Кіріспе

Атамекен партиясы (Fedrelandspartiet, FLP) – Норвегиядағы саяси партия, 1990 жылы бұрынғы жергілікті Прогресс партиясы саясаткері Харальд Трефолл құрған. Негізінен Батыс Норвегияда орналасқан бұл партия иммиграцияға және Еуропалық Одаққа қарсылық сияқты ұлтшыл көзқарастарды қолдады. 1991 жылғы жергілікті сайлауда партия екі өкілді мемлекеттік органдарға сайлап қойды – облыстық және қалалық кеңестерге тиісінше. Содан бері партия қайтадан өкілдікке ие бола алмады және 2008 жылы сайлаудағы ұзақ жылғы белсенділіксіздіктен кейін таратылды.

Тарих

FLP 1990 жылғы 17 мамырда Фолкебевегельсен мотт иннвиндринг (FMI) мүшесі және бұрынғы Берген қалалық кеңесінің Прогресс партиясы өкілі Харальд Трефолл құрды. Ол 1980 жылдардың соңында иммиграцияға қарсылығымен көзге түсіп, 1989 жылы Хордаландта «Иммиграцияны тоқтату» партиясының алғашқы үміткері болды. Партияның алғашқы маңызды әрекеттерінің бірі – христиандық «Даген» газетінде жарнама жариялап, христиандарды Норвегияның «мұсылман еліне» айналуына қарсы партиямен бірге күресуге шақыру болды. Алғашқы сайлауда, 1991 жылғы жергілікті сайлауда, партия Кармой муниципалитетінің кеңесінде бір және Хордаланд округінің кеңесінде бір өкілді иеленді. 1993 жылғы парламенттік сайлауда партия 0,5% дауыс жинады, ал «Иммиграцияны тоқтату» партиясымен бірігіп 15 000-нан астам дауыс алды. Трефолл 1994 жылы «иммиграцияға қарсы алты жылдық күрестен» кейін партия басшылығынан кетті, бірақ партия кеңесінің төрағасы қызметін сақтап қалды. 1995 жылы Годлия кинотеатрында өткен Норвегия қауымдастығының жиынынан кейін, Парламент мүшесі және Прогресс партиясының иммиграция мәселелері жөніндегі өкілі Øystein Hedstrøm-нің FLP-мен ұзақ мерзімді байланыста болғаны белгілі болды. Сондай-ақ, алдағы сайлауда партиялардың бірлескен тізімін жасау туралы да келіссөздер жүргізілген, бірақ олар нәтижесіз аяқталды. Саяхаттар көрсеткендей, FLP Бергенде бір-екі жергілікті орынды жеңіп алу мүмкіндігіне ие болғандықтан, қаладағы барлық басқа партиялардың жергілікті саясаткерлері (Прогресс партиясынан басқа) партияға қарсы «ескерту» жариялады. 1995 жылғы жергілікті сайлауда FLP өзінің сайланған өкілдерін сақтап қала алмады және жаңаларын жеңіп алуға да қол жеткізбеді. Ослода партия «Иммиграцияны тоқтату» партиясымен бірлесіп «Fellesliste mot fremmedinnvandring» тізімі бойынша сайлауға қатысты, бірақ сәттілікке ие болмады. 1997 жылдан 1999 жылға дейін FLP Швеция демократтарын қамтитын Норд НордНат ұйымының құрамына кірді. 1997 жылғы парламенттік сайлауда партияның ұлттық дауыс үлесі 0,1%-ға дейін төмендеді және 1999 жылғы жергілікті сайлауда одан да маргиналды болды. 2001 жылғы парламенттік сайлауда партия жаңа Норвегия халық партиясымен (NFP) бәсекелестікке түсті, бұл олардың қолдаушыларын екіге бөліп жіберді. NFP бір жыл бұрын FLP-мен бірігуді жоспарлаған, бірақ бұрынғы партияның жетекшісі Одбьёрн Джонстадтың сөзіне сүйенсек, Трефолл келіспеген ұйымдастыру талаптарын қойған. FLP 2005 жылғы парламенттік сайлауға қатыспады, ал оның көптеген мүшелері, оның ішінде төрағаның орынбасары, Демократтар партиясынан үміткер болды.

Саяси бейіні

FLP өзін ұлттық партия деп жариялаған, ол "Норвегияның ұлттық мүдделерін сақтап, христиандық мұраны демократиялық негізде қорғап, дамытуды" көздеген. Партия сондай-ақ, көпмәдениетті қоғамды "күштеп енгізу" Біріккен Ұлттар Ұйымының халықаралық конвенцияларына сәйкес норвегиялықтардың адам құқықтарын бұзу болып табылады деп мәлімдеді. Партия өздерінің туған елдерінде тәуелсіз халықтардың жаһандық қауымдастығын құруға ұмтылды, тәуелсіз мемлекеттердің жаһандық қауымдастығы "әлемдік бейбітшілікке ең жақсы негіз" екенін айтты. Ослодан кандидаттар Ян Хёэг, ол Милорг құрамында болған, және Арвид Аустад, соғыстан кейінгі тазарту кезінде нацистік сатқындарға (Видкун Квислингті қоса) қарсы өлім жазасын орындаған адамдар еді. 1999 жылы Аустад өз ұстанымын кеңейтіп, Норвегияға нацистердің шапқыны мен "қазіргі мұсылмандардың кең көші-қоны" арасында "нақты параллельдер" бар екенін мәлімдеді. 1991 жылғы мектеп сайлауында партия Рогаландтағы кейбір кәсіптік орта білім беру мекемелерінде 30% дауыс алды. 1993 жылы Валдерс қаласының орта білім беру мектебінде 41% дауыс жинады.