Трофейлік аң ауру: мақсат, дау және экономикалық әсері

Кіріспе

Жабайы жануарларды трофей үшін аулау

Трофейлік аң аулау – аң аулаған жабайы жануарлардың бөліктері трофей ретінде сақталып, көрсетілетін спорттық аң аулау түрі. Аң аулауға арналған мақсатты жануар, "жебе" деп аталатын, әдетте коллекционерлік қызығушылық тудыратын танымал түрден алынған, ересек еркек өкілі болып табылады, көбінесе ірі денелі, әсерлі мүйіздері, шаңғылары, терісі немесе жалы болады. Көптеген трофейлер жануардың тек таңдалған бөліктерінен тұрады, оларды таксидермист көрсетеді. Сақталып қалатын бөліктер жануар түріне қарай өзгеше болуы мүмкін, бірақ көбінесе бас, тері, азу тістері, мүйіздері немесе шаңғылары кіреді. Трофейлер көбінесе трофей бөлмелерінде, ойын бөлмелерінде немесе аңшының қару-жарағымен бірге қару бөлмелерінде қойылды. Трофейлік аң аулаудың жақтастары да, қарсыластары да бар. Тартыс көңіл көтеру үшін, практикалық қажеттілік үшін емес, аң аулаудың моральдық жағына және ірі жануарларды аулаудың табиғатты қорғауға қаншалықты пайдасы бар деген сұрақтарға байланысты.

Африкалық трофейлік аңшылық

Африкада трофейлік аң ауру ғасырлар бойы қолданылып келеді. Бұл практиканы британдық аңшылар мен Фредерик Селус, Уолтер Белл және Сэмюэл Бейкер сияқты табиғатты қорғаушылар танымал еткен. Олар Африка мен Үндістандағы британдық колонияларда табиғи тарих мұражайлары үшін жануарларды аулап, жинаған. Нәтижесінде Африкаға жылына миллиондаған табыс әкелетін туризм индустриясының жаңа түрі пайда болды. 20 ғасырдың басында президент Теодор Рузвельт пен оның ұлы Кермит жасаған сафарилердің бірі ең әйгілілерінің қатарына жатты. Филипп Персиваль, Сидней Дауни және Гарри Селби сияқты кәсіби аңшылар сафаридің алғашқы жетекшілері болды және осы саланың қалыптасуына үлкен үлес қосты. Трофейлік аң ауру ранчолық немесе фермалық аң аурудан басым, бірақ ойын шаруашылықтары трофейлік аң ауруды Африкадағы туризм индустриясының бір бөлігі ретінде заңдастыруға көмектесті. Африкадағы алғашқы ойын шаруашылықтары 1960 жылдары құрылды және бұл идея тез тарады. 2000 жылғы статистика бойынша, Оңтүстік Африка Республикасында шамамен 7000 ойын шаруашылығы мен қорықтар жұмыс істеді, олар елдегі 16 миллион гектар жерде орналасқан. Ойын шаруашылықтары аң аулауға қызығушылық танытқан бай туристерді, сондай-ақ шетелдік инвесторларды тартады. Сонымен қатар, ет, трофей немесе демалыс мақсатында аң аулау Питтман Робертсон заңы арқылы әр мемлекетке жабайы табиғат пен олардың табиғи ортасын басқаруға қаржылай көмектеседі, нәтижесінде табиғи орталар кеңейіп, ел бойынша ірі аң аулауға арналған жануарлардың саны артады. Сесил арыстанының өлтірілуіне байланысты туған жағдайлар осы спортқа әлемдік назар аударды. Сонымен қатар, Солтүстік Америкадағы спорттық аң ауруға, әсіресе пумаға назар аударылды. Пума, тау арыстаны, пума немесе пантера деп те аталады, оның кең аумағында спорт үшін ауланады. Елдегі жалғыз федералды қорғалатын популяциясы – Флорида пантерасы. Колорадо, Юта және Вашингтон сияқты бірнеше штаттар соңғы жылдары түрлі себептермен пума аң ауруды ұлғайтуды ұсынды, ал Калифорния қазіргі уақытта батыстағы жалғыз штат, ол пума аң ауруға тыйым салады. Бун мен Крокетт клубы ескірек еркек жануарларды іріктеп аулау 20 ғасырдың басында жойылу қаупі төнген көптеген ірі жануарлар түрлерін қалпына келтіруге көмектеседі деп мәлімдейді. Ұйым өзінің Big Game Records деректері арқылы осы практиканың сақталуына жетудегі табысын бақылайды. Солтүстік Америкадағы трофейлік аң ауруды «көрсету үшін аң ауру» немесе «жасанды аң ауру» деп жаңылыстыруға болмайды, бұл жануарларды (кейде қарқынды өсірілген) оңай өлтіруге арналған жерде аулауды білдіреді, спортқа қарағанда жануарды көрсету үшін жинау мақсатында. Бун мен Крокетт клубы бұл практиканы жоққа шығарады және оған қарсы белсенді науқан жүргізеді, өйткені ол «әділ аң ауру» элементін жояды.

Trophy hunting has been practiced in Africa for centuries. Probably popularized by British hunters and conservationists such as Frederick Selous, Walter Bell and Samuel Baker, who hunted and collected animals for natural history museums in British colonies in Africa and India, resulting in the development of a new form of tourism industry that generates many millions of revenue for Africa per year. One of the first renowned safaris recorded took place in the early 20th century by President Theodore Roosevelt and his son Kermit. Professional hunters such as Phillip Percival, Sydney Downey and Harry Selby are among the first Safari Guides, that contributed to mold the industry. The practice of trophy hunting supersedes that of ranch or farm hunting, but game ranches helped to legitimize trophy hunting as a facet of the tourism industry in Africa. The first game ranches in Africa were established in the 1960s, and the concept quickly grew in proliferation. Statistics from 2000 illustrate that there were approximately 7000 game farms and reservations operating within South Africa, established on about 16 million hectares of land in the country. Game ranches attract wealthy tourists interested in hunting, as well as foreign investors on a large scale. Furthermore, hunting for meat, trophies or recreational purposes provides an income to each state for managing wildlife and their natural habitats through the Pittman Robertson Act, resulting in the expansion of natural habitats and increase of populations of big game hunting species across the country. After the public response from the killing of Cecil the lion, awareness of this sport was raised worldwide. Attention also focused on North American sport hunting, in particular the cougar. The cougar, also called the mountain lion, puma, or panther, is hunted for sport across its expansive range. The only federally protected populations in the country are the Florida panther. Several states—including Colorado, Utah and Washington—in recent years have proposed an increase in cougar hunting for various reasons, and California is currently the only state throughout the West that prohibits cougar hunting. The Boone and Crockett Club claims that the selective harvest of older males aids in the recovery of many big game species which were on the brink of extinction at the turn of the 20th century. The organization monitors the conservation success of this practice through its Big Game Records data set. North American trophy hunting should not be confused with 'canned hunting' or 'vanity hunting', which involves the shooting of (sometimes intensively bred) animals in a range designed for ease of kills, more for the purpose of collecting an animal for display than the sport. The Boone and Crockett Club disavows this practice and actively campaigns against it, as it removes the element of 'fair chase'.

Мал шаруашылығындағы аңшылық

Фермалық аң аулау – аң аулаудың бір түрі, онда ауланған жануарлар трофей алу мақсатында фермада арнайы өсіріледі. Үндістандық қара қаз, нилгай, оша елік, барасингха, Ирандық қызыл қой, сондай-ақ елік, қой және антилопа түрлерінің көптеген басқа да түрлері, Африка, Азия және Тынық мұхиты аралдарынан әкелінген жолбарыстар мен арыстандар, олардың будандары трофейлік аң аулау үшін Техас және Флоридадағы фермаларға қоныстандырылды. Бұл жануарларды әдетте әрбір өлтіргені үшін ақы төленеді, экзотикалық жануарларды аулауға мүмкіндік алу үшін аңшылар 4000 доллар немесе одан да көп төлейді. Осы түрлердің көпшілігі өздерінің табиғи ортасында жойылу қаупі төңкерген немесе қорғауға алынғандықтан, АҚШ үкіметі аң аулау ақысының 10% -ын осы жануарлардың туған жерлеріндегі қорғау жұмыстарына жұмсауды талап етеді. Құрып кету қаупі төңкерген жануарларды аулау АҚШ-тағы Құрып кету қаупі төңкерген түрлер туралы заңға сәйкес әдетте заңсыз, бірақ бұл фермаларда рұқсат етіледі, себебі онда ауланған сирек жануарлар АҚШ-тың жергілікті жануарлары емес. АҚШ-тың Адамгершілік қоғамы бұл фермаларды және олардың аңшыларын сынға алады, себебі жануарлар аң аулау үшін арнайы өсірілгеніне қарамастан, олар құрып кету қаупі төңкерген жануарларды аулап жатыр.

Ойын аукциондары

Ойын аукциондары жануарлар дүниесін сақтау және олардың табиғи ортасын экономикалық тұрғыдан бағалау үшін қосымша кіріс көзіне айналды. Солтүстік Америкадағы қой аулау осыған дәлел, онда бигхорн қой, далл қошқар, тас қой және шөлдегі үлкен мүйізді қой сияқты трофейлік қойлардың аулау құқығы аукционда жоғары бағаға сатылады – бұл трофейлік қой аулаудың «үлкен дублетін» құрайды. Қой аулау осы жануарлардың популяциясын арттыруға, сондай-ақ олардың мекендеу ортасын сақтауға қажетті қаражатты жинауға көмектеседі. Қой аулау көбінесе қиын өңірде, таулы жерлерде өтеді, мұнда аңды іздеу және ұстау – басты әдіс, сондықтан бұл аулау өте қиынға соғады. Тек ересек қошқарларды ғана алуға рұқсат етіледі, ал олардың жасын анықтау үшін аңшылар мүйіздерінің пішіні мен мөлшеріне қарай жасын және жынысын анықтауы керек, бұл трофейдің сапасын анықтайды. Дегенмен, осы аулаудың ең бағалысы – жануардың басы ғана емес, сонымен қатар алынған тәжірибе. Осы аулау түрінің танымал болуына қару-жарақ туралы жазатын және аңшы Джек О’Коннордың еңбектері ықпал еткені мүмкін. Африкадағы ойын аукциондары аң шаруашылықтары мен қорықтарды жануарлармен қамтамасыз етуге көмектеседі. Бұл нысандар Африкадағы туризм үшін маңызды, себебі туризм континенттің ірі экономикалық секторларының бірі болып табылады, мысалы, Оңтүстік Африканың ЖІӨ-сінің шамамен 5% құрайды. Ауланатын түрлерге қойылатын шектеулер (мысалы, Еуропалық Одақта қорғалатын қоңыр аюлар) әдетте популяция санына, аңшылық маусымдарына, қолжетімді лицензиялар санына, қару түрлеріне, калибрлеріне және аңшылық этикасына негізделген. Рұқсат алу және үкіметтің келісімі де қажет. Алайда, Коста-Рика, Кения және Малави сияқты кейбір елдер трофейлік аң аулауға тыйым салды. АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат қызметі 2014-2015 жылдарға Зимбабве мен Танзаниядан пилдің трофейлерін импорттауға шектеу қойды. Бірақ бұл тыйым алынып тасталды және қазір рұқсаттар берілуде. 2001 жылы Ботсвана арыстан аулауға бір жылға тыйым салды. Бұрын олар жылына 50 арыстан аулауға рұқсат берген, бұл популяцияда ересек еркектердің жетіспеушілігіне әкеп соқты, себебі аңшылар үлкен жағалы арыстандарды көбірек ұнатты. Тыйымнан кейін Safari Club International, оның ішінде көрнекті мүшесі бұрынғы президент Джордж Буш, Ботсвана үкіметін тыйымды кері қайтаруға сәтті ықпал етті. Кейбір табиғатты қорғаушылар трофейлік аң аулау толық тыйым салуға қарағанда жабайы табиғатты басқару үшін тиімдірек деп санайды. Сесил арыстаны өлтіргеннен кейін Emirates Airlines, American Airlines, Delta Airlines және United Airlines әуе компаниялары ұшақтарымен аң аулау трофейлерін тасымалдауға тыйым салды. Арыстан аулауға шектеу қою, аң аулаудан пайда көретін жергілікті қауымдастықтар арасында арыстанға деген көзқарасты нашарлатуы және браконьерлікке қарсы күреске арналған қаражатты азайтуы мүмкін.

Game auctions have become another source of income destined to preserve wildlife and provide an economic value to their natural habitats. Such is the case of sheep hunting in North America, where large amounts of money are paid at auctions to hunt for them, such as bighorn sheep, dall ram, stone sheep and desert big horn, which constitute the grand slam of trophy sheep hunting. Hunting for sheep has helped to raise funds used to boost populations of these animals while preserving their habitats. Sheep hunt takes place in rugged mountain terrains where spot and stalk is the usual method to hunt for these species, making this hunt a challenge. Only old rams may be taken, and in order to be sure about their age, the sheep hunter has to identify the age and gender by reading the size and shape of their horns that happen to determine the trophy quality. However, the real trophy about this hunt is the whole experience rather than just the animal's head. This type of hunt was probably become so popular thanks to the writings of gun editor and hunter Jack O'Connor. In Africa, game auctions help provide game farms and reserves with their wildlife. These facilities are important in terms of tourism in Africa, one of the continent's largest economic sectors, accounting for almost 5% of South Africa's GDP, for example. Restrictions on the species that can be hunted (e. g., protected species such as brown bears in European Union), are usually based on populations, hunting seasons, number of available licenses and types of arms, calibers and hunting procedures, asuring hunting ethics. Permits and government consent are also required. However, some countries such as Costa Rica, Kenya and Malawi are countries have chosen to ban trophy hunting

The U. S. Fish and Wildlife Service imposed a ban on imports, limited to elephant trophies from Zimbabwe and Tanzania for 2014–2015. But the ban was lifted and it has currently granted permits afterwards. In 2001, Botswana instituted a one year ban on lion hunting. They had previously permitted the hunting of fifty lions each year, which caused a shortage in mature males in the population, as the hunters preferred the lions with the largest manes. After the ban, Safari Club International, including prominent member former President George H. W. Bush, successfully lobbied the Botswanan government to reverse the ban. Some conservationists claim trophy hunting is more effective for wildlife management than a complete hunting ban. In the wake of the killing of Cecil the lion, Emirates Airlines, American Airlines, Delta Airlines and United Airlines banned the transportation of hunting trophies on flights. Restrictions on lion hunting may reduce tolerance for the species among communities where local people benefit from trophy hunting and may reduce funds available for anti poaching.

Африкадағы

Трофейлік аңшылық жабайы табиғат аймақтарын сақтауға экономикалық ынталандыру тудыра алады: «төлесе, сақталады»; «Conservation Biology», «Тұрақты туризм журналы», «Тұрақты пайдалану арқылы жабайы табиғатты қорғау» және «Жануарларды қорғау» басылымдарында мұны растайтын зерттеулер бар. Танзаниядағы арыстандардың жалпы санының шамамен 40 пайызы осы елде кездеседі. Оның жануарлар дүниесін басқару органдары, арыстандар санын осы деңгейде ұстау жетістігін (Кения сияқты елдермен салыстырғанда, онда арыстандар саны күрт азайды) трофейлік аңшылықты қорғау құралы ретінде пайдаланумен байланыстырады. Танзанияның Табиғи ресурстар және туризм министрлігінің жабайы табиғат директоры Александр Н. Сонгораваның мәлімдемесіне сәйкес, трофейлік аңшылық 2008 жылдан 2011 жылға дейін Танзания экономикасына шамамен 75 миллион доллар кіріс әкелді. Танзаниядағы шамамен 16 800 арыстанның 200-дейі жылына ауланады, бұл трофейлік төлемдерден ғана 1 960 000 долларлық кіріс әкеледі. 2011 жылы «Conservation Biology» журналында жарияланған зерттеуде аң аулау квоталарын ұлттық емес, аймақтық деңгейде, 1000 км² жерге шаққандағы арыстандар саны ретінде белгілеу қажеттігі көрсетілді, себебі аймақтық шектен тыс аң аулау жергілікті популяцияның азаюына әкелуі мүмкін. Жас арыстандар малдың өліміне және адамдармен қақтығыстарға себеп болатын негізгі факторлар болып табылады. Бұдан өзге, олар аналық арыстандарды, олардың балаларымен бірге, жасырын жерлерге немесе жаңа аумақтарға қууға бейім, бұл аналықтарды жаңа жем іздеуге мәжбүрлейді.

Трофейлік аңшылықтың жануарлар популяцияларына әсері

Жаман басқарылған трофейлік аңшылық нысана түрлерге теріс экологиялық әсерлер тудыруы мүмкін, мысалы, жас/жыныс құрамының өзгеруі, әлеуметтік ортаның бұзылуы, зиянды генетикалық әсерлер және шамадан тыс аулау жағдайында популяцияның төмендеуі, сондай-ақ нысана емес түрлердің сақталуына қауіп төндіріп, олардың мінез-құлқына әсер етеді. Индустрияның табиғатты қорғаудағы рөлі жергілікті қауымдастықтарға жеткілікті пайда әкелмейтін үкіметтер мен аңшылық операторларының салдарынан шектеледі, бұл олардың жануарларды қорғауға деген ынтасын азайтады, ал кейбір азаматтардың көліктерден атуы және консервіленген аңшылық сияқты әдепсіз әрекеттері жағымсыз жарияланымға себеп болады. Жергілікті тұрғындар кейбір түрлерді, әсіресе жыртқыштарды, мысалы, барыстарды зиянкестер ретінде аулауы мүмкін, бірақ бұл жануарлар, сондай-ақ арыстан мен пумалар бала өлтіруге бейімділікті көрсетеді, ал ересек аталықтарын алып тастау бұл бейімділікті күшейте түседі. Аталықтар аналықтарға қарағанда көбірек аулау нысаны болады. Дегенмен, осы аталықтарды алып тастау осы түрлердің тіршілік етуі және ұрпақтарын қамтамасыз ету үшін құратын желілері мен топтарына зиян келтіреді. Лидер Уильямстың зерттеуі Зимбабведе трофейлік аңшылықтың мемлекеттік қорғалатын аумақтарға қарағанда жабайы табиғат аймақтарын екі есеге арттырғанын көрсетті. Бақыланатын және заңдастырылған аңшылықты енгізу нәтижесінде пілдер мен басқа да жабайы жануарлар үшін қолайлы жерлердің аумағы ұлғайды, бұл «мекендеу орындарының жоғалуы мәселесін шешіп, Зимбабведегі пілдердің санының тұрақты өсуіне көмектесті». «Биологиялық сақтау» журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, трофейлік аңшылықтан түсетін қаржылық стимулдар ұлттық паркте ғана сақталатын жерлерге қарағанда жануарлар дүниесін сақтау үшін пайдаланылатын жер аумағын екі есеге арттырады.

Қорғау жұмыстарын қаржылай қолдау

Табиғатты қорғау жөніндегі халықаралық одақ трофейлік аң аулау, тиімді басқарылған жағдайда, қорғалатын аумақтардан тыс мақсатты түрлер мен олардың мекендеу ортасын сақтауға елеулі экономикалық стимулдар бере алатынын мойындайды. Animal Conservation журналында жарияланған зерттеуде бұрын Африкада аң аулаған немесе үш жыл ішінде аң аулауды жоспарлаған 150 америкалықтан сұхбат алынды. Мысалы, аңшылар африкалық жабайы иттілер мен гепардтардың заңсыз атылған жерлерінде аң аулауға өздерінің аң аулау операторлары есептегеннен гөрі әлдеқайда аз дайын екендерін, сондай-ақ операторлары түсінгеннен гөрі әлеуметтік мәселелерге көбірек мән беретіндерін, жергілікті халық тұратын және аң аулаудан пайда көретін аймақтарда аң аулауға үлкен ынтақ танытқандарын мәлімдеді. Аңшылардың 86 пайызы зерттеушілерге кірістің бір бөлігі жергілікті қауымдастыққа қайтарылатын аймақта аң аулауды ұнататындарын айтты. Питтман-Робертсон заңы сияқты саясаттар 20 ғасырдың басынан бері жануарлар популяциясының өскен табиғи аймақтарды сақтауға 11,5 миллиард доллардан астам салық жинады, сонымен қатар жұмыс орындарын да құрды.

Экономикалық ықпал

АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат қызметінің мәліметінше, трофейлік аң аулау шаруаларға осы түрлерді көбейтуге экономикалық ынталандыру береді, бұл түрлердің жойылу қаупін азайтады. Халықаралық аңшылық және жабайы табиғатты сақтау кеңесі Таңертең Африка даму қауымдастығының жеті мүшесінде 2008 жылы аңшылық туризмінен түскен кірістің шамамен 190 миллион АҚШ долларын құрағанын көрсеткен зерттемесін ұсынды. Халықаралық жануарларды қорғау қорының (IFAW) өкілі Джефф Флоккен: «Трофейлік аң аулау жергілікті қауымдастықтарға миллиондаған доллар табыс әкеледі деген кең таралған пікірге қарамастан, мұны растайтын ешқандай дәлел жоқ. Аң аулаудан Африкаға келетін ақша, жабайы табиғатты көру үшін келетін туристерден түсетін миллиардтармен салыстырғанда мардымсыз» дейді. Алайда, Оңтүстік Африканың қоршаған ортаны қорғау министрі Эдна Молева, аңшылық индустриясының өткен жылдары Оңтүстік Африка экономикасына миллиондаған соманы салғандығын мәлімдеді. 2010 жылғы аңшылық маусымында жергілікті және трофейлік аңшылық индустриясы бірлесіп шамамен 1,1 миллиард ранд табыс тапты. «Бұл сома тек орналасу және түрлері үшін алынған төлемдерді ғана көрсетеді. Сондықтан, нақты кіріс одан да жоғары, себебі бұл сомаға мультипликативтік эффектісінің нәтижесінде туындаған қосымша салалардан түскен кіріс кірмейді», - деді Молева. Wildlife Ranching South Africa ұйымының бұрынғы президенті Г.С. Драй жабайы табиғат шаруашылықтары Оңтүстік Африка экономикасына үлкен үлес қосып келе жатқандығын айтты. Ол коммерциялық жабайы табиғат шаруашылығының жерді тиімді пайдалану және ауылдық жерлерді дамыту туралы екенін, бұл жануарлар туралы емес, байлардың мәселесі емес, кез келген бағамен сақтау туралы емес, экономикалық тұрақтылық туралы екенін жеткізді. Драй коммерциялық жабайы табиғат шаруашылығының экологиялық тұрғыдан тиімді, экономикалық тұрғыдан тұрақты, саяси тұрғыдан сезімтал және әлеуметтік тұрғыдан әділ жерді пайдалану мүмкіндігі екенін мәлімдеді.

According to the U. S. Fish and Wildlife Service, trophy hunting provides an economic incentive for ranchers to continue to breed those species, which reduces the threat of the species' extinction. According to a study sponsored by International Council for Game and Wildlife Conservation in partnership with the Food and Agriculture Organization, the revenue generated by hunting tourism in seven Southern African Development Community members in 2008 was approximately US$190 million. Jeff Flocken of the International Fund for Animal Welfare (IFAW), claims that "despite the wild claims that trophy hunting brings millions of dollars in revenue to local people in otherwise poor communities, there is no proof of this. The money that does come into Africa from hunting pales in comparison to the billions generated from tourists who come just to watch wildlife". However, South African Environmental Affairs Minister Edna Molewa states that the hunting industry has contributed millions to South Africa's economy in past years. In the 2010 hunting season, total revenue of approximately R1.1 billion was generated by the local and trophy hunting industries collectively. "This amount only reflects the revenue generated through accommodation and species fees. The true revenue is therefore substantially higher, as this amount does not even include revenue generated through the associated industries as a result of the multiplier effect", according to Molewa. According to G. C. Dry, former president of Wildlife Ranching South Africa, wildlife ranches have contributed greatly to the South African economy. He has argued that commercial wildlife ranching is about appropriate land use and rural development; it is less about animals per se, not a white affluent issue, not a conservation at all cost issue, but about economic sustainability. Dry asserts that commercial wildlife ranching is a land use option that is ecologically appropriate, economically sustainable, politically sensitive, and socially just.

Дәлелдері

Трофейлік аңшылыққа қарсыластар өз наразылықтарын күшті білдіреді, олардың пікірінше, ол әдепсіз және трофейлік аңшылықтан зардап шеккен жергілікті қауымдар мен табиғатты қорғау жұмысына қаржылық үлес қоспайды. Мысалы, National Geographic 2015 жылы жариялаған есебінде, әсіресе Зимбабведегі үкіметтік сыбайлас жемқорлықтың, піл аулаудан түскен ақшаның қорғауға жұмсалуына кедергі келтіріп, биліктің оны өздеріне иеленгенін айтады. Сондай-ақ, үкіметтер браконьерлік пен трофейлік аңшылықтан пайда табу үшін жануарлар мекендейтін аумақтарды кеңейтіп жатыр. Австралиялық Economists at Large ұйымының 2017 жылғы есебінде трофейлік аңшылықтан түскен табыс Африканың сегіз елінде туризмнен түскен табыстың бір пайызынан да аз құрайды. 2009 жылғы IUCN есебінде Батыс Африкадағы жергілікті қауымдар аң аулау сафари бизнесінен аз пайда көретіні көрсетілген. Кейбір авторлардың 2018 жылғы зерттеулері АҚШ халқының көп бөлігінде осы практикаға теріс көзқарас басым екенін анықтады. Трофейлік аңшылықтың этикасы мен оған қатысты нысандарға ғылыми және қоғамдық назар аударылып келеді. Жалпы айтқанда, трофейлік немесе спорттық аңшылыққа қарсы этикалық аргументтер оны жануарларды қанау және зорлық-зомбылық ретінде қарастырады. Роб Кнелл былай деді: "Ірі екіншілік жыныстық белгілері бар жоғары сапалы аталар ұрпақтың көп бөлігін өрбіткенге бейім, олардың "жақсы гендері" тез таралып, жануарлар популяциясы жаңа ортаға жылдам бейімделе алады. Осы аталарды жою бұл әсерді кері қайтарады және ауыр, күтпеген салдарға әкелуі мүмкін. Егер популяция жаңа ортаға бейімделуге тырысып жатса және сіз осы жоғары сапалы аталардың шағын бөлігін жойсаңыз, оны құрып кетуге ұшыратуыңыз мүмкін". АҚШ-тың Табиғи ресурстар жөніндегі палаталық комитеті 2016 жылы трофейлік аңшылықтың кейбір жануарлардың жойылуына ықпал етуі мүмкін деген қорытындыға келді. 25 беттік есеп "Мақсаттан қашықтау" деп аталды. Нигериялық экологиялық белсенді және "Ана Жердің денсаулығы" қорының директоры Нниммо Бассей 2017 жылы "Африкадағы жабайы жануарлар трофейлік аңшылардың салдарынан қырылды" деп мәлімдеді. IFAW және HSUS сияқты табиғатты қорғау ұйымдары трофейлік аңшылықтың жирафтардың "тыныш жойылуына" себепші екенін мәлімдейді. Джефф Флоккеннің сөзіне сүйенсек, IFAW CITES дерекқорын талдағанда, 2004 және 2014 жылдар аралығында трофейлік аңшылар 1,7 миллион жануарды өлтірген, олардың шамамен 200 000-ы қауіп төндіретін түрлерге жатады.

Opponents voice strong opinions against trophy hunting based on the belief that it is immoral and lacks financial contribution to the communities affected by trophy hunting and to conservation efforts. National Geographic, for example, published a report in 2015 which says government corruption, especially in Zimbabwe, prevents elephant hunting fees from going towards any conservation efforts, with authorities keeping the fees for themselves. Governments also take more wildlife areas to profit from poaching and trophy hunting. Similarly, a 2017 report by the Australian based Economists at Large says that trophy hunting amounted to less than one percent of tourism revenue in eight African countries. According to an IUCN report from 2009, surrounding communities in West Africa receive little benefit from the hunting safari business. Some authors found that there was a generally negative perception of the practice in many sectors of the general US populace in 2018. Attention has been drawn both popularly and academically to the ethics of trophy hunting and trophy hunting facilities. Generally speaking, ethical arguments against trophy or sport hunting practices frame them as exploitative and abusive against animals. Rob Knell states that "high quality males with large secondary sexual traits tend to father a high proportion of the offspring, their 'good genes' can spread rapidly, so populations of strongly sexually selected animals can adapt quickly to new environments. Removing these males reverses this effect and could have serious and unintended consequences. If the population is having to adapt to a new environment and you remove even a small proportion of these high quality males, you could drive it to extinction". The U. S. House Committee on Natural Resources in 2016 concluded that trophy hunting may be contributing to the extinction of certain animals. The 25 page report is called Missing the Mark. Nnimmo Bassey, Nigerian environmental activist and director of the Health of Mother Earth Foundation, asserted in 2017 that "wildlife in Africa have been decimated by trophy hunters". Conservationist groups such as IFAW and HSUS assert that trophy hunting is a key factor in the "silent extinction" of giraffes. According to Jeff Flocken, the IFAW's analysis of CITES database, 1.7 million animals were killed by trophy hunters between 2004 and 2014, with roughly 200,000 of these being members of threatened species.

Міндеттер

Трофейлік аңшылыққа «Жануарларды қорғау» тобы қарсы тұрады, себебі трофейлік аңшылардың мақсаты табиғатты қорғау емес, ең ірі және сирек жануарларды аңдап өлтіру арқылы даңққа ие болу. Олар трофейлік аңшылардың жойылып бара жатқан жануарларды сақтауға қызығушылық танытпайтынын, керісінше, жойылып бара жатқан түрлерді өлтіруге рұқсат алу үшін жоғары баға төлеуге дайын екенін айтады. Оңтүстік Африкада консервіленген аң аулауға қарсы күресетін ұйым бар. PETA трофейлік аңшылыққа қарсы, себебі ол қажетсіз және қатыгездікке толы, ал аңшылардың алатын ләззаты жануарлардың сезіміне келтіретін азабын ақтамайды. «Қатыгездікке қарсы лига» да трофейлік аңшылыққа қарсы, себебі аң ауланатын жануар жойылып бара жатқан түрге жатпаса да, оны өлтірудің қажеті жоқ. Олар экономикалық пайда туралы айтылатын сөздерді адамгершілікке сыймайтын спортты жалғастыру үшін қолданылатын жалған себептер деп санайды. Пілдерді қорғаумен айналысатын «Дэвид Шелдрик жабайы табиғат қоры» пілдердің тірі күйінде көруге келген туристерден көп табыс әкелетініне сенімді. Олардың 2013 жылғы баяндамасында: «Тірі болғанда олар жергілікті қоғам мен экономикаға пайда келтіреді, ал өлгенде қылмыскерлер мен тіпті террористік ұйымдарға тиесілі болады» делінген.

Дәлелдері

Аңшылық лицензиясының төлемдері, аңшылық тағдары мен оқ-дәрі салықтары табиғатты қорғау бағдарламаларына бағытталады. Сонымен қатар, аңшылық арқылы табиғатты қорғау. Ұлттық деңгейде аққұйрықты бұғының саны 1900 жылдардың басында шамамен 500 мыңнан бүгінде 25-30 миллионға дейін өсті, түрлерді қайта орналастыру да жүзеге асырылуда. Бұған қоса, 2005 жылы 400 000 доллардан астам үлес қосқан Ұлттық ату спорты қоры сияқты жекелеген ұйымдар, сондай-ақ кішірек жекелеген топтар да маңызды қаржылай көмек көрсетеді; мысалы, Grand Slam Club Ovis қойларды қорғау үшін бүгінгі күнге дейін 6,3 миллион доллардан астам қаражат жинады. Ойыншылық және трофейлік аңшылықтың жақтаушылары осы практиканың ұсынып отырған экономикалық пайдасы экотуризмнің тиімді немесе танымал болмаған елдер үшін өте маңызды екенін мәлімдейді. Африканың шалғай ауылдық аймақтарындағы жергілікті тұрғындар адамдар мен олардың мал-жануарларына қауіп төндіретін белгілі бір түрлер арасындағы шиеленіс бар екенін айтады. Осы қауымдастықтардың мүшелері осы түрлердің тудыруы мүмкін қауіптерге қарсы шаралар қабылдауға немесе олардан алдын алуға мүмкіндік беретін қолданыстағы аңшылық ережелеріне сенеді. Бағдарламаның экономикалық пайдасынан өзге, CAMPFIRE кейбір аймақтарда заңсыз браконьерлік пен аңшылықты азайтуға, сондай-ақ фермерлерге кейде жануарлармен бәсекелесуге тура келетін маңызды ресурстарға оңай қол жеткізуге көмектесті. Panthera президенті, ірі мысықтар мен олардың экожүйелерін қорғау ұйымы, трофейлік аңшылық Африка үкіметтеріне сафари аймақтарын жабайы табиғат ретінде сақтауға экономикалық ынталандыру береді және аңшылық Африканың көптеген аймақтарында жабайы табиғатты қорғаудың ең тиімді құралы болып қала береді деп санайды.

Бейтараптық

Трофейлік аңшылыққа қатысты бейтарап ұйымдар: Ұлттық Одубон қоғамы, Жабайы табиғатты қорғаушылар және Сьерра клубы. Олардың табиғатты қорғауға берілгендігі, мысалы, квоталарды сақтау және браконьерлікке қарсы күреске үлес қосу. Олардың жергілікті халыққа қаншалықты пайда әкелетіні және оларды қаншалықты қатыстыратыны. Сонымен қатар, олар келісілген этикалық стандарттарды сақтайды ма.

Сертификаттар жүйесіне қойылатын сұрақтар

Алайда, сертификаттау жүйесін енгізу қиындықтар туғызады, себебі ол аң аулау операторлары, табиғатты қорғаушылар және үкіметтердің бірлескен жұмысын қажет етеді. Сонымен қатар, жауап беру қиын болатын бірқатар сұрақтар туындайды, мысалы: этикалық аң аулау дегеніміз не? Жергілікті қауымдастықтар кімдерден тұрады және олар үшін жеткілікті пайда қандай болуы керек?

БАҚ-та

Трофейлік аң аулауға байланысты дау-жанжал америкалық стоматолог Уолтер Палмердің өлген арыстан Сесилмен түскен суреті интернетте кеңінен таралып, оның атына нөкерлік жасағаннан кейін одан әрі күшейді. Палмер тәжірибелі және жақын аңшы, және ол арыстанды аулап өлтіру үшін 50 000 АҚШ долларынан астам төлегені хабарланды. Сесил арыстаны Зимбабведегі ең танымал және көп зерттелген арыстандардың бірі болды. Арыстанды ұлттық саябақтан алдап шығарды, оқпен жараланғаннан кейін 40 сағат бойы қуалай берді де, соңында Сесилді өлтірді. Палмер Сесилдің сирек кездесетін қара жүніне қызығушылық танытқан. Егер Сесил саябақта болғанда, оны өлтіру заңсыз болар еді. Зимбабведегі трофейлік аң аулау шенеуніктері стоматолог пен оның жалдаған аңшысының саябақтан шығару әрекеттерін мақұлдамады. Зимбабве соты бастапқыда оның өлтірілуін заңсыз деп тапса да, Палмер жалдаған аңшыға қарсы айыптар ақыры түсірілді.

Журнал мақалалары

Саймон, Александр. Трофейлік аң ауруға қарсы. Марксистік-Леопольдиандық сын (2016 жылдың қыркүйегі), "Ай сайынғы шолу" журналы
Патернити, Майкл. Жануарларды сақтау үшін оларды өлтіру керек пе? (2017 жылдың қазаны) "National Geographic" журналы