Кіріспе

19 ғасырдағы американдық ән – халық әні.

"О! Сюзанна" – Стивен Фостердің (1826–1864) 1848 жылы алғаш жарияланған әні. Бұл ән ең көп таралған американдық әндердің қатарында. Американың Батыс жазушылары қауымдастығы оны барлық уақыттың ең үздік 100 Батыс әнінің бірі деп таңдады.

Өмірбаян

1846 жылы Стивен Фостер Огайо штатының Цинциннати қаласына көшіп, ағасының бу кеме компаниясында бухгалтер болып жұмыс істеді. Цинциннатиде ол "О! Сузанна" әнін жазды, бұл ән, мүмкін, оның ерлер клубы үшін арналған болса керек. Әнді алғаш рет 1847 жылдың 11 қыркүйегінде Питтсбургтегі Эндрюс мұзқаймақ салонында жергілікті квинтет концертте орындады. Ол 1848 жылы Цинциннатидегі W. C. Peters & Co. баспасында алғаш рет жарияланды. "Blackface" жанрында өнер көрсететін топтар осы әнді орындады, және сол кездегідей, көптеген адамдар әнді авторлық құқыққа өз атымен тіркеді. Осының салдарынан, ән 1848 жылдың 25 ақпанынан 1851 жылдың 14 ақпанына дейін кем дегенде жиырма бір рет авторлық құқыққа алынып, жарияланды. Бірақ оның үлкен танымалдығы Firth, Pond & Company баспасына әр сатылған нота парағы үшін екі центтік роялти мөлшерлемесін ұсынуға әкелді.

Сусанна есімі Фостердің қайтыс болған әпкесі Шарлоттаға сілтеме болуы мүмкін, оның екінші есімі Сусанна болған.

Ән

Ән әртүрлі музыкалық дәстүрлерді біріктіреді. Әннің алғашқы жолы "тіземе банжо" деп басталады, бірақ әннің ырғағы Еуропадан АҚШ-қа жаңа келген полкадан алынған. Жазушы және музыкант Гленн Вайзер бұл әнге 1846 жылы жарық көрген екі бұрынғы композицияның элементтері енгізілгенін болжайды: Билли Уитлоктың "Мэри Блейн" және Силас С. Стилдің "Алабама розасы". Ол "О, Сузанна!" әнінің куплет әуені "Мэри Блейн" әніне ұқсас екенін, ал хордың басы "Алабама розасы" әнінің басына дерлік толық сәйкес келетінін көрсетеді. Сонымен қатар, "О, Сузанна!" және "Алабама розасы" әндерінің екеуінің де сюжеттерінде сүйіктісін іздеп, бір Оңтүстік штатынан екіншісіне банжомен баратын жандар бейнеленген, бұл Фостердің өзінің әніне Стилдің әнінен шабыдан алғанын көрсетеді. Әннің мелодиясының алғашқы екі фразасы мажорлық пентатоникалық гаммаға негізделген. Әнде "Мен кеткен күні түнде жаңбыр жауды, ауа райы құрғақ болды, күн қатты ыстықтан мұзға айналдым" сияқты қарама-қайшылықты мәтіндер бар, олар "мағынасыздық" деп сипатталған.

Танымалдық және бейімделу

Бұл ән Стивен Фостердің ең белгілі әндерінің бірі, сонымен қатар американдық әндердің ең танымалдарының бірі. Бұрын бірде-бір американдық ән 5000 данадан көп сатылмаған, ал "О! Сюзанна" 100 мыңнан астам данаға сатылды. Жарияланғаннан кейін ол тез арада "Қырқ тоғыздың ресми емес әні" ретінде танылды.

Белгілі жазбалар

Расистік мәтіндерді пайдаланған ең алғашқы жазбалардың бірі 1916 жылы Гарри К. Браун жазды (Columbia COL A 2218). Әнді 1912 жылғы Демократиялық ұлттық конвенция кезінде Уилсон (1944) тобы орындады. 1955 жылы The Singing Dogs тобының жаңалық әні АҚШ Billboard Pop Singles чартында 22-орынды, ал Ұлыбританияда 13-орынды иеленді. Бинг Кросби әнді 101 Gang Songs альбомына (1961) қосты. 1963 жылы The Big 3 Тим Роуздың "The Banjo Song" шығармасын жазды, ол Фостердің сөздерін мүлдем жаңа әуенмен үйлестірді. Роуздың әуені кейіннен Shocking Blue тобының 1969 жылғы хиті Venus (Shocking Blue әні) үшін пайдаланылды. Нил Янг пен Crazy Horse Роуздың нұсқасын 2012 жылғы Americana альбомында орындады. "О! Сюзанна" әнінің әзілді жазбасы The Byrds тобының екінші альбомы Turn! Turn! Turn! (1965) альбомының соңғы трегі болды. Джеймс Тейлор да 1970 жылы шыққан Sweet Baby James альбомына осы әннің нұсқасын қосты.