Кіріспе
Француз химигі Брижит Бойсселье (1956 жылы туған), сондай-ақ Брижит Рер деп те аталады, француз химигі және Раэльдік діни көшбасшы, ең алдымен алғашқы адам клонын жасауды қадағалағаны туралы мәлімдемесімен танымал. Шампан-Арденн аймағының тумасы, ол Франция мен АҚШ-та химияны оқып, екі докторлық диссертация қорғады. 1984 жылдан 1997 жылға дейін ол Париждің жанында тұрып, Air Liquide компаниясында ғылыми-зерттеу химигі және сату менеджері болып жұмыс істеді. 1992 жылы ол Раэлизмді қабылдады; бұл топ Францияда танымал болмағандықтан, оның осы дінге өтуі айналасындағылармен керісіп кетуге әкелді. Бес жыл өткен соң, ол адамды клондауды мақсат еткен Раэльдік ұйым – Clonaid-қа қосылды. Оның ғылыми директор ретіндегі қызметі жарияланғаннан кейін, ол Air Liquide компаниясындағы лауазымын жоғалтып, клондауға толық уақытын арнады. 2000 жылдың соңында Clonaid баланың клондалуын қаржыландыру үшін үлкен қаржылық көмек алғанын және Бойсселье АҚШ-тағы құпия зертханада адам клонын жасауға дайын ғалымдар тобын басқаратынын мәлімдеді. Келесі жыл бойы жоба БАҚ-та кеңінен жарияланып, реттеуші органдар күдікпен қарады, себебі Бойсселье адам клонының жақын арада дүниеге келетінін уәделеді. 2001 жылдың соңында ол бір баланың туғанын және оның дәлелдері жақын арада жарияланатынын хабарлады. Бұл жаңалық АҚШ баспасөзінде кеңінен таралды, ал Бойсселье көптеген телешоуларға қатысты. Флоридадағы сот балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша тергеу бастағаннан кейін, ол клондалған баланың ата-анасы клондауды дәлелдейтін ақпаратты ұсынудан бас тарғанын және бұдан былай ешқандай мәлімдеме жасамайтынын айтты. Clonaid мәлімдеген клондаудың немесе басқа процедуралардың ешқандай дәлелі ұсынылмады, және бұл хабарламалар кеңінен алдау деп есептелді. 2003 жылы Clonaid-ты басқару және жаңалықтармен жұмыс істеудегі шеберлігіне риза болған Раэль, Раэлизмнің негізін қалаушы, Бойссельенің өзі қайтыс болғаннан кейін ұйымның басшысы боларына уәде берді. Содан бері ол ұйымның ілімдері туралы лекциялар оқып, олардың өкілі ретінде жұмыс істеп келеді.
Brigitte Boisselier (born 1956), also known as Brigitte Roehr, is a French chemist and Raëlian religious leader best known for her claim to have overseen the creation of the first human clone. A native of Champagne Ardenne, she studied chemistry in France and the United States, earning two PhDs. From 1984 to 1997, she lived near Paris and worked as a research chemist and a sales manager for Air Liquide. She embraced Raëlism in 1992; the group was unpopular in France and her conversion led to tensions with those around her. Five years later, she joined Clonaid, a Raëlian organization that sought to clone a human. After her service as their scientific director was publicized, she lost her position with Air Liquide and focused on cloning full time. In late 2000, Clonaid announced that they had received a large donation to fund the cloning of a child, and that Boisselier supervised a team of scientists at a secret laboratory in the United States who would soon produce a human clone. For the next year, the project received media coverage—and regulatory suspicion—as Boisselier promised the imminent birth of a human clone. In late 2001, she announced that one had been born and that public evidence would soon be offered. This declaration received significant press coverage in the United States, and Boisselier appeared on many television programs. After a court in Florida launched a child welfare investigation, she stated that the cloned child's parents had withdrawn their offer to provide evidence of the cloning and would have no further public comment. No evidence of the cloning, or subsequent procedures reported by Clonaid, was ever offered, and the announcements were widely perceived to have been a hoax. In 2003, impressed with her management of Clonaid and public relations skill, Raël, the founder of Raëlism, announced that Boisselier would succeed him as the group's leader upon his death. In subsequent years, she has devoted herself to lecturing about the group's doctrines and serving as their spokesperson.
Ерте өмір және білім
Бриджит Бойсселье 1956 жылы Францияда католик отбасында дүниеге келген. Ол Шампан-Арденн аймағындағы шаруа қожалығында өскен және жас кезінде ғылымға қызығушылық танытқан. Дижон университетінде биохимия магістрі және химия докторы ғылыми дәрежесін алды. 1980 жылдары ол Техас штатына көшіп, Хьюстон университетінен химия ғылымдарының докторы дәрежесін алды. 1984 жылы Бойсселье Францияға оралып, Air Liquide – өнеркәсіптік газдар компаниясында 13 жыл жұмыс істеді. Ол кезде ол Лес-Логе-ан-Жосас қаласында тұрып, Лион қаласында ғылыми зерттеуші-химик және сату менеджері болып жұмыс істеді. Ол 1970 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында тұрмысқа шығып, үш балаға ана болды.
Мәсіхшілікті қабылдауы және жаңа мансап
1992 жылы Бойсселье француз журналисі Клод Ворильон негізін салған НЛО діні – Раэлизмге өтті, ол көбінесе Раэль деп танылады. Раэльдің сөйлегенін тыңдағаннан кейін, ол оның толыққанды адал екенін сезініп, оның қозғалысына қосылды. Ол күйеуінен ажырасып, зорлық-зомбылық көрсеткенін айтқан, түрленуінен аз бұрын; кейіннен, Раэлизммен байланысы болғандықтан, ол кіші баласының күтімін толығымен күйеуіне беруге мәжбүр болды. Бойсселье діни төзімсіздік сотты баланың күтімін беруге итермеледі деп сенді. Оның сенімі ата-анасымен керістік тудырса да, үлкен баласы Раэлизмге көшті. 1990 жылдары Раэлизм Францияда қауіпті деп есептелді және оған деген көзқарас жағымсыз болды, нәтижесінде көрнекті мүшелері жұмыстан шығарылды. Бұл жаулықтың себебі, бір жағынан, 1990 жылдардың ортасында Еуропадағы Күн ғибадатханасы орденінің салдарынан болған өлімдерден кейін жаңа діни қозғалыстарға қатысты қоғамдық алаңдаушылық болды. 1997 жылы Бойсселье Раэль құрған, адамдарды клондау мақсатындағы Clonaid ұйымының ғылыми директоры болды. Сол жылы Бойсселье Le Monde газетіне Clonaid-тегі рөлі туралы сұхбат берді, ал компания бұл туралы білгеннен кейін Air Liquide компаниясындағы лауазымын жоғалтты. Air Liquide компаниясы оның жұмыстан босатылуының себебі екі жұмыс істегені және Clonaid-тегі қызметіне байланысты күшін сарқып барып жатқаны екенін мәлімдеді. Ол Air Liquide компаниясына қарсы сотқа жүгінді, өзін діни дискриминацияның құрбаны деп есептеді. Оның ісі сәтті аяқталды: 1999 жылы ол шамамен 30 000 АҚШ доллары өндіріп алды. Жұмысынан айырылғаннан кейін Бойсселье ортаңғы баласы – ұлымен бірге Квебекке көшіп кетті. Бойсселье Clonaid тақырыбында лекция оқу үшін саяхаттай бастады, ақырында белгілі спикерге айналды. Осы кезде ол Раэлизмдегі Епископ шеніне жетті. Ол Раэльге ең жақын 25 мүшесінің бірі болды және еркін махаббат пен әйелдікті насихаттаған топтың Періштелер орденіне қосылды. Ол АҚШ-қа көшіп, 2000 жылы химия пәнінен сабақ беру үшін Гамильтон колледжіне ауысудан бұрын, қысқа мерзімге Нью-Йорк штатының Платсбургтегі мемлекеттік университетінде оқытты. Оның Clonaid-пен байланысы 2001 жылдың ақпан айында АҚШ-та жарияланды, ол үш жылдық келісімшарты болғанына қарамастан, сол жылдың мамыр айында академиялық лауазымынан кетті. Ол бастапқыда Гамильтон колледжінде танымал болғанын, бірақ Clonaid-пен байланысы жарияланғаннан кейін өзін құрметсіз сезінгенін айтты.
Клондалған шығу тегі
Раэль 1997 жылы наурыз айында, Долли қойының клондалуынан кейін көп ұзамай Clonaid-ті құрды, себебі адамзатты сыртқы әлемнен келген клондау жобасы арқылы жаратқандықтан бұл процестің маңызды екеніне сенді. Раэль бұл әдісті жақсы генетиканы дамыту және жаңа денеде естеліктерді сақтаудың жолы ретінде насихаттады. Clonaid іске қосылғаннан кейін көп ұзамай Бойслье оның жұмысын жариялап, басқаруын қолға алды. 1999 жылы ол клондау зертханаларын құрғанын және алты ғалымнан тұратын команданы жұмысқа алғанын хабарлады. Ол клондау туралы білімі шектеулі екенін, бірақ сарапшыларды таңдауда өте шебер екенін айтты. 2000 жылдың тамызында Батыс Вирджиния штатының саясаткері Марк Хант Бойсльеден бала кезінде қайтыс болған ұлын клондауды өтінді. Хант Clonaid-ке 500 000 доллар төлеп, оларға мектептен ғылыми зертхананы жалға алуға көмектесті. Бойслье зертханада бастапқыда ірі қара малдың клондарын жасауды, содан кейін адамдарға көшуді жоспарлағанын мәлімдеді. Ол клондарды көтеру үшін аномалиялы жүктілікті тоқтатуға дайын Раэльдік суррогат аналарды пайдалануды жоспарлады; көптеген әйелдер әр имплантациядағы сау баланың аз мүмкіндіктерін өтеуге тиіс болды. 2000 жылдың қыркүйегінде Раэль мен Бойслье клондалған балаларды күтуге ниеттенген бірнеше суррогат аналармен бірге баспасөз мәслихатын өткізді. Шара барысында Бойслье клондау зертханасының салынып жатқанын жариялады және аты-жөнін жасыруды қалаған Хант туралы қысқаша айтты. Бойслье клондауды қолдаушы ретінде бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен танылды. Кейбір сарапшылар оның жұмысын клондауға жасалған заңды әрекет ретінде қабылдады; New York Times газетінің журналисі Маргарет Талбот оны Раэльге қарағанда сенімді өкіл деп сипаттады, оның "салқын, академиялық кәсібилік аурасы" бар екенін айтты. Бойсльедің ерекше сыртқы келбеті ерекше назар аударды және ол ғалымдар туралы қалыпты көзқарастарға қайшы, авангардтық және сәнді беделге ие болды.
Хабарландырулар мен БАҚ-тағы жарияланымдар
2001 жылдың басында Бойсселье бір жылдың ішінде адам баласын клондауға уәде беріп, жұмысына одан әрі назар аударды. Нью-Йорктегі прокурор оның жергілікті медициналық заңдарға сәйкестігін тексеруді бастады. Бойсселье Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы да оны құпия түрде тергегенін айтты, ал Раэль АҚШ президенті Джордж Буш Клонайдтың жұмысынан алаңдағанын мәлімдеді. Хант жалдаған зертхананың күзетшісі олардың жұмысына күдікпен қарап, құқық қорғау органдарына хабарласты. Олар FDA-мен сөйлесіп, зертхананы тексерді және Бойссельеге заңдық мәселені шешкенге дейін клондау жұмысын тоқтатуға көндірді. Хант зертхананың күзетшісінен клондау операциясын тоқтатуды сұрағаннан кейін, ол Бойссельемен арадағы байланысты үзді және оның бұқаралық ақпарат құралдарының назарын аударғаны үшін сынады. Күзетші де бұқаралық ақпарат құралдарына сұхбат беріп, Бойсселье зертханада сирек болатынын айтты. Содан кейін Бойсселье клондау операцияларын шетелге көшіріп жатқанын жариялады. Бойссельеге зертханамен байланысты ешқандай айып тағылмады. 2001 жылдың наурыз айында Бойсселье АҚШ Конгресінде адамды клондау тақырыбындағы тыңдауда сөйлеуге шақырылды, және оның талабы бойынша Раэльге де сөйлеуге рұқсат берілді. Бұл оқиға көпшіліктің назарын аударды, көбінесе Раэльдің ерекше сыртқы келбетінің арқасында. 2001 жылдың 7 тамызында Бойсселье Вашингтондағы Ұлттық ғылым академиясында өткен, кеңінен жарияланған адамды клондау симпозиумына қатысты. Бойссельеге көп көңіл бөлді, ол Северино Антинори және Панайотис Завостың қатарында адам клонын жасауға белсенді түрде қатысқан үш қатысушының бірі болды. Қалған қатысушылар белгілі ғалымдар мен этика мамандары болды, олардың бірі Артур Каплан Бойссельені "ақылдан асып кеткен клондаушылардың" қатарынан санады. 2002 жылдың мамыр айында Бойсселье 10-20 жүктілікке көмектескенін, бірақ түсік тастау салдарынан нәтижеге қол жеткізе алмағанын айтты.
Жетістік туралы мәлімдемелер
2002 жылдың желтоқсан айында Флоридада өткен баспасөз конференциясында Бойсселье «Клонайд» компаниясы сүйексіз жұп үшін Ева есімді тірі туылған клонын сәтті жасағанын мәлімдеді. Канадалық социолог Сьюзан Палмердің айтуынша, клондалған баланы «Ева» деп атау Раэльдің ғарыштан келгендер алғашқы адамдарды клондау арқылы жаратқандығы туралы ілімін еске түсіреді. Бұл хабарламадан кейін Бойсселье көптеп баспасөз назарына ілікті, бірақ БАҚ, әсіресе кешкі комедиялық бағдарламалар, оның сұлу келбетін сынап, Раэлизмді қысымға алды. Сол кезде Бойсселье көптеген АҚШ телеарналарында және CNN-де пайда болды. Ол бала мен оның отбасы туралы ешқандай мәлімет бермеді, бірақ одан жиі сұрады. Ол клондаудың тексерілуін қадағалау үшін ABC телеарнасынан ғылыми редакторын жалдады. Көптеген ғалымдар Раэлиандардың адамды клондаудың қиындықтарын жеңе алатынына, немесе олардың сау бала тудыра алатынына күмәнданды. Бойсселье ДНК-тест жүргізілетінін және сол қыста тағы бес клонның дүниеге келетінін айтты. Раэль мен Бойсселье бұқаралық ақпарат құралдарында көрінуге тырысып жатқан сайын, оларға қатысты журналистік наразылық күшейді. Флорида штатының адвокаты Бернард Сигел бұл жағдайды естіп, Еваның әл-ауқаты туралы сот отырысы өткізілуі керек деп ойлады. 2003 жылдың қаңтарында ол клондардың денсаулығын тексеру үшін олардың ата-аналарын сотқа шақыруға тырысты. Раэль мен Бойсселье бұл өтінішті баланы сүйікті ата-анасынан алу әрекеті деп атап, наразылық ретінде ДНК-ны тексеруге ұсынбайтындарын мәлімдеді. 24 қаңтарда сот болды және CNN тікелей эфирде көрсетті; Бойсселье және Clonaid вице-президенті Томас Каенциг баланың ата-анасының орнына сотқа шақырылды. Сотта Clonaid компаниясының вице-президенті клон туралы өте аз білетінін, ал Бойсселье барлық ақпаратты бақылайтынын айтты. Ол сот отырысына қатыспады, ал Каенциг аз ғана ақпарат берді, бұл судьяны ашуландырды, ол сотқа бағынбау айыбымен қорқытты. Бойсселье 29 қаңтарда екінші сот отырысына қатысып, баланың Израильде екенін мәлімдеді. Содан кейін судья соттың құзыреті жоқ деп шешті. Қаңтар айының соңында ғылым редакторы клондау туралы хабарламалардың жалған екеніне күмәнданатынын мәлімдеді. Сол кезде Бойсселье баспасөз конференциясын өткізіп, клондалған баланың ата-анасы онымен байланысын үзіп, ешқашан баспасөзге сөйлемейтінін хабарлады. Бойсселье келесі жылдары бірнеше елде бірнеше балаларды клондауға көмектескенін мәлімдеді. 2004 жылдың маусым айына қарай ол Clonaid 13 баланы сәтті клондағанын хабарлады. Ол бұл мәлімдемені растайтын ешқандай дәлел ұсынбады. Ол RMX 2010 деп аталатын машинаны клондау әрекеттерінде қолданғанын және оны көпшілікке көрсеткенін мәлімдеді. Бойсселье клондаудың ешқандай дәлелі ұсынылмайтынын мәлімдегеннен кейін журналистер оның әңгімесіне күмәнмен қарады. Палмер Бойссельедің Clonaid компаниясын басқаруын талқылап жатып, оның неге клон жасалғанын айтқанын, бірақ дәлелдеме беруден бас тартқанын білу мүмкін емес екенін атап өтті. Оның дәлелдеме беруден бас тартуы, мүмкін, ол жалған ақпарат таратып, дені сау емес баланың тууын жария еткісі келмегендіктен, немесе ол жалдаған ғалымнан алаяқтыққа ұшырағандықтан болуы мүмкін деп айтады. Америкалық ғылыми журналист Стивен С. Холл бұқаралық ақпарат құралдарын Clonaid туралы хабарлағаны үшін сынап, олардың сенімді топ ретінде дұрыс көрсетілмегенін айтты. Ол Бойсселье және басқа да клондау жақтастары туралы хабарлар клондауға қарсы сезімді күшейте түсіп, АҚШ-та оған тыйым салуға әкелді деп болжайды.
Кейінгі белсенділігі
2003 жылдың қаңтар айында Раэль Бойсельеге қызметтері үшін алғыс айтып, оны өзінің ізбасары етіп тағайындады. Ол оның клондауды жариялап, Раэлизм туралы хабарларды әлемге таратуы үшін мақтады. Раэльдік иерархияда ол Раэльден бір деңгей төмен тұрады және қозғалыстың өкілі болып табылады. Жетекші ретінде ол топтың символдарының бірі – свастиканы жаңартуға тырысты. Ол бұл ежелгі бейбітшілік символы ретінде құнды екенін және оның негізсіз түрде нацистік Германиямен байланыстырылғанын айтады. 2000 жылдардың ортасында Бойсселье Раэльдік көзқарас бойынша дене және сексуалдық мәселелер туралы көп оқыды. Ол бұл тақырыптарды биологиялық тұрғыдан қарастырып, адамдардың қайта бағдарламалана алатындықтан, олар негізінен роботтар сияқты екенін айтты. Ол гормондар миды бағдарлайтынын және адамдарға көптеген мүмкіндіктерден таңдау еркіндігін беретінін мәлімдеді. Раэлиандар мүшелерінің жақсаруы үшін сексуалдық ынталандыруды маңызды деп санайды, ал Бойсселье әйелдікке ұмтылуды рухани өсудің бір жолы ретінде қарастыратынын айтты. Топ әйелдердің сұлулығын жоғары бағалайды, ал Раэль Бойссельедің сыртқы түрін сақтап, оны үлгі ретінде көрсетті. 2007 жылға қарай Бойсселье «Бригитта Роер» деген есімді алып, Лос-Анджелесте тұра бастады. Сол жылы ол әйелдердің жыныс мүшелерін кесумен күресу үшін Раэльдік жобаны бастады. Ол «Клитораид» деп аталатын Раэльдік ұйымның басшысы, ол зақымдалған клиторлары бар әйелдерге емдеу операциясын жасау үшін қаржы жинауда. Жобаның тиімділігі сынға ұшырап, Буркина-Фасода әйелдерге клитор операцияларын жасауға болатын аурухана салуды мақсат етеді.