Кіріспе

Роджер В. Мосс (31 қаңтар, 1940 ж. туған) – Филадельфия, Пенсильвания қаласындағы тарихшы, педагог, әкімші және автор. Ұзақ жылғы еңбек жолында ол тарихи ғимараттарды сақтау және нақты қалпына келтіруді белсенді түрде қолдап, кәсіпкерлікпен айналысты. Мосс қырық жыл бойы Филадельфия Афинеумын – Тәуелсіздік залының жанындағы арнайы жинақтар кітапханасын басқарды, ал соның ішінде 25 жыл Пенсильвания университетінің тарихи сақтау аспирантурасында оқытумен айналысты.

Алғашқы жылдар

Роджер Уильям Мосс Огайо штатының Занесвилл қаласында дүниеге келіп, Роджер Уильям мен Дороти Элизабет Мартин Мосстың жалғыз баласы ретінде өсті. Ол Огайо университетінен B.S.Ed және M.A. дәрежелерін алды. 1962 жылдың жазында ол Бейбітшілік корпусы штабының директорының көмекшісі болып, Камерунға жіберілетін алғашқы команданы дайындауға көмектесті. Магистрлік диссертациясын қорғаған кезінде ол Огайо университеті кітапханасындағы сирек кітаптардың сақтаушысы болды, осының нәтижесінде оның алғашқы жариялымдары жарық көрді. 1964 жылы Мосс Делавэр университетінен оқытушылық грант алды, ол Винтертур мұражайында Американың ерте тарихы және американдық материалдық мәдениеті бойынша докторлық диссертациясын қорғауына әкелді. 1966 жылдың жазында ол Атингэм қорының стипендиаты ретінде ағылшыл елдік үйлер мен жинақтарын зерттеді. 1967-1968 оқу жылында ол Делавэр университеті мен Мэриленд университетінің сыртқы оқу бағдарламаларында тарих пәнінен лекция оқыды.

Филадельфияға көшу

1968 жылы Мосс 1814 жылы құрылған және Тәуелсіздік залының жанындағы Ұлттық тарихи ескерткіш ғимаратында орналасқан Филадельфияның Афинаеумының атқарушы директоры болды. Ол сол жерде төрт онжылдық қызмет етіп, ғимаратты қалпына келтіріп, кеңейтті және дерлік құлдыраған мекемені 1930 жылға дейінгі американдық сәулет және 19 ғасырдың материалдық мәдениетіне маманданған тәуелсіз зерттеу кітапханасы ретінде қайта ұйымдастырды. Оның басшылығымен сәулет және Виктория дәуірінің дизайны бойынша зерттеулер жинақтары тез кеңейді, соның ішінде Томас Устик Уолтерден (1804–1887) Пауль Филипп Кретке (1876–1945) дейінгі көптеген ірі американдық сәулетшілердің мұрағаттарын сатып алу жүзеге асты. 1969 жылы Мосс Филадельфияның кедей балаларының білімін арттыру үшін 1799 жылы құрылған Кристофер Людвик қорының сенімді адамы болды – Филадельфияның ең көне қайырымдылық мекемелерінің бірі. Ол 46 жыл бойы қордың қызметкері немесе сенімгері ретінде қызмет етті. 1966 жылы Америкадағы Викториандық қоғам құрылғанда Мосс алғашқы кеңес мүшесі және офицері болды. Ол сонымен қатар 1970-1980 жылдары Виктория архитектурасы мен дизайнына деген үлкен қызығушылықтың тууына ықпал етті. Оның алғашқы қадамдарының бірі – Викториандық қоғамды Афинаеумда ұлттық кеңсесін құруға шақыру болды, бұл жаңадан құрылған қоғамға негіз болды және Афинаеумның ұлттық және халықаралық деңгейде танылуына мүмкіндік берді. Мосс сонымен қатар, ерекше қор жинау қабілетімен көзге түсетін, сәулеттік жазбаларды сатып алу, сақтау, дұрыс орналастыру және көрмеге қою үшін ұлттық, мемлекеттік және жергілікті қорлардан гранттар алуға белсенді коллекционер еді. Ол мүшелік санын екі есеге арттырып, ғимаратты, штаттық лауазымдарды және бағдарламаларды қаржыландыру үшін қомақты қаражат жинады. 1976 жылы Мосс Афинаеум коллекциясынан сирек кездесетін Викториялық дизайн көздерін қайта басып шығару үшін басылымдар сериясын бастады, ол 1885 жылы Devoe Paint компаниясы шығарған «Сыртқы безендіру: ғимараттарды безендірудегі түстерді көркемдік қолдану туралы трактат» еңбегімен басталды (www.1754Paint.com). Бұл басылымда үлкен түсті суреттер мен бояу үлгілері болды. Бұл қайта басылым Виктория дәуіріндегі ғимараттарды сақтау, қалпына келтіру және түпнұсқа бояумен бояу жөніндегі жалпыұлттық қозғалысқа зор ықпал етті. 1973 жылы Мосс Лондондағы Корольдік өнер, өндіріс және коммерцияны қолдау қоғамының мүшесі болып сайланды. Мосс АҚШ-та тарихи мұраны сақтау саласында ондаған жылдар бойы белгілі болды. 1981 жылдан бері Пенсильвания университетінде тарихи сақтау бағдарламасында сабақ береді. 1968 жылдан бері Филадельфияның Афинаеумындағы жұмыстарына мекеме ғимаратын қалпына келтіру және кітапханасы үшін тарихи сәулет суреттері мен фотосуреттерінің маңызды жинағын құру кіреді. Ол көптеген кітаптар мен мақалалар жазды. Оның осы салада жұмыс істейтін консерваторлар мен сәулетшілерге қосқан ең маңызды үлесі – тарихи американдық бояулар мен түстер туралы маңызды кітаптары болуы мүмкін. Оның зерттеулері американдық бояу өндіруші Шервин-Уильямс Пайнтс компаниясының алғашқы тарихи бояу түстерінің толық желісін жасауға әкелді.