Кіріспе

1957 жылы Джон Шервудтың түсірген фильмі

"Монолит монстрлары" – 1957 жылы түсірілген, Хауард Кристи продюсерлік еткен, Джон Шервуд режиссерлік еткен және Грант Уильямс пен Лола Олбрайт бас рөлдерде ойнаған америкалық қара-ақ ғылыми фантастикалық фильмі. Фильм Джек Арнольд пен Роберт М. Фресконың әңгімесіне негізделген, ал сценарийін Роберт Фреско мен Норман Джоли жазған. "Монолит монстрлары" Оңтүстік Калифорния шөліне құлаған үлкен метеориттің тарихын айтады, ол жүздеген қара фрагменттерге жарылады, олардың ерекше қасиеттері бар. Бұл фрагменттер суға тап болғанда, олар тым үлкен және биік болып өседі. Сонымен қатар, фрагменттер жақын жердегі шағын қаланың тұрғындарының кейбіреулерін тасқа айналдыра бастайды. Дамып келе жатқан оқиға – тоқтатылмаса, экологиялық апатқа айналып, бүкіл адамзатқа қауіп төндіретін, жақындап келе жатқан табиғи емес апатқа қарсы адамдардың күресі туралы.

Сюжет

Калифорния штатының Сан-Анджело қаласының сыртындағы шөлде метеорит құлап, жүздеген қара сынықтарды шашыратады. Келесі күні федералды геолог Бен Гилберт бір сынықты кеңсесіне әкеледі. Ол жергілікті газет баспашысы Мартин Кокрейнмен бірге оны зерттейді. Сол түні, қатты жел су толған ыдысты қара тасқа құлатып, химиялық реакция басталады. Сан-Анджело геологиялық кеңсесінің басшысы Дейв Миллер іскерлік сапардан оралып, Беннің денесі тасбауыр күйде, кеңсе зертханасы сынықтардан зардап шеккенін көреді. Дейвтің қарындасы, мұғалім Кэти Барретт, оқушыларын шөлге саяхатқа алып шығады; жас Джинни Симпсон қара метеорит тасының бір бөлігін қалтасына салады, кейіннен оны отбасының шаруашылығының сыртындағы ваннада жуады. Қаладағы доктор Э.Ж. Рейнольдс Беннің мәйітін сараптап, дене күйін түсіндіре алмайды; ол мәйітті сарапшыға жібереді. Мартин Дейвпен бірге қираған кеңсеге оралады, онда ол сынықтардың Бен зерттеген қара тастың сол түрі екенін таниды. Кэти де оларға қосылып, сынықтарды таниды. Олар Симпсон шаруашылығына барады, оны қара тас үйінділерінің астында қираған күйде табады. Джиннидің ата-анасы қаза тапқан, ал Джинни кататониялық күйде. Доктор Рейнольдстың өтінішімен, оны Лос-Анджелестегі Калифорния медициналық зерттеу институтының докторы Стив Хендрикске апарады. Ол Джиннидің тасқа айналып бара жатқанын хабарлайды. Дейв өзінің бұрынғы колледж профессоры Артур Фландрсқа сынықты әкеледі, ол оның метеориттен шыққан екенін анықтайды. Симпсон шаруашылығына оралғанда, екеуі де топырақтың түсі өзгергенін байқайды; сынақтар қара тастың тиген әр нәрседен кремнийді сіңіріп алатынын көрсетеді. Доктор Рейнольдс зерттеулер кремнийдің адам ағзасындағы бір мүмкін функциясы – тіндердің икемділігін сақтау екенін көрсетеді дейді. Олар кремнийдің сіңірілуі Беннің өліміне және Джиннидің жағдайына себеп болғанын түсінеді. Стив Джинниге кремний ерітіндісін дайындап, инъекция жасайды. Дейв пен Артур құлаған метеориттің сынықтарының ізін табады. Артур метеориттің атомдық құрылымы атмосфералық сүрінудің қатты ыстығынан түбегейлі өзгергенін түсіндіреді. Зертханада Дейв пен Артур қара тастардың көбейіп бара жатқандығын зерттейді. Қара тастың бір бөлігі суға түсіп, оған кофе құйылғанда реакция жасайды; ер адамдар оның өсуіне себепкер су екенін түсінеді. Олар қазір жаңбырлы дауыл басталғанда шөлге қайта оралады. Қара сынықтар бірнеше қабатқа дейін өсіп, алып монолиттерге айналып, өз салмағынан құлап, сынықтарға бөлінеді, әр сынық сол циклді қайталайды. Дейв монолиттердің жолы оларды тікелей Сан-Анджело арқылы алып баратынын түсінеді, ал одан монолиттер таралып, Жердегі барлық тіршілікке қауіп төндіруі мүмкін. Олар полиция бастығы Дэн Кориге қауіпті түсіндіреді, ол Сан-Анджелоны эвакуациялауды жоспарлайды. Губернаторға хабарласып, Сан-Анджело аймағында төтенше жағдай жариялайды. Ауруханада Джинни қайта тіріледі, ал Дейв кремний ерітіндісіндегі бірдеңе сынықтардың өсуін тоқтатады деп түсінеді. Жергілікті тұрғындар әртүрлі күйде жатқан Рэйнольдс дәрігерінің кабинетіне апарылады. Телефон мен электр жарығы тоқтағаннан кейін, монолиттер көбейіп, алға жылжып, жаңбыр сулаған топырақтан су сіңіреді. Зертханалық тәжірибелер арқылы Дейв пен Артур монолиттерді Стивтің кремний формуласының бір бөлігі болып табылатын қарапайым тұзды ерітіндімен тоқтатуға болатынын анықтайды. Дейв жергілікті бөгетке динамит құйып, жақын маңдағы тұзды жерлерді су басуға жоспарлайды, бұл тұзды судың үлкен қорын жасайды. Бөгет жеке меншікте болғандықтан, Дэн губернаторға хабарласып, бөгетті жарытуға рұқсат сұрайды. Монолиттерді каньон шетінде тоқтату керектігін білген Дейв, губернатордың рұқсатын күтпей әрекет етеді. Қаңтардың шетіндегі тұздықтар үстінен су ағып, монолиттерге жетеді; олардың өсуі тоқтатылады. Дэн губернаторға хабарласып, Дейвтің табысқа жететініне толық сенімді болмай тұрып, бөгетті жарытпау керектігін айтады. Дейв Мартиннің аймақтағы тұздық "Табиғат ананың ең үлкен қателігі" деп айтқан сөздеріне қатысты пікір білдіріп, осы апатқа жақын апаттың керісінше екенін дәлелдейді.

Үй медиасы

Universal компаниясы «The Monolith Monsters» фильмін «The Classic Sci Fi Ultimate Collection» деп аталатын жинақтың бір бөлігі ретінде DVD форматында шығарды, оған Universal компаниясының тағы төрт көркем фильмі кірді: «The Incredible Shrinking Man», «Monster on the Campus», «The Mole People» және «Tarantula». 2019 жылдың маусым айында Shout Factory бұл фильмін Blu-ray форматында жарыққа шығарды. Дискіде Том Уивер мен Дэвид Шектердің аудио түсіндірмелері бар.

Басқа ақпарат құралдарындағы сілтемелер

«Монолит Монстр» фильмінің эпизодтары 1988 жылы Джон Карпентердің «They Live» ғылыми-фантастикалық триллерінде және 1996 жылы Роланд Эммерихтің «Independence Day» ғылыми-фантастикалық фильмінде шамалы ғана көрініс береді. «Монолит Монстр» фильмінде қолданылған, өзін-өзі көбейтіп жасайтын минерал тұжырымы «Command and Conquer» видео ойындары сериясындағы Тиберийдің негізіне айналды.