the subject of atomic energy, eventually taking over from Frédéric Joliot Curie after the latter was dismissed for political reasons. In 1951, Rocard became the scientific head of the French nuclear arms programme, and he is often known as the father of the French A Bomb and H bomb. Later in his career, he studied subjects ranging from semiconductors to seismology. His professional reputation eventually became tarnished by his increased focus on less conventional subjects such as biomagnetism, dowsing and UFOs. He was the father of Michel Rocard, Prime Minister of France between 1988 and 1991. On his death in Paris in 1992, Yves Rocard was interred in the Montparnasse Cemetery.

Марапаттар мен құрметтер

Ол 1946 жылы британдық CBE орденімен, сондай-ақ француздық Құрмет легионымен және Ұлттық еңбек орденімен марапатталды.

Шығармалары

Кабанес (Жан) Ив Рокардпен бірге жарық молекулалық диффузиясы, PUF, 1931. Гидродинамика және газдардың кинетикалық теориясы. Париж: Готье Вилларс, 1932. Жарық пен көрінуді тарату, проекторлар, оттар, бақылау құралдары. Париж, 1935 жыл. Ұрпақтың таралуы мен сіңірілуі. Париж: Герман, 1935 жыл. Локомотивтердің қозғалыс бағытының тұрақтылығы. Париж: Герман, 1935 жыл. Гидротехникалық қондырғыларда автоосцилляция құбылыстары. Париж: Герман, 1937 жыл. Les Sourciers (Que sais je, №1939). Тербелісшілердің теориясы. Париж, 1941 жыл. Ділдірілдердің жалпы динамикасы. Париж: Массон, 1951. Дәрелістердің жалпы динамикасы, 1960. L'instabilité en mécanique; автомобильдер, ұшақтар, ілулі көпірлер. Париж: Массон, 1954. М. Л. Мейердің аудармасы: Динамикалық тұрақсыздық: автомобильдер, ұшақтар, аспалы көпірлер, 1957. Le signal du sourcier (Дюно 1962). Электрлік. Париж: Массон, 1966 жыл. Термодинамикалық. Париж: Массон, 1967 жыл. Ескертулер берілместен. Париж: Грассе, 1988 жыл. Ғылым және көздер; багет, маятник, биомагнетизм. Париж: (Дундо 1989).