Ассиа Джебар: Алжирлік феминист жазушының өмірі мен шығармашылығы
Assia Djebar
Ассиа Джебар (1936-2015) – алжирлік феминист жазушы, қазақ тіліне аударма жасаған, әйелдер тақырыбын көтерген көрнекті тұлға. Әдебиет тарихындағы маңызды есім.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алжирлік феминист романшы (1936–2015)
Algerian feminist novelist (1936–2015)
Фатима Зохра Ималайен (فاطمة الزهراء إيمالاين; 30 маусым 1936 – 6 ақпан 2015), Ассия Джебар (آسيا جبار) псевдонимімен белгілі, алжирлік романшы, аудармашы және кинорежиссер. Оның көптеген туындылары әйелдерге тосқауыл келтіретін мәселелерді қамтиды және ол феминистік көзқарасымен танымал. Ол "әйелдер әдебиеті қозғалысымен тығыз байланысты, оның романдары алжир әйелдерінің шежіресін жасауға бағытталған, ал саяси ұстанымы патриархатқа да, отаршылдыққа да қарсы." Джебар Солтүстік Африканың ең көрнекті және ықпалды жазушыларының бірі саналады. Ол 2005 жылғы 16 маусымда Француз академиясының мүшесі болып сайланды – Магрибтен бұл құрметке ие болған тұңғыш жазушы. Ол өмірінің барлық шығармашылығы үшін 1996 жылғы Нойштадт халықаралық әдебиет сыйлығымен марапатталды. Ол жиі Әдебиет бойынша Нобель сыйлығының иегері болуға үміткер ретінде танылды.
Fatima Zohra Imalayen (فاطمة الزهراء إيمالاين; 30 June 1936 – 6 February 2015), known by her pen name Assia Djebar (آسيا جبار), was an Algerian novelist, translator and filmmaker. Most of her works deal with obstacles faced by women, and she is noted for her feminist stance. She is "frequently associated with women's writing movements, her novels are clearly focused on the creation of a genealogy of Algerian women, and her political stance is virulently anti patriarchal as much as it is anti colonial." Djebar is considered to be one of North Africa's pre eminent and most influential writers. She was elected to the Académie française on 16 June 2005, the first writer from the Maghreb to achieve such recognition. For the entire body of her work she was awarded the 1996 Neustadt International Prize for Literature. She was often named as a contender for the Nobel Prize for Literature.
Ерте өмір
Фатима Зехра Ималайен немесе Джеббар 1936 жылдың 30 маусымында Алжирдің Черчел қаласында, Тахар Имальхайен мен Баия Сахрауи отбасында дүниеге келді. Ол Айн Дефла провинциясындағы Алжир қаласының жанындағы шағын теңіз порты Черчелде өсті. Джебардың әкесі ол оқыған Музаиавильдегі бастауыш мектепте француз тілін оқытты. Кейін Джебар Блидадағы жеке Құрандық пансиондық мектепке түсті, онда ол жалғыз екі қыздың бірі болды. Ол Алжирдегі Колледж де Блида орта мектебінде оқыды, онда ол сыныптағы жалғыз мұсылман қыз болды. 1955 жылы École normale supérieure de jeunes filles мектебіне қабылданды, Францияның ең элиталық білім ошақтарында білім алған алғашқы алжирлік және мұсылман әйел атанды. Алжир соғысы оқуын үзіліске ұшыратты, бірақ ол кейін білімін Тунисте жалғастырды.
Fatima Zehra Imalayen or Djebbar was born on 30 June 1936 in Cherchell, Algeria, to Tahar Imalhayène and Bahia Sahraoui, a family of Chenouas Berber origin. She was raised in Cherchell, a small seaport village near Algiers in the Province of Aïn Defla. Djebar's father taught French at Mouzaïaville, a primary school she attended. Later, Djebar attended a Quranic private boarding school in Blida, where she was one of only two girls. She studied at Collège de Blida, a high school in Algiers, where she was the only Muslim in her class. She attended the École normale supérieure de jeunes filles in 1955, becoming the first Algerian and Muslim woman to be educated at France's most elite schools. Her studies were interrupted by the Algerian War, but she later continued her education in Tunis.
Мансап
1957 жылы ол өзінің алғашқы романы "La Soif" ("Сыңдық") жариялануы үшін Assia Djebar атты қаламгерлік есімін таңдады. Келесі жылы "Les Impatients" ("Шыдамсыздық") атты тағы бір кітабы жарық көрді. 1958 жылы ол Ахмет Оулд Руиспен неке қиды, бірақ бұл олардың ажырасуымен аяқталды. Джебар 1959–1962 жылдары Рабат университетінде, ал кейін Алжир университетінде француз бөлімінің меңгерушісі болды. 1962 жылы Джебар Алжирге оралып, "Les Enfants du Nouveau Monde" ("Жаңа әлемнің балалары") кітабын жариялады, одан кейін 1967 жылы "Les Alouettes Naïves" ("Көктемгі торғайлар") атты туындысын ұсынды. Ол 1965–1974 жылдары Парижде тұрып, сосын тағы Алжирге қайтып келді. 1980 жылы алжирлік ақын Мәлік Алулаға қайта үйленді. Жұбайлар Парижде тұрды, онда ол Альжир мәдени орталығында зерттеуші болып жұмыс істеді. 1997 жылы Джебар Луизиана штаты университетінің француз және франкофондық зерттеулер орталығының директоры болды және 2001 жылға дейін бұл қызметте болды. 1985 жылы Джебар "L'Amour, la fantasia" ("Махаббат, фантазия", 1993 жылы Heinemann баспасынан "Fantasia: An Algerian Cavalcade" деп аударылған) кітабын жариялады, онда ол "тіл туралы, батыстық білім алған, алжирлік, феминист, мұсылман зиялы ретіндегі өзін-өзі тануы туралы, алжирлік және жалпы әйелдердің өкілі ретіндегі рөлі туралы қайта-қайта айтады". 2005 жылы Джебар Францияның ең беделді әдеби мекемесі – француз тілінің мұрасын қорғаумен айналысатын және мүшелері "өлімсіздер" деп аталатын Француз академиясына сайланды. Ол Солтүстік Африкадан бұл ұйымға сайланған алғашқы жазушы және академияға қосылған бесінші әйел болды. Джебар Нью-Йорк университетінде франкофон әдебиетінен күміс орындық профессоры болды.
In 1957, she chose the pen name Assia Djebar for the publication of her first novel, La Soif ("The Thirst"). Another book, Les Impatients, followed the next year. Also in 1958, she and Ahmed Ould Rouïs began a marriage that would eventually end in divorce. Djebar taught at the University of Rabat (1959–1962) and then at the University of Algiers where she was made the department head for the French section. In 1962, Djebar returned to Algeria and published Les Enfants du Nouveau Monde, and followed that in 1967 with Les Alouettes Naïves. She lived in Paris between 1965 and 1974 before returning to Algeria again. She remarried in 1980 to the Algerian poet Malek Alloula. The couple lived in Paris, where she had a research appointment at the Algerian Cultural Center. In 1997, Djebar became the director for the Center of French and Francophone Studies at Louisiana State University. She held that position until 2001. In 1985, Djebar published L'Amour, la fantasia (translated as Fantasia: An Algerian Cavalcade, Heinemann, 1993), in which she "repeatedly states her ambivalence about language, about her identification as a Western educated, Algerian, feminist, Muslim intellectual, about her role as spokesperson for Algerian women as well as for women in general." In 2005, Djebar was elected to France's foremost literary institution, the Académie française, an institution tasked with guarding the heritage of the French language and whose members, known as the "immortals", are chosen for life. She was the first writer from North Africa to be elected to the organization. and the fifth woman to join the academy. Djebar was a Silver Chair professor of Francophone literature at New York University.
Марапаттар
1985 жылы ол «Ламоре ла Фантазия» туындысы үшін Франко-Араб достығы сыйлығын жеңіп алды. 1996 жылы Джебар әлемдік әдебиетке қосқан үлесі үшін беделді Нейштадт халықаралық әдебиет сыйлығына ие болды. Келесі жылы ол Маргарита Юрценар сыйлығын жеңіп алды.
In 1985, she won the Franco Arab Friendship Prize, for L'Amour la Fantasia. In 1996, Djebar won the prestigious Neustadt International Prize for Literature for her contribution to world literature. The following year, she won the Marguerite Yourcenar Prize.