Кіріспе

Саяхат бағыты бойынша желдің түрі

Артынан соққан жел – бұл нысанның қозғалыс бағытымен соғатын жел, ал алдынан соққан жел қозғалыс бағытына қарсы соғады. Артынан соққан жел нысанның жылдамдығын арттырады және мақсатына жетуге қажетті уақытты қысқартады, ал алдынан соққан жел кері әсер етеді. Бұл терминдер сондай-ақ бизнес және басқа да салаларда прогресс қиындатқан (алдынан соққан жел) немесе жеңілдеткен (артынан соққан жел) жағдайларды бейнелеу үшін метафоралық түрде қолданылады.

Саяхат

Аэронавтикада қарсы жел ұшып-қону және қону кезінде тиімді, себебі қарсы желге қарай қозғалатын аэродинамикалық беткей, тыныш ауада немесе артынан соққан желдегідей, бірдей жер жылдамдығында көбірек көтергіш күш тудыра алады. Осы себепті, ұшқыштар мен әуе қозғалысын басқарушылар көбінесе ұшу-қону жолағының қарсы жел бағытында ұшып-қонуды немесе қонуды таңдайды. Әуе кемелері ұшып-қону кезінде желге бұрылып, жылдамдығын арттыра алады. Ұшып-қону кезінде қарсы желдің болуы жақсы, себебі ол ұшаққа қысқа ұшу-қону жолағын пайдалануға мүмкіндік береді, бірақ ұшу кезінде қарсы желдің әсері керісінше, ұшақтың жер жылдамдығын азайтады, соған сәйкес, мақсатқа жету үшін көбірек отын қажет болады. Керісінше, артынан соққан жел ұшып-қону кезінде қолайсыз, бірақ ұшу кезінде тиімді. Теңіз кемелерінде қарсы жел алға жылжуды қиындатады, сондықтан желге қарсы жүзу қажеттігі туындайды. Автокөліктерде жел отын шығынына және максималды жылдамдыққа әсер ете алады, бірақ көбінесе жүргізуші оған мән бермейді, жылдамдықты жол жағдайы мен шектеулеріне сәйкес таңдайды. Велосипедпен жүргендер қарсы желді өте күшті сезінеді. Ол жылдамдықты төмендетіп, «желден қорғану» артықшылығын арттырады, яғни топта тығыз жүруге мүмкіндік береді. Бұл велосипед жарыстарындағы тактикаға әсер етуі мүмкін. 1994 жылы Дания парламентіне тәуелсіз кандидат ретінде сайланған комедияшы Якоб Хаугаард велосипед жолдарында артынан соққан желдің күшеюіне уәде берген абсурдты сайлауалды науқан жүргізді. Данияда велосипедпен жүру өте танымал. Артынан соққан және қарсы жел көбінесе көлік құралдарының – әсіресе әуе және су кемелерінің – жылдамдығына қатысты өлшенеді, сондай-ақ жүгіру жарыстарында, әсіресе 200 метрге дейінгі спринттерде маңызды. Мұндай жарыстарда спортшылар бір бағытта немесе көбінесе бір бағытта жүгіреді және секундына екі метрден аспайтын артынан соққан желдің көмегіне рұқсат етілмейді. Бұл шектеу ұзындыққа және үш қадамға секіруге де қолданылады.