Оуэн Стэнли: британдық теңізші және саяхатшының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Британдық зерттеуші (1811–1850)

Капитан Оуэн Стэнли FRS RN (13 маусым 1811 – 13 наурыз 1850) – британдық Корольдік теңіз флотының офицері және картограф болған.

Өмір

Стэнли Чеширдегі Алдерлиде, Эдвард Стэнлидің ұлы болып дүниеге келді, ол Алдерлидің пасторы және кейін Норидж епископы болған. Оның бауырлары Артур Пенрин Стэнли және қарындасы Мэри Стэнли еді. Ол он бес жасында Корольдік теңіз академиясына түсіп, 1824–1826 жылдары онда оқыды, бірақ бұл мерзімдер дәл келмейді. 1826 жылдың бірнеше айында ол сол кезде Англия арналында болған Корольдік теңіз флотының кемесінде ерікті болып қызмет етті. 1826 жылы мичман шеніне жеткеннен кейін, 1826–1827 жылдары Оңтүстік Америка маңында уақыт өткізді. 1827–1830 жылдары ол Корольдік теңіз флотында болды. Содан кейін 1830 жылы Филип Паркер Кингпен бірге HMS Adventure кемесінде Оңтүстік Американың төңірегіндегі Магеллан бұғазын зерттеді. 1830 жылға қарай Грекияның 1821–1829 жылдардағы тәуелсіздік соғысы аяқталған еді және Ұлыбритания соғыс тоқтағаннан кейін Жерорта теңізіндегі Грекияда «бейбітшілікті сақтау» рөлін атқарды. Оуэн Стэнли осы іс-шаралардың ортасында болды. 1831 жылы ол Корольдік теңіз флотында, содан кейін капитан Джон Франклинмен бірге Жерорта теңізінде қызмет етті. 1831 жылы лейтенант шеніне көтеріліп, 1836 жылға дейін грек суларында бірнеше кемеде қызметін жалғастырды. Ол 1831 жылы қызмет етті; 1831–1832 жылдары қызмет етті; 1832–1834 жылдары кемеде болды және 1834–1836 жылдары «Грекиядағы міндеттемесін» аяқтады, осы уақытта ол Коринф шығанағын зерттеу үшін шағын қайықта сексен төрт күн жұмсады, содан кейін Мастифке қайта оралу үшін Истмус арқылы қайықты сүйреп әкелді. 1836 жылы Жерорта теңізіндегі қызметі аяқталып, Джордж Бэк басқаруымен Арктикаға ғылыми офицер ретінде аттанды. 1838 жылы оған командалық беруге рұхсат етіліп, Австралия мен Жаңа Зеландияға барды, 1843 жылы оралды. Теңізде жүргенде оған екі маңызды оқиға орын алды: 1839 жылдың 26 наурызында ол командир болып тағайындалды; және 1842 жылдың наурыз айында Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. 1843–1846 жылдары жағалаудағы қызметке жіберілді. Осы уақытта 1844 жылдың 23 қыркүйегінде ол 33 жасында капитан болып тағайындалды. 1846 жылдың желтоқсан айында Стэнли Портсмуттан кемеде, натуралистер Томас Хаксли, Джон МакГиллврей және суретші Освальд Уолтерс Бриерлимен бірге, сондай-ақ Чарльз Бэмпфилд Юл ертіп шықты. 1847 жылдың қарашасында ол Австралия жағалауындағы Порт-Кертиске жетті және портының жақсы бекініс екенін анықтады. 1848 жылы ол Жаңа Гвинеяны зерттеу үшін солтүстікке қарай сапар шекті және сол жылдың маусым айында Эдмунд Кеннедидің Кейп-Йорк түбегіне жасаған экспедициясына қорғау және көмек көрсетті. Оуэн Луизиада архипелагын зерттеді, бірақ 1849 жылы ауырып қалды және 1850 жылдың наурыз айында Сиднейге оралғаннан кейін қайтыс болды. Томас Хаксли саяхат туралы күнделік жазды, ол 1935 жылы оның немересі Джулиан Хаксли редакциялап басылымға шығарды. Стэнли Камеррейдегі Батыс көшесіндегі Сент-Томас саябағына жерленген.

Stanley was born in Alderley, Cheshire, the son of Edward Stanley, rector of Alderley and later Bishop of Norwich. A brother was Arthur Penrhyn Stanley and his sister Mary Stanley. He entered the Royal Naval College at the age of fifteen and remained there in 1824–1826, but these dates are inconsistent. For a few months in 1826, he served as a volunteer on board the Royal Navy's which was then in the English Channel. After gaining the rank of midshipman in 1826, in 1826–1827, he spent time about South America on board In 1827–1830, he was on the Royal Navy's And then in 1830, he was with Phillip Parker King on board HMS Adventure while it surveyed the Straits of Magellan at the tip of South America. By 1830, the 1821–1829 Greek War of Independence had ended and the United Kingdom found itself in a 'peace keeping' role about Greece in the Mediterranean once the fighting stopped. Owen Stanley found himself in the middle of these efforts. By 1831, he served as mate on board the Royal Navy's and then with Captain John Franklin on both in the Mediterranean in 1831. In 1831, he received promotion to lieutenant and continued to serve in Grecian waters until 1836 on a number of ships. He served on in 1831; in 1831–1832, he served on ; he was aboard in 1832–1834, and finished his 'Greece Assignment' on board in 1834–1836, during which time he spent eighty four days surveying the Gulf of Corinth in a small boat, which he ended up hauling over the Isthmus to rejoin Mastiff. In 1836, with his Mediterranean service now over, he sailed to the Arctic as scientific officer on under George Back. In 1838 he was given command of and sailed to Australia and New Zealand, returning in 1843. While on the 'high seas' two things of some note happened to him: on 26 March 1839, he was promoted to commander; and, in March 1842, he was elected a Fellow of the Royal Society. In 1843–1846 he was assigned shore duty. During that time, on 23 September 1844, he was promoted to captain at the age of 33. In December 1846 Stanley sailed from Portsmouth in charge of , with the naturalists Thomas Huxley, John MacGillivray and artist Oswald Walters Brierly on board, accompanied by Charles Bampfield Yule in In November 1847 he arrived at Port Curtis on the Australian coast, and after surveying the harbour described it as a very good anchorage. In 1848 he continued further north to survey New Guinea, and in June of that year offered protection and assistance to Edmund Kennedy's expedition to the Cape York Peninsula. Owen went on to survey the Louisiade Archipelago but in 1849 fell ill, and died in March 1850 after returning to Sydney. Thomas Huxley wrote a diary of the voyage which was published in 1935, edited by his grandson Julian Huxley. Stanley is buried in St Thomas Rest Park on West Street, Cammeray.

Мұра

Жаңа Гвинеядағы Оуэн Стэнли тау жотасы оның құрметіне аталған. Әкесінің інісі, Вестминстер аббаттығының деканы Дин Стэнли, Жаңа Зеландиядағы Крайстчерч соборына дұға оқуға арналған тас ішкілікті сыйға берді.