Кіріспе

Португалиялық кинорежиссер Педро Коста (30 желтоқсан 1958 жылы туған) – португалдық кинорежиссер. Ол Лиссабондағы шағын аудандардағы тұрғындарының өміріне шолу жасайтын, әсіресе Фонтайнхас ауданындағы кедейлердің тұрмысын бейнелейтін фильмдер сериясымен танымал.

Өмірбаян

Лиссабон университетінің тарих мамандығын бітіргеннен кейін Коста Хорхе Сильва Мело, Витор Гонсалвес және Жоао Ботелёның ассистенты болып жұмыс істеді. Ол 30 жасында өзінің "О Сангу" фильмін шығарды. Костаның фильмдері оның мансабы бойында тұрақты түрде сыншылардың жоғары бағасын алды. 2002 жылғы Канн кинофестивалінде "Ванданың бөлмесінде" фильмін түсіргені үшін ол Франция мәдениеті сыйлығын ("Жылдың шетелдік кинорежиссері") жеңіп алды. "Colossal Youth" 2006 жылғы Канн кинофестиваліне іріктелді және 2008 жылы Лос-Анджелес киносыншылары қауымдастығының тәуелсіз/эксперименталды фильмдер сыйлығына ие болды. "Ат ақша" фильмі 2014 жылы "Үздік режиссер" номинациясында "Леопард" сыйлығымен марапатталды, ал оның "Виталина Варела" фильмі 2019 жылы "Үздік фильм" номинациясында "Алтын леопард" сыйлығын жеңіп алды.

Стиль және әсерлері

Ол "Рейс мектебі" фильмдер отбасының құрамында саналады. Португалиялық режиссер Антониу Рейс Лиссабон театр және кино мектебінде оның ұстазы болды. Оның Straub–Huillet режиссерлерімен тәлімгерлікке алынғандығы 2001 жылғы "Сенің жасырын күлімсірегің қайда жатыр?" деректі фильмінде зерттелді. Screen Daily жазған Стивен Уитти Костаның фильмдерін "Рембрандт сияқты жарықтандырылған, [және] неореалистік классика сияқты ойналған" деп сипаттады. Ол аскетикалық стилін пайдаланып, маргиналданған адамдарды, көбінесе актер емес адамдарды, қиын өмірлік жағдайларда бейнелегені үшін танымал. Цифрлық бейнеге түсірілген және актер емес адамдарды пайдаланған Костаның ерте туындылары деректі-көркем шығармалардың мысалы ретінде қарастырылады. Кейінгі жұмыстарында да актер емес адамдармен ынтымақтастығын жалғастырса да, ол төмен ажыратымдылықтағы деректі фильмдер стилінен біртіндеп сыншы Армонд Уайт сипаттаған "музейлік сападағы композицияларға" көшті.

Фонтаниялар тізбегі

"Оссос" фильмінен бастап Костаның фильмдерінің барлығы Лиссабон қаласының шетіндегі Фонтайнхас шағын ауданында түсірілді. Оның тақырыптары – иммигранттар және әлеуметтік тұрғыдан қиын жағдайдағы адамдар – осы фильмдер тізбегінде жиі кездесетін кейіпкерлер болып табылады. Мысалы, "Колоссаль жастық" және "Ат ақшасы" фильмдерінің басты кейіпкері Вентураны атауға болады.

Саяси көзқарастар

2023 жылдың желтоқсанында Коста 50 басқа кинорежиссермен бірге "Либерация" басылымында жарияланған ашық хатқа қол қойды. Аталған хатта 2023 жылы Израильдің Газа жолағына жасаған басып кіруі кезінде атысты тоқтатуды, азаматтарды өлтіруді дереу тоқтатуды, гуманитарлық көмек үшін Газаға гуманитарлық дәліз құруды және кепілдерді босатуды талап етті. 2024 жылдың қаңтар айында Коста 300-ден астам кинорежиссер, продюсер және актермен бірге Аргентинаның INCAA киноагенттігінің қаржыландыруын қысқартуға қарсы ашық хатқа қол қойды, бұл шара "жалпы заң" деп аталатын заң жобасында көзделген.