Кіріспе

Одвар Нордли (1927 – 2018) – норвегиялық саясаткер, Еңбек партиясының мүшесі. Ол 1976 жылдан 1981 жылға дейін, Суық соғыс кезеңінде Норвегияның 28-ші премьер-министрі болды. Премьер-министр қызметіне тағайындалғанға дейін Нордли 1971 жылдан 1972 жылға дейін жергілікті басқару министрі болды. Премьер-министрліктен кейін Нордли 1981 жылдан 1985 жылға дейін Стортингтің вице-президенті қызметін атқарды, сондай-ақ 1985 жылдан 1996 жылға дейін Норвегия Нобель комитетінің құрамында болды.

Ерте өмір

Теміржолшы Евгений Нордлидің (1904–1992) және үй шаруасындағы Маридің (1902–1984) ұлы (қыздығы Йоргенсен) Нордли Гедмарк округінің Станге қаласындағы Тангенде өсті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Германиядағы тәуелсіз Норвегия бригада тобында қызмет етті, бұл соғыстан кейінгі Германияны окупациялаған одақтас күштердің бір бөлігі болды. Әлеуметтік саясатта Нордлидің 1978 жылғы премьерлік кезеңінде ауру ақысы жақсартылды, аурудың бірінші күнінен бастап 52 аптаға дейін 100% жалақы төленді. Сол жылы 1975 жылғы Аборт заңы жеңілдетілді және әйелдерге жүктіліктің 12-ші аптасына дейін аборт жасату туралы өздері шешім қабылдау құқығы берілді. Қаржы министрі Пер Клеппе басқарған Нордли кабинеті Кейнстік бюджет саясатын жалғастырды, онда Норвегия болашақ мұнай кірісіне қарсы шетелге қарыз берді. Нордли премьерлігі кезіндегі сыртқы қатынастарда Норвегия 1977 жылы 200 теңіздік шақырымдық эксклюзивті экономикалық аймақ құрды, онда Норвегия теңіз ресурстарына эксклюзивті құқықтар талап етті. Бұл Ресеймен де 200 теңіздік шақырымдық балық аулау аймағы болғандықтан қиындықтар тудырды. Нордли премьерлік лауазымына келгеннен кейін бір жыл ішінде өткен 1977 жылғы Норвегия парламент сайлауы Нордли мен Еңбек партиясы үшін сәтті аяқталды, олар лауазымдарын сақтап қалды. Бірақ 1979 жылғы Норвегия жергілікті сайлаулары экономикалық жағдайға байланысты кері нәтиже берді және Нордлидің беделін әлсіретті.

Премьер-министрден кейінгі мансап

1981 жылы премьер-министр лауазымынан кеткеннен кейін ол Стортингтің вице-президенті болып сайланды. 1985 жылға дейін вице-президент қызметін атқарды. Олар 1953 жылы үйленді, екі қызы болды және 2010 және 2018 жылдары дүниеден өткенге дейін Стангеде тұрды. Нордли 2018 жылдың 9 қаңтарында Ослода 90 жасында простата қатерлі ісігінен қайтыс болды. Оның мемлекеттік жерлеу рәсімі 2018 жылдың 19 қаңтарында өтті.