Кіріспе

Норвегиядағы қажылық сапар

Қажылар жолы (Pilegrimsleden), сонымен қатар Әулие Олав жолы немесе Ескі патшалар жолы деп те аталады, бұл ортағасырлық Әулие Олавтың қабірі орналасқан Тронхеймдегі Нидарос соборына дейінгі қажылық сапар жолы болды. Басты жолдың ұзындығы шамамен [ұзындығын қосу керек]. Ол Ослоның ежелгі бөлігінен басталып, Мёса көлінің бойымен солтүстікке қарай, Гудбраннсдал аңғары арқылы, Доврефьелл тауларын басып өтіп, Оппдал және Гаудаллен аңғарларымен Нидарос соборында аяқталады.

Бағыт

Доврфьелл таулары арқылы өтетін Қажылар жолы Норвегиядағы көптеген қажылық жолдардың бірі болғанымен, оның ең танымал жол екенін айтуға болады. Ол тарихи маңызы бар Норвегияның Осло және Нидарос (қазіргі Тронхейм) қалаларын байланыстырған.

Ең көне жол

Довр таулары арқылы белгілі ең көне жол, Лёген аңғарынан Конгсгарден (Корольдік шаруашылық) арқылы Тофтеге дейін, Довр муниципалитетінде (қазіргі Домбастан оңтүстікке қарай сәл), Довр шіркеуінен басталады. Бұл жол Тофтенің шығысынан өтетін және шығысқа қарай суайдындарды бағыттайтын, төменгі және шығысқа қарай бағытталған бағытты ұстанды, содан кейін Доврфьелл арқылы өтіп, Оппдал муниципалитетіндегі жолмен қосылады.

Қорғану орындары

Реформацияға дейін жыл сайын Тронхеймдегі Әулие Олаф қабір зияратына келген зыяратшылардың көптігі зыяратшыларға тамақ және баспана табуға мүмкіндік беретін тау станцияларының (фьеллстуэ) салынуына себеп болды. Станциялар Конгсволь, Дривстуен, Фогстуен және кейін Хьеркинн жерлерінде салынды. Кнут Гжерсет 16 ғасырдың соңында Педер Клауссон Фристің жазған сөздерін келтіреді: "Бірақ қыс мезгілінде жоғары лауазымды адамдар мен сарай қызметкерлері көбінесе осы жолмен саяхаттайды, себебі қар қанша биік және терең болса да, биік тауларда жиналып, адам мен жылқы жүре алатындай қатты қатайып жатады. Шаруалар (бондер) мұз үстінде шаңғы мен қарға бармақ киімдерімен жүреді. Осы таудың бойында үш станция салынған: Дривстуен, Хердекинн және Фогстуен, саяхатшылардың онда түнеуге орналасуы үшін. Станцияларда құрал-жабдықтар мен құрғақ ағаш бар, саяхатшылар өзіне от жағып, түнде қалуға мәжбүр болғанда суықтан қорғанып, таудан өту жолын таба алмаса да, ыңғайлы болуы үшін."

Тарих

Бұл жолдың ерте норвегиялық темір дәуірінде қарқынды қолданылғанына нақты дәлелдер бар. Oppdal жолы Тронхеймнен, Доврфьелл тау жолынан және шығыс жағалауынан келетін көлік ағынының тоғысқан жерінде орналасқан. Оппдалда 700-ден астам викинг дәуіріне жататын обалар бар, бұл осы аңғарлар арқылы викинг сауда жолдары өткенін көрсетеді. Сондықтан бұл жолға "Патша жолы" деген ат лайықты. Норвегияның дерлік барлық патшалары осы жолмен сапарлаған. Біз олардың жолы туралы жазбаларды оңай таба аламыз, олар Норвегияның бірінші патшасынан бастап, бұл жол қазіргі теміржол мен асфальтпен толығымен алмастырылмас бұрын, соңғы патшаға дейін сапарлаған. Харальд I – Норвегияның патша жолы арқылы Доврфьеллді кесіп өткен тұңғыш патшасы. Харальд Харфагердің сағасы Гудбраннсдаль аңғарына және солтүстікке қарай Доврфьеллге дейін, Оркадаль шайқасындағы жеңіске жететін жолда ол басқарған жорық туралы айтады.

Патшалар

Сент-Олафтың сағасында 1021 жылы және 1024 жылы Олаф патша (1015–1028) Гудбрансдал аңғары арқылы Dovrefjell-ге дейін солтүстікке қарай сапар шеккені, ол жерден Нидаросқа өтіп, қыста сол жерде қалғаны айтылады. Магнус Беррфьетт сағасында 1094 жылы Dovrefjell тауларында Хакон Магнуссонның қайтыс болғаны туралы жазылған. Ол тауларды кесіп өтетін кезде, тасқұрлы қазды қуғанда ауырып, қайтыс болып, Норвегияның королі Магнусты мұрагер етіп қалдырды. Кристиан V (1670–1699 жылдар аралығында Дания мен Норвегияның патшасы) 1685 жылы Dovrefjell тауларын атпен кесіп өтті. Фредерик IV (1699–1730 жылдар аралығында Дания мен Норвегияның патшасы) 1704 жылы Dovrefjell тауларын кариоламен (жабық шана) кесіп өтті. Сол кездегі норвегиялық кариола бір жолаушыға арналған, ал жүргізуші немесе көмекшісі артқы жағында, осьтің үстіндегі тар тақтада тұрып немесе отырып сапар шегетін. Кристиан VI (1730–1746 жылдар аралығында Дания мен Норвегия королі) 1733 жылы төрт ат жегілген каретамен Dovrefjell тауларын кесіп өтті. Король Кристиан мен королева София Магдалинаның Норвегия арқылы бес айлық сапары туралы суреттелген қолжазба Копенгагендегі Амалиенборг сарайында сақтаулы, оның факсимильді басылымы 1992 жылы жарық көрді. Король Фредерик V-нің әріптері Тофтеде оның өткенінің куәсі ретінде қалып қойған. Кристиан Фредерик және Карл Йохан да осы жолмен өткен.

Темір жол желілері

Норвегияның Rørosbanen темір жолы 1877 жылдың 13 қазанында ашылды, ол Эльверум және Рёрос қалалары арқылы Хамар мен Тронхеймді байланыстырды. Осы кезде Доврфьелл таулары арқылы өтетін қиын жол, Тронхеймге пойызбен барудың салыстырмалы түрде оңайырақ болуына байланысты, көптеген артықшылықтарын жоғалтты. Соңғы соққы 1921 жылдың 17 қыркүйегінде Довр желісінің аяқталуымен болды. Довр муниципалитетіндегі Домбастан басталатын бұл желі, Доврфьеллдің таулы аймақтарынан өтіп, Сторенда Rørosbanen желісімен қайтадан бірігеді. Ол Ескі Король жолының тарихи бағытына жақын өтеді, бірақ темір жолға қажетті көлбеуді қамтамасыз ету үшін батысқа қарай ұзағырақ салады.

Қазіргі маршрут

Темір жол келгеннен кейін Қажылар жолы пайдаланылмай қалғанмен, жақында қайта жандандырылды. Бүгінде ол ұзақ қашықтыққа жаяу саяхаттау жолы ретінде насиятталып, қазіргі саяхатшылар қолданады. Ослода саяхатшыларға кеңес беретін Қажылар кеңсесі және Нидарос соборының басқаруымен Тронхеймдегі Қажылар орталығы бар, ол саяхатын сәтті аяқтағандарға сертификаттар тартады.